BIAŁY KRUK
TEGO IDIOMU UŻYWA SIĘ, BY OPISAĆ OSOBĘ,
KTÓRA JEST NIEZWYKŁA, ODMIENNA NIŻ INNI, JEST OUTSIDEREM.
Wiedziałeś.
Nie.
Wiedziałeś, co zamierzał.
Nie.
Twierdzisz, że nigdy nie wspominał o ucieczce?
Nie poruszał tego tematu.
Nie mówił o tym?
Nigdy.
To atak na ZSRR.
Nie.
Chodzi o taniec.
Taniec?
Nie obchodzi go polityka.
Wyjechał na Zachód, bo tam może tańczyć.
Tutaj też mógł.
Tak, ale...
To mogła być gwałtowna ekspresja jego charakteru.
Taki już jest.
ZSRR, 17 MARCA 1938
Matka wyzdrowieje.
BIAŁY KRUK
Rudi.
Po odprawie zwrócisz paszport.
Dziękuję.
LOTNISKO LE BOURGET, PARYŻ 12 MAJA 1961
- Dziękuję bardzo. - To zaszczyt.
Panie Siergiejew, pani Dudinskaja.
Cieszę się, mogąc powitać was we Francji.
To historyczna chwila. Pierwszy raz od czasów wojny
słynny zespół Teatru Kirowa znalazł się na Zachodzie.
Czy ta wizyta będzie miała pozytywny wpływ na Zimną Wojnę?
To wspaniałe, że tu jesteśmy.
Rudi!
- Dokąd się wybierasz? - Przejść się.
Mam iść z tobą?
Zajęcia za 2 godziny.
Będę pamiętał.
Pilnuj go.
- Jeszcze jedna? - Tak.
Skąd jesteś?
Nie rozumiem.
- Skąd przyjechałeś? - ZSRR.
Jestem tancerzem. Zostanę 5 tygodni.
Pomożesz mi, proszę?
- Pomoc. - Czego potrzebujesz?
Sklepu.
W którym można coś kupić. Specjalnego sklepu.
Potrzebuję pociągu-zabawki.
OPERA GARNIER, PARYŻ
Dostałam rolę, będę tańczyć!
Widziałeś listę?
Nie.
Już wisi.
Jeszcze nie patrzyłem.
Nie chcesz wiedzieć? Nie zatańczysz na premierze.
Przykro mi.
Jakie to ma znaczenie? To nie potrwa długo.
Co nie potrwa długo?
Zanim wszyscy o mnie usłyszą.
Ręce miękko.
LENINGRAD 6 LAT WCZEŚNIEJ
Co tu robisz?
Jesteś tu dyrektorem?
Nazywam się Walentin Iwanowicz Szelkow.
A ja Rudolf Nurejew.
- Jestem tu, żeby tańczyć. - Zwariowałeś?
Przyjęli mnie do szkoły.
Przyjechałem z Ufy.
Naprawdę?
Pomyliłeś termin.
Wróć za tydzień.
Tutaj będziecie mieszkać.
Chłopcze, obróć głowę.
I opuść ramię.
Na stopy.
Nie mogę tak dłużej.
Co masz myśli?
To, co powiedziałem. Nie mogę już.
Szkoła ci nie odpowiada?
Minęło tylko kilka tygodni.
Cztery.
Leningradzką Szkołę Choreografii
uważa się za najlepszą szkołę baletową na świecie.
Jesteś pierwszym uczniem, który się skarży.
Szelkow mówi, że twoja technika jest nieprawidłowa.
Brakuje ci kontroli. Jesteś niezdarny.
Wiemy, że masz talent, ale jesteś stary.
Dlatego muszę nadrobić zaległości.
- To ogromne braki. - Mam 17 lat.
Muszę przerobić 6 lat w 3.
To co stoi ci na drodze?
Jestem gotów pracować.
Ale nie z Szelkowem, to masz na myśli?
Balet to zasady.
Dyscyplina. Tak musi być.
Więc należy być posłusznym.
Tylko dzięki dyscyplinie możesz stać się wolny.
Wolę umrzeć, niż przestrzegać zasad.
Pewnego dnia możesz być tak dobry, by tak powiedzieć.
Ale jeszcze nie jesteś.
Daleko ci do tego.
Poczyniłbym większe postępy z innym nauczycielem.
Kogo masz na myśli?
Dzień dobry.
- Rudolf Nurejew? - Tak.
Aleksander Iwanowicz Puszkin.
Stań tam.
Ukłońcie się.
- Wszyscy rozgrzani? - Tak.
Chłopcy, jak zwykle, dwa demi plies, jedno grand plie w każdej pozycji.
Przygotujcie się.
Proszę.
Zegnij się mocniej.
Plecy prosto.
5. pozycja.
Śpij.
- Kiedy będzie otwarte? - Co?
Otwarte?
Wróć później.
Nie. Zostanę tu. Przyszedłem dla Radeau.
Tratwy?
Chcę Tratwę tylko dla siebie.
Rudik! Chodź do nas!
Rudik.
Rudik!
Chodź tu.
W porządku?
Tak.
Jesteś ze mnie zadowolony?
Słucham?
Nic mi nie mówisz.
Chcę wiedzieć, czy jesteś zadowolony.
Nie jestem niezadowolony.
Tylko tyle powiesz?
Jesteś inteligentny.
Domyśl się.
Kiedy mnie zadowolisz, dowiesz się o tym.
Kroki mają swoją logikę.
Musisz ją odnaleźć,
nie robić tego na siłę.
Następują po sobie, bez widocznego pośpiechu.
Ani wysiłku.
Mają swoją kolej. I miejsce.
One...
są połączone.
Dziękuję.
To niemożliwe.
Czemu nie rozmawiamy ze sobą?
To absurdalne.
Wiem, kim jesteś. Nazywasz się Pierre Lacotte.
Skąd mnie znasz?
A ty Claire Motte. Znam twarze tancerzy.
Widuję was w magazynach o tańcu. Studiuję je.
Zastanawialiśmy się, czy wolno wam z nami rozmawiać.
Postanowiłem zbudować ten most. Rudolf Nurejew.
Należysz do zespołu? Tańczyłeś dziś?
Gdybym dziś tańczył, zapamiętałabyś to.
Co myślisz o przedstawieniu?
- Nie byłem na nim. - Przegapiłeś je?
Poszedłem na koncert.
Dobry koncert?
Yehudiego Menuhina. Grał Bacha. Nieźle.
- Dobrze mówisz po angielsku. - Mam nauczyciela w Leningradzie.
Płacę mu. Chcę móc się komunikować, kiedy jestem na Zachodzie.
- Z chęcią pomówiłbym z tobą o balecie. - Tak, też bym chciał.
Na zdrowie.
Zdrowie.
Proszę.
Rudi.
Panie, fouettes, proszę.
Jak zajęcia?
Mamy zaplanowane różne wyjścia. Wszystkie ważne obiekty.
Luwr, wieża Eiffela, Notre Dame.
Zorganizowane wycieczki.
Świetnie.
Pamiętasz spotkanie zespołu przed wyjazdem?
Nigdy nie opuszczam spotkań.
Mieliśmy jechać razem w autobusie.
- Mam cię wpisać? - Oczywiście.
To moje ulubione miejsce.
Mam je zawsze tylko dla siebie.
Co myślisz?
Zawsze Rosja. Zawsze Rosjanie.
Francuzi wymyślili balet, ale...
energia zawsze pochodzi ze Wschodu.
O czym ty mówisz? Nie rozumiem.
Technicznie nie jesteście doskonali.
Czasem nawet lekko niezdarni.
Ale wasza dusza jest doskonała.
Zdobywasz scenę i to jest ważniejsze.
Tylko jedno może cię zatrzymać na premierze — strach.
Będę walczył ze strachem.
Mąż mówił, że nie dbasz o siebie.
Przyniosłam ci zupę.
Jest niezła.
Mówił, że nie jadasz z innymi.
Tancerz musi dbać o swoje ciało.
Mówił, że zachowujesz się jak zwierzę, które przyniesiono do domu.
Nie wiedziałem, że mnie zauważył.
O tak, zauważył cię.
To francuska zupa cebulowa.
Niedokładnie taka, jaką gotują w Paryżu.
Ser jest nie ten.
- Byłaś w Paryżu? - Nie.
Byłaś w Londynie?
Tylko o nich czytałam.
Które jest lepsze? Paryż czy Londyn?
Lepsze do czego?
- Do życia? Do tańca? - Do wszystkiego.
Mówią, że Paryż jest piękniejszy, ale Londyn też jest wyjątkowy.
- Ludzie wiedzą więcej o balecie? - Może.
Twój mąż jest dobrym człowiekiem.
Też tak myślę.
Jego zajęcia to 2 święte godziny.
Zjedz zupę.
Nie martw się, kiedyś zobaczysz Paryż.
Śpij.
Niedługo wrócę.
- Walczyłeś ze strachem. - Tak.
Byłeś niesamowity!
Dziękuję.
To moja przyjaciółka, Clara Saint.
Clara Saint?
Podoba mi się to nazwisko. Rudolf Nurejew.
- To było wspaniałe! - Dziękuję.
Czy możemy zjeść razem kolację?
Zapytam.
- Zgodził się. - Tak!
Ale muszę zabrać kogoś z sobą.
Opiekuna.
To mój przyjaciel, Jurij Sołowiew.
Mieszkamy razem w hotelu. Zje z nami.
Rudi, idziesz z nami?
- Nie dzisiaj. - Szkoda.
Musisz być słynny w Leningradzie. Byłeś pierwszym wyborem.
- Byli przeciwni. - Przeciwni?
Ludzie, którzy nie chcieli mnie w Paryżu.
Czemu byli przeciwni?
Siergiejew mnie nie chciał. Bardzo przeciw. Nie lubi mnie.
Nie rozumiem.
Skoro dyrektor cię nie chce, to czemu tu jesteś?
Powód jest jasny.
Trzeba pokazać światu, że Kirow jest najlepszy.
Jak to zrobić bez najlepszych tancerzy?
Jurij i ja. Jurij jest nawet lepszy, niż ja.
- Możecie wychodzić? - Słucham?
Tancerze? Możecie sami wychodzić?
Przecież tu jesteśmy.
Nie o to mi chodzi. Czy to dozwolone?
Mamy nie rozmawiać z obcokrajowcami. Zwłaszcza tancerzami.
Nie wolno nam z nimi wychodzić. Ani jeść.
Nie rozmawiać. Trzymać się razem. Tylko socjaliści.
- Nie boisz się? - Co mogą zrobić?
Nie zatrzymają mnie na ulicy. Nie aresztują.
Ale kiedy wrócisz do domu, nie utrudnią ci życia?
Mam obowiązek.
Jaki obowiązek?
Zobaczyć, ile się da. Uczyć się.
- A co chcesz zobaczyć? - Picassa. Matisse'a. Rodina.
Chodzę codziennie. Nowy obraz. Patrzę.
Naprawdę patrzę. Szukam, czego uczy.
To ważne? Dla twojego tańca?
Kluczowe dla tańca.
- Byłem w Luwrze. - Co widziałeś?
Tratwę. Tratwę Meduzy.
Oczywiście.
Czemu się uśmiechasz?
Bo to piękno stworzone z brzydoty.
To realizm, ale również sztuka.
Szokujące, ale ma wielką moc.
Teraz wiesz, czemu się uśmiecham.
Tak, on nie zna angielskiego.
Angielski, nie mówisz?
Nie pijesz?
Nie.
Nie mówisz.
Przykro mi, marna ze mnie towarzyszka.
Biorę Valium.
Valium?
To lek.
Mój chłopak zmarł.
Zginął w wypadku samochodowym 6 dni temu. Razem z bratem.
Nurkowali na Korsyce.
Byli w drodze powrotnej.
- Ile miał lat? - 21.
Jak się nazywał?
Vincent Malraux.
To słynne nazwisko.
Jego ojciec to Andre Malraux, minister kultury.
Napisał wielką książkę, „Dolę człowieczą”.
Czytałeś? Jest dostępna w Rosji?
Nie jesteśmy głupi ani prowincjonalni.
Byłam sama.
Nie mogłam wyjść. Nie mogłam znieść przebywania z innymi.
To Claire mnie dzisiaj zmusiła.
Mówiła, że muszę zobaczyć, jak tańczysz.
Przez te 3 godziny,
zapomniałam, że Vincent nie żyje.
Jestem lepszy niż Valium?
Dużo lepszy.
Pracujesz?
Nie wiem, co zrobić z moim życiem.
Musisz zdecydować.
To ważne.
Każdy musi mieć cel w życiu.
W przeciwnym razie, jaki jest sens?
Kiedy znalazłeś swój?
- Poszedłem do opery. - Kiedy?
Miałem 6 lat. Matka wygrała na loterii.
Wygrała 1 bilet do opery w Ufie.
Moje 3 siostry, matka, ja, poszliśmy razem.
5 osób...
1 bilet.
Weszliście?
Tak.
Wszyscy?
Bardzo podobał mi się żyrandol.
Aksamitna kurtyna. Zapach.
Ludzie razem.
Pomyślałem: „To moje życie”.
Byłem chudym chłopcem.
Sam. Zawsze.
Nazywali mnie „białym krukiem”.
Co widzieliście?
- Przyszedłeś. - Liuba.
Cześć. Ciastka.
Dziękuję. Wejdź.
Słuchajcie.
To jest Rudolf Nurejew.
Poznaliśmy się na zakończeniu Szkoły Choreograficznej.
Jest tancerzem.
- Witajcie. - Dzień dobry.
Poza tym, mówi, że codziennie chodzi do Ermitażu.
- Codziennie do Ermitażu? - Tak.
I mówiłam, że wielu z nas spędza czas w Ermitażu.
I że spotykamy się sobotnimi popołudniami,
mnóstwo z nas, żeby rozmawiać,
rozmawiać o rozmaitych rzeczach...
Życiu, sztuce, nauce...
i że byłoby nam miło, gdyby do nas dołączył.
Nie zostanę długo.
Zostań, jak długo chcesz. Jak my wszyscy.
- Nie chcę sprawiać problemu. - To żaden problem.
To mój brat Leonid, jesteśmy bliźniakami.
Cześć.
Twoja siostra opowiadała mi o Rembrandcie.
Chcę wiedzieć jak najwięcej.
Rembrandt?
Leonid jest studentem na Politechnice, jak ja.
Napiję się i pójdę.
Nie. Napij się i zostań.
- Chodź, usiądź z nami. - Chodź.
To dobry okres. Nigdy nie było lepszego.
Tylko dlatego, że wysyłamy człowieka w kosmos?
Kiedy o tym pomyślisz,
Związek Radziecki nie ma nawet 50 lat,
a dogoniliśmy resztę.
Wyprzedziliśmy Amerykanów!
Tak, wyprzedziliśmy Amerykanów!
Przeżyliśmy okropne czasy.
Ale one dobiegły końca.
Złe czasy są już za nami.
Rembrandt Harmenszoon van Rijn, urodzony w Lejdzie w 1606.
Był jednym z dziewięciorga dzieci.
Ojciec był młynarzem, matka córką piekarza.
Wprowadził nowy styl portretu.
Jak myślisz?
- Dla mnie wyglądają tak samo. - Nie tak samo. Są inne.
- Jak duże jest twoje mieszkanie? - Bardzo małe. I nie mieszkam sam.
To po co ci długie tory?
Zobacz ten, proszę.
- Ten? - Tak.
Jeśli będziesz zadawać głupie pytania, lepiej zrobię to sam.
Ten sklep nie jest dobry.
Zawsze tyle się zastanawiasz? I jesteś taki niegrzeczny?
Usiądź tam, zamknij się.
Chcę zobaczyć wszystko, co macie. Żądam tego.
Chcę pociąg. Dobry pociąg.
Najlepszy, jaki macie. Nie pokazuj mi tandety.
Proszę pana, nasz sklep...
Macie Ekspres Transsyberyjski?
Spójrz. Czekaj...
Wszystko w porządku?
Tak, czemu pytasz?
Rudik, twój ojciec wrócił.
Chodź i go powitaj.
Może chciałbyś zjeść z nami?
U was w domu?
Rozmawiałam o tym z Aleksandrem Iwanowiczem.
Nasze mieszkanie jest bardzo skromne.
Chce, żebym przyszedł?
Jesteśmy.
Wejdź.
Rudolf, tak, dobrze.
Proszę, nie wstawaj.
Chcę wstać. Poza tym, przyszedłeś na posiłek.
Tutaj.
- Tutaj? - Tak.
Ksenia mówiła, że się tobą opiekuje.
Nie masz nic na przeciwko?
Czemu miałbym mieć?
Oczywiście ciekawi mnie...
Czy zastanawiasz się
nad znaczeniem tańca?
- Znaczeniem? - Tak.
Nikt się nad tym nie zastanawia.
To prawda.
Czemu taniec?
Żeby zabrać publiczność gdzieś indziej.
- W nowe miejsce. - Oczywiście.
Ale czemu?
To ucieczka.
To wszystko?
Więc życie jest tak okropne?
I ucieczka dokąd?
Przez cały czas uczę techniki.
Tylko tym się zajmuję.
Ale dobrze jest pamiętać,
że technika to tylko środek,
nie cel.
„Wykonał doskonały skok”.
I co z tego?
„Podniosła ramię, to była perfekcja”.
I?
Tyle czasu poświęcamy technice.
Tylko o tym myślimy.
A o czym powinniśmy myśleć?
O historii.
Jaką historię chcemy opowiedzieć?
Czemu tak niewielu zadaje sobie pytanie:
„Co chcę powiedzieć?”
Musisz dać upust swoim uczuciom.
Zróbmy tu przerwę.
Więcej fizycznej ekspresji.
Historia, czysta historia.
Jeśli nie masz nic do opowiedzenia, nie ma powodu, żeby tańczyć.
Wziąłem kobiece.
Tak zrobiłem.
Trudno to powiedzieć po angielsku.
Spróbuj, Rudi.
Przede mną, męskie partie były nudne.
Mężczyzna tylko stoi, nic nie robi.
Kobiety wzbijają się,
skaczą,
obracają się.
Mężczyźni...
Czemu mężczyźni nie mogą być jak kobiety?
Wziąłem od kobiety.
Patrz.
Wiedziałam, że ci się spodoba.
- Zawsze są takie dobre? - Tak.
To nie ich sprawa.
Przeżywaj stratę, jak chcesz.
MINISTERSTWO KULTURY, MOSKWA
Usiądź.
Dostałem ten list.
Aha.
Wysyłają mnie do Ministerstwa Kultury Baszkirii,
żebym starał się tam o pracę.
Tak. I?
To mnie wykończy. Nie chcę jechać.
Nie ma znaczenia, czego chcesz.
A wiecie, że zaoferowano mi 3 różne posady?
Nie.
W trzech teatrach. Bolszoj mnie chce.
Kiedyś możesz pojechać do Teatru Bolszoj w Moskwie.
Czemu nie?
Ale najpierw masz tańczyć w Ufie.
Jeśli tam pojadę, nigdy nie znajdę się w Bolszoj.
Będę za stary.
Jak myślisz, kto zapłacił za twoją edukację?
Twoi rodzice?
Nie.
Zapłaciło państwo.
Sowieccy obywatele.
Czy nie nadszedł czas, żebyś im podziękował?
Artyści mają obowiązki, jak wszyscy inni.
Myślisz, że jesteś lepszy od reszty?
Mów.
Przez 3 lata tylko brałeś.
Teraz musisz coś oddać.
Oddaję na scenie.
Tak, w Moskwie, Leningradzie, tam chciałbyś jechać.
Ale czemu nie do Ufy?
- Uważasz ich za gorszych? - Nie.
To twoja mała ojczyzna.
- Mam coś, czego nie ma nikt inny. - I? Kto cię stworzył?
Skąd pochodzisz? Kto cię wychował?
Jak możesz się tak zachowywać?
Czemu jesteś taki ponury?
Dobrze wiesz.
Wszyscy wiedzą.
Chcę, żebyś ze mną tańczył, Rudi.
Co?
Gdzie?
W Teatrze Kirowa, a gdzie?
Nikt ci nie mówił? Kazali mi wracać do domu.
Do Ufy.
Zapomnij o tym.
O czym ty mówisz? Pojechałem błagać do Moskwy.
Pytam, czy chcesz dołączyć do Kirowa.
Nie jako członek zespołu.
Ale mój partner.
Partner?
Młodszy mężczyzna
i starsza kobieta. To zawsze dobre połączenie.
Ja sprawię, że będziesz wyglądał na utalentowanego,
a ty, że będę wyglądać na młodą.
Spróbujemy?
Zaczekaj. Wytłumacz, co się stało?
Ktoś wstawił się za tobą.
- Kto? - Nieważne.
- Bądź wdzięczny. - Ale jak to zrobili?
Nie plując komuś w twarz.
Ale dzięki strategii artystycznej.
Dziękuję.
Złap mnie za nadgarstek, a potem za biodro.
O tak.
Trochę bliżej. Proszę o muzykę.
Spójrz mi w oczy.
Co się stało?
Przyszłaś zadawać głupie pytania?
- Nie. - Wszyscy wiedzą, co się stało.
Upadłem.
Upadłem!
Wydostanę cię stąd.
Opuścisz szpital.
Potrzebujesz osobistej opieki.
Mówią, że nie będę tańczył przez dwa lata.
Mylą się.
I nie patrz tak na mnie.
To niemożliwe.
Nie. Uda nam się.
Będziemy mieszkać razem aż wyzdrowiejesz.
Zajmę się tobą.
- Dobranoc. - Dobranoc.
Pomóż mi.
Zaczekaj tu na mnie.
Tato.
Tato!
Jesteśmy. To jest Sainte-Chapelle.
Wszystko w porządku?
Chciałbym tu zamieszkać.
Rudi, nie jest łatwo żyć w kościele.
Mówię poważnie.
Tak. Ja również.
To musiało się stać.
Wcześniej czy później.
To nieuniknione.
Nie możemy.
Musisz to zrobić.
Dobry wieczór.
Usiądź.
Bądź ze mną szczery, Rudi.
Chcę położyć się wcześniej.
I co?
Sądzisz, że wywieram na ciebie presję?
A nie przyszło ci do głowy, że ktoś wywiera ją na mnie?
Ciągle czegoś chcą.
I są dużo bardziej nieprzyjemni niż ja.
Spójrz na to z mojej perspektywy.
Próbuję.
Chcą wiedzieć, czemu na to pozwalam.
Nie tylko robisz krzywdę sobie swoim zachowaniem.
Ale narażasz mnie.
To wszystko?
Nie.
To nie wszystko.
Wychodzisz co wieczór z tą...
Chilijką.
To przyjaciółka.
Oglądacie gołe dziewczyny?
To zabawa, Witaliju Dimitriwiczu.
Zabawa?
I pieniądze też są zabawne, nie?
Nie.
Ona odziedziczy fortunę, zgadza się?
Podoba ci się to, nie?
Podoba ci się.
Odpowiada ci życie w kapitaliźmie?
Spędzasz noce na rozmowach z nią.
Mamy dużo tematów do rozmów.
Nie tylko z nią.
Konkretnie:
z zachodnimi tancerzami,
zachodnimi intelektualistami.
Rudi, pora się kłaść.
I co?
Wróciły tak późno jak ja.
Czemu z nimi nie rozmawiasz?
Bo rozmawiam z tobą. Miałeś kłopoty z prawem.
Nie interesuje mnie polityka.
Jak długo będziesz tańczył?
Jak długo?
Ile lat?
Myślisz, że jak długo będziesz tańczył?
20.
30.
I chcesz w przyszłości wyjeżdżać za granicę,
pokazywać światu, co potrafisz?
To może być twoja ostatnia podróż.
Gdybyśmy wnieśli przeciw tobie oskarżenie.
Jakie oskarżenie możecie wnieść?
Proszę.
Nie sprawdzaj naszej pomysłowości.
To jest formalne ostrzeżenie.
Mówię to, żeby po powrocie do Moskwy
móc powiedzieć: „ostrzegłem go formalnie”.
O 5.15 rano
27. maja
1961.
Zgadza się?
Herbata jest gotowa.
Musimy kupić ci jakieś porządne ubrania.
Jesteś głównym tancerzem w Teatrze Kirowa.
TEATR MARYJSKI, LENINGRAD
Teja, chodź.
Powodzenia!
Widzisz, mówiłem ci...
Masz rację.
Ta linia się nie zgadza.
Nie jestem tak dobrym tancerzem, ale...
nawet ja potrafię to zrobić.
Noga powinna być wyprostowana.
Spójrz.
A głowa wyżej. Do tyłu.
Tak.
Mogę się poprawić.
Mów po angielsku.
Mogę być lepszy.
Będę lepszy.
- Dobrze? - Tak.
- Dziękuję. - To było wspaniałe!
Nigdy nie tańczyłeś tak dobrze.
Czułeś swój uraz?
Nie.
Widzisz, mówiłam, że cię uleczę.
Możemy wrócić razem do domu.
Myślisz, że możemy?
Jesteś winny tylko, jeśli tego chcesz. Ja nie chcę.
Do zobaczenia w domu.
Czemu tam jesteś?
Z twoją kostką jest lepiej.
Nie mieszkałeś tam, żeby wyzdrowieć?
To jego żona?
Puszkin zgadza się, bo jest zbyt słaby.
- Nie ma o czym mówić. - Czemu?
Bo nie ma o czym mówić.
Lubisz z nią mieszkać? Odpowiada ci to, nie?
Lubisz to, tak?
Mieszkać z małżeństwem?
Muszę ci wyjaśnić, że jesteśmy przyjaciółmi.
Przyjaciele rozmawiają.
To nie chcę się przyjaźnić.
Możesz ją okłamywać, ale nie mnie.
Ciekawię cię, bo jestem inteligentny.
Podoba ci się to.
Wcześniej nie spotkałeś inteligentnego tancerza.
Lubisz mnie, bo jestem Niemcem. Pociągają cię obcokrajowcy.
- Nie? - Nie.
Dlaczego?
Bo marzysz o świecie, który nie jest tym.
Czemu miałbym marzyć o innym świecie?
Ojciec Vincenta jest znany jako ateista.
Nie wierzy. Ale kiedy nadszedł czas...
Tak?
Zdecydował, że musi mieć katolicki pogrzeb.
I wiesz, co powiedział?
„Nie mogę wrzucić synów do ziemi jak worki z ziemniakami”.
Ryba dla panienki.
A dla pana stek.
Mam nadzieję, że będą smakować.
Możesz z nim pomówić?
- Z kelnerem? Czemu? - Nie zamawiałem tego.
To słynna rosyjska restauracja. Ty mu powiedz.
Nie. Nie chcę sosu.
Co mogę dla państwa zrobić?
Rudi...
Przepraszam. Proszę nam na chwilę wybaczyć.
- O co chodzi? - Nie zjem steku w sosie pieprzowym.
Nie cierpię sosów.
- Powiedz to kelnerowi. - Nie.
- Czemu nie? - Ty powiedz. Pomów z nim.
- Powiedz, że to poważny błąd. - O co ci chodzi?
Nie będę rozmawiał z kelnerem.
Jest Rosjaninem.
- Powiedz mu, co chcesz, przyniesie ci. - Nie.
To śmieszne.
Wiem, co o mnie myśli.
- Kto? - Kelner. Wiem, co myśli.
Baszkirski wieśniak. Patrzy w dół. Brak manier, wykształcenia.
Skąd to wiesz? Nic nie mówił.
Wiem! Po tym, jak na mnie patrzy.
Dobrze, jestem wieśniakiem z Ufy.
Chłopcem urodzonym w pociągu.
Gram książąt w teatrze, ale nie jestem księciem.
Pieprzyć go! Pieprzyć Paryż!
Pieprz się!
- Powinieneś przeprosić. - Dziewczynko,
jeśli lubisz przeprosiny, jesteś nie z tym mężczyzną.
Diagonal, double, arabesque.
Arabesque.
Jeszcze raz.
Nie, nie tak.
Jeszcze raz.
Co powiedziałeś?
- Co? - Rozmawiacie o mnie?
O co ci chodzi?
Jak śmiecie?
Nie należycie do zespołu.
Nie macie prawa tu być.
Rudi, proszę.
Czemu tu jesteście?
Konstantyn Michałowicz jest Starszym Mistrzem Baletu Kirowa.
Może przyjść na każdą próbę.
- Być może. - Rudi...
Tak się składa, że nie rozmawiałem o tobie.
Ale jeśli będę chciał, zrobię to.
Nasza praca jest trudna.
Za trudna dla ciebie.
- Rudi, proszę. - Jesteś zbyt stary.
Nie dałbyś rady.
Nie jesteś wystarczająco dobry.
Widzisz te drzwi.
Zamknij je. I bądź po ich drugiej stronie.
Konstantynie Michałowiczu, przepraszam.
- Wyjdź! - Proszę nie zwracać uwagi.
Nie wrócę do ćwiczeń, aż nie wyjdziesz.
Rudi...
Wyjdź.
- Przeprosiłeś? - Nie.
Siergiejew mnie tłamsi.
- Nie wydaje mi się. - Co?
Siergiejew cię gnębi. To chciałeś powiedzieć.
- Tak powiedziałem. - Nie.
Tłamsić i gnębić to 2 różne rzeczy. Jeśli chcesz mówić po angielsku...
Balet to nie tylko technika i zasady.
Musimy być lepsi. Coraz lepsi.
Żeby tak było, musisz czuć, że inni cię wspierają.
Rudi, mówisz, że to dotyczy sztuki. Ale tak nie jest.
To dotyczy zachowania. I... to doprowadzi cię do szaleństwa.
Nie! Dam sobie radę. Wiem, co robię.
- Ona doprowadzi cię do szaleństwa. - Kto?!
Nie tak pakuje się walizkę. Pomogę ci.
Sam ją spakuję! Tłamsisz mnie!
Wykańczacie mnie! Wasza dwójka!
Chciałem pomóc.
Wróciłam.
Nie wiem, co tu się działo, ale atmosfera jest napięta.
Daj spokój, skarbie, to nie ma znaczenia.
Jedziesz do Paryża,
a później do Londynu.
Będziesz odmieniony.
Masz wyjątkowy talent,
ale on odizoluje cię od reszty.
Musisz z tym walczyć.
Nie ma człowieka, który nie jest zależny od innych.
Wychodzę.
Panie i panowie, w XX wieku taniec miał dwie epoki:
epokę Niżyńskiego i epokę Lifara.
Dzisiaj nadeszła trzecia. Epoka Rudolfa Nurejewa.
To zaszczyt, wręczyć Nagrodę Niżyńskiego
genialnemu tancerzowi z ZSRR, Rudolfowi Nurejewowi.
Gratulacje.
Dziękuję. Widziałem cię na widowni.
- Zdecydowałam, że ci wybaczę. - Co mi wybaczysz?
Twierdzisz, że nie pamiętasz?
Wybaczam ci, że jesteś największym egoistą, jakiego spotkałam.
Miałem nadzieję, że przyjdziesz.
- Naprawdę? - Tak.
- Razem lepsza zabawa. - To dobrze, że przyszłam, nie?
- Cześć. - Hej.
- Dziękuję bardzo. - Dziękuję.
- Wrócę. - Oczywiście. Idź.
Chodźmy.
Nie, dzisiaj nie. Nie wychodzisz.
Przepraszam.
- Czemu nie? Nie rozumiem. - Chodź.
Dzisiaj zostaniesz z zespołem.
O co chodzi? To absurdalne, mam urodziny!
On mówi, że nie możemy wyjść.
- Pozwól im się bawić! - Proszę!
Rudi, idziemy. To nie jest zabawne.
To nasz ostatni wieczór w Paryżu.
Dosyć zabawy.
I co zrobisz? To fatalna reklama, nie?
Bądź rozsądny, to nasz ostatni wieczór.
Proszę...
Zrobimy tak.
Nie później niż do drugiej. Odpowiadasz za niego.
Tak. Dziękuję.
Wychodzimy.
A skarżą się na mnie.
Dziękuję.
Chodźmy, Rudi.
Już jesteśmy spóźnieni. Czas iść.
Autobus odjeżdża dopiero rano.
Obiecałam Stryżewskiemu.
Złam obietnicę.
To twoja decyzja.
Dobranoc.
- Mówiłem, że zrobię ci niespodziankę. - Chcesz się pożegnać?
Tak. I... chciałem dać ci prezent.
To nóż do papieru.
Jest piękny.
Dziękuję.
Tylu ludzi nas żegna, tylu francuskich tancerzy.
- Szybka kawa? - Bardzo chętnie.
Chodźmy tam.
Zanim pójdziesz, muszę ci coś powiedzieć.
O co chodzi?
Chodź, to ci powiem.
Dziś rano dostaliśmy telegram.
Chruszczow chce, żebyś poleciał do Moskwy na specjalną galę.
Galę?
Tak, to wielki zaszczyt
występować przed pierwszym sekretarzem.
Ale ja lecę do Londynu.
Później.
Dołączysz później do zespołu w Londynie.
- Nie, jadę teraz. - Nie.
Najpierw polecisz do Moskwy.
- Nie jadę do Moskwy. - Rudi.
Cokolwiek się stanie, nie jadę do Moskwy.
Zaczekaj tutaj. Poczekaj ze Stryżewskim.
Lot do Moskwy jest za dwie godziny.
Ty lecisz?
Nie. Jadę do Londynu.
To kto jedzie ze mną? Z tancerzy?
- Kto ze mną zatańczy? - Nikt.
Jedziesz do Moskwy sam.
Nie jadę. Wolałbym się zabić.
Zaczekajcie. Czy jest jakiś problem?
Wszystko dobrze. Nie przejmuj się.
Zostań ze mną, Pierre. Próbują mnie porwać!
- Rudi, porozmawiajmy. - Spokojnie, proszę.
Zaraz zacznę krzyczeć.
- Jeśli to jest kara... - To nie jest kara.
Mogę coś powiedzieć?
Jeśli chodzi o to, że Rudi wychodził ze mną i przyjaciółmi...
Rudi nigdy nie mówił źle o swoim kraju,
jego rządzie ani o zespole baletowym. Nawet słowem, nigdy.
Nie denerwuj się.
Konstantyn, idź do wyjścia na pokład.
W porządku.
Pozwól mi coś powiedzieć. Nurejew wpadł w histerię.
Musi wrócić do ZSRR.
I to nie jest kara, wierz mi.
Musi wrócić,
bo jego matka zachorowała.
Moja matka jest chora?!
Co to ma być? Zmieniasz wersję.
Tańczę dla Chruszczowa, potem matka jest chora.
Pozwól mi wyjaśnić!
Nie! Używaliście tej sztuczki wobec innych tancerzy!
Chcą wysłać mnie do Moskwy, wysłać mnie do więzienia.
Rudi, jesteś pewien?
- Oczywiście. Już po mnie. - Rudi, wierz mi,
- lepiej rób, co ci każą. - Nie!
Zobaczymy się w Londynie.
Już nigdy mnie nie zobaczycie!
To na pewno nieporozumienie. Pomyłka.
To nie pomyłka. Nie pozwolą mi tańczyć!
Idźcie do wyjścia.
Przysięgam, że powiem wszystkim, żeby wiedzieli, co się dzieje.
Będzie dobrze. Słyszysz?
Niedługo się zobaczymy.
Natychmiast do wyjścia.
Zostań na lotnisku, Pierre. Wtedy mnie nie zabiorą.
Jeśli mnie zabiorą, wstrzykną mi coś. Nie pozwól im.
Rudi, przestań. Spokojnie.
Zostawcie mnie, proszę!
Tylko mnie nie zostawiaj. Jeśli to zrobisz, już po mnie.
Dobrze, zostanę, Rudi.
- Wszystko dobrze. - Tak, w porządku.
Zostanę tu, Rudi.
Zostanę.
Widziałem, co się stało. Mogę pomóc?
Muszę tu zostać. Jest bezpieczny, póki tu jestem.
Dam ci numer telefonu...
Bądź dyskretny...
Powiedz, żeby jak najszybciej przyjechała.
Przepraszam, nie mogę się dodzwonić.
Jestem spóźniony, muszę iść.
- Nie możesz! - Przykro mi.
Jean-Pierre, zadzwoń pod ten numer i powiedz, żeby przyjechała.
- Dobrze, kto to jest? - Ktoś, kto może pomóc.
Rudi...
Usiądź. Mamy czas. Nie martw się.
Clara, nie mogę go tu zostawić.
Proszę wejść.
Tak?
Nikt panu nie mówił? Na dole trwa kryzys.
Proszę mówić.
Jest tam rosyjski tancerz. Chce zbiec na Zachód.
- Tancerz? - Tak.
Kto to jest?
Rudolf Nurejew. Słyszał pan o nim?
- Rudolf Nurejew? - Tak.
Na pewno jest tancerzem?
Bo jeśli jest naukowcem, to może być trudne.
Nie jest naukowcem.
Skąd pani wie?
Widziałam go tańczącego. Nie tańczy jak naukowiec.
- Kim pani jest? - Clara Saint.
Bliska przyjaciółka Andre Malraux.
Malraux?
Tak.
To co mam zrobić?
Zejdzie pan?
Czy są tam rosyjscy agenci?
Tak, jest otoczony.
W takim razie musi ich zaskoczyć.
Są prawa, których musimy przestrzegać.
Protokół.
Nie możemy do niego podchodzić.
To on musi zwrócić się do nas.
Przepraszam, jestem z „Le Figaro”. Co tu się dzieje?
Nie wiem.
Mogę pomóc?
Przyszłam się pożegnać. Jeśli wyjeżdża.
Tak. Za godzinę wraca do Moskwy.
I nie możesz się z nim rozstać, co?
Rudi...
musisz powiedzieć, czego chcesz.
Chcę być wolny.
Tych 2 mężczyzn za tobą to policjanci. Musisz do nich podejść
i powiedzieć „proszę o azyl polityczny”.
Będę tęsknić.
Nazywam się Rudolf Nurejew. Chcę zostać w tym kraju.
Proszę o azyl polityczny.
Chcę zostać we Francji.
Uspokójcie się! Policja!
Wystarczy. To jest Francja.
Chodź.
Odsuń się!
Idziemy.
Wiecie, co zrobiliście?
Rosjanie go zabiją.
Chwilę.
Potrzebujesz czegoś?
- Macie koniak? - Tak.
Chcę się zobaczyć z panem Nurejewem.
To jest Francja. Francuskie terytorium.
A pan Nurejew dobrowolnie oddał się pod naszą opiekę.
Chcę tylko porozmawiać. Przysięgam.
Wciąż jest obywatelem ZSRR, więc mam prawo.
Dobrze. Popełniłem błąd.
Załatwiłem ci bilet.
Chcesz tylko tańczyć, tak twierdzisz.
Polecisz następnym rejsem do Londynu.
Nie.
Dołączysz do zespołu w Londynie.
Nie.
Myślę, że poznałem cię przez tych kilka tygodni.
Rozumiem cię.
Trochę.
I lubię cię.
Wiem, skąd pochodzisz, przez co przeszedłeś.
Wiem, jak kochasz swoją matkę. Rodzinę.
Możesz spojrzeć jej w oczy
i powiedzieć:
„Zdradziłem cię”.
„Zdradziłem ZSRR?”
Proszę, wyprowadźcie go.
Chwilę, proszę.
Twoi krewni staną się pariasami.
Zniszczysz nie tylko swoje życie.
Wiem o tym.
Opuść teraz ZSRR, a spędzisz całe życie w niesławie.
Nigdy nie wrócisz. Nie zobaczysz domu.
Rozumiesz?
Nigdy.
Nigdy nie wrócisz do domu.
Godzinę temu popełniłeś błąd. Byłeś w panice.
Możesz to naprawić.
Wystarczy. Proszę wyjść.
- Nie chcę. - Musi pan. Takie są zasady.
Teraz pan Nurejew musi zdecydować.
Dobrze.
Przemyśl to.
Muszę dać ci 45 minut dla siebie.
Tamte drzwi prowadzą z powrotem do Francji.
Te drzwi do samolotów.
Powiedz mi, które wybierasz.
Może wejść moja przyjaciółka, Clara?
Jeśli zdecyduje się zostać, będzie pani potrzebna.
Na dole jest mnóstwo prasy, proszę się nimi zająć.
- Czy ma gdzie mieszkać? - Znajdę coś.
Znam ludzi, którzy go przygarną.
Jedno miejsce nie wystarczy, trzeba go przenosić co 48 godzin.
Spójrz, jaki jesteś brudny.
Musisz umyć ręce.
I przygładzić włosy.
To, jak wyglądasz, jest bardzo ważne.
Przebierz się tam.
A teraz,
proszę wyjść.
Musi to zrobić sam.
Tylko panienka, proszę pana.
Nie, jest obywatelem ZSRR!
Proszę o spokój!
Dobrze.
Straciliście go.
Czy to Romeo i Julia? Zostaje dla miłości?
Co? Zwariowaliście?
- Kochasz go? - Oczywiście, że nie.
Gdzie on jest? Czy jest w budynku?
Będzie sądzony za zdradę in absentia.
Jest mi wstyd.
Wstydzę się za Nurejewa.
Wstydzę się za siebie.
Wszystko w porządku?
Tak.
Wróciła jego walizka.
Przyniosę kolację.
Cześć, skarbie.
Jesteś we wszystkich gazetach.
Jesteś sławna.
Żałujesz?
Nie.
Dzwonił do ciebie?
Zadzwoni?
Może, nie wiem.
Jeszcze nie dzwonił? Czemu?
Bo taki jest.
Panie Nurejew.
Bonjour.
Czy myśli pan, że kiedyś wróci do Rosji?
Mogę mieszkać gdziekolwiek. Przecież urodziłem się w pociągu.
Czuję, że nigdy nie wrócę do mojego kraju.
Ale możliwe, że nie będę szczęśliwy w waszym.
BIAŁY KRUK
RUDOLF NUREJEW WRÓCIŁ DO ZSRR W 1987, ZOBACZYĆ SIĘ Z UMIERAJĄCĄ MATKĄ.
ZMARŁ W PARYŻU W 1993.
Tłumaczenie napisów: Julia Forster