E�n op de twee bastaarden wordt verwekt door een priester.
Maar in Utopia zou dat niet kunnen.
Waarom?
- Daar zijn de priesters zeer vroom. - En dus niet talrijk.
Iets interessants, Matthew?
- God zegene u, heer. Ik weet het niet. - God zegene jou ook, Matthew.
We hebben ook vrome priesters in Engeland.
- Noem er eens enkele. - Broeder James.
Die man is een dwaas.
Van kardinaal Wolsey.
Wat wil hij?
- Mij. - Wanneer?
Nu.
In Hampton Court? Daar ben je om middernacht nog niet.
- Zaken van de koning. - Van de koningin.
Zaken van vrouwe Anne Boleyn.
Allemaal zaken van de kardinaal.
Zeer juist. En als de kardinaal jullie ontbiedt, snellen jullie naar hem toe.
Wat is hij voor man? Een slagerszoon.
En kanselier van Engeland.
Nee, dat is zijn positie. Wat is hij voor man?
Als iemand zo snel zo hoog klimt, Uwe Genade...
rijst het vermoeden dat zijn oorsprong onjuist was.
Zo, althans, dacht Aristoteles erover...
Een slagerszoon en zo ziet hij eruit.
Zo ziet hij eruit, dat geef ik toe.
Wat zei je ook alweer, Richard?
Niets, Sir Thomas, het was ongepast.
En Wolsey is en blijft een slager.
En jij bent een lid van 's konings Hoge Raad, geen loopjongen.
Daarom moet ik gaan.
De hertog zou gaan als de kardinaal hem ontbood.
Misschien wel.
Ik ben tegen het ontbijt terug.
Ga naar bed.
"Goede God, geef ons rust vannacht of maak ons het waken licht.
"Moge onze ziel gered worden. Omwille van Christus. Amen."
En zegen onze heer, de koning.
- "En zegen onze heer, de koning." - Amen!
Excuseert u mij, heren. Goedenacht, Uwe Genade.
Blijf uit Wolseys buurt, Thomas. Hij is een angstige man.
- Wie is dat? - Een jonge vriend uit Cambridge.
- Wat wil hij? - Wat willen ze alien? Een betrekking.
- Kun jij hem een betrekking geven? - Beveel jij hem aan?
Nee.
- Sir Thomas. - Nee.
- Heeft u me aanbevolen? - Nee.
Ik heb misschien wel 'n betrekking voor je.
- Wat voor betrekking? - Niet nu, Richard. Morgen.
Voor alie roeiers.
Dank u, heer.
Sir Thomas is er, Uwe Genade. Sir Thomas.
Mijnheer Cromwell.
U was het oneens met me in de Raad vanmorgen, Thomas.
Ja, Uwe Genade.
- U was de enige. - Ja, Uwe Genade.
U bent een dwaas.
Goddank is er maar ��n dwaas in de Raad.
Waarom was u het oneens met me?
Uwe Genade vergiste zich, vond ik.
Een gewetenskwestie.
U stelt me voortdurend teleur, Thomas.
Kon u de feiten maar zien zoals ze zijn...
zonder er morele waarde aan te hechten.
Met enig gezond verstand had u een staatsman kunnen worden.
De koning.
Waar is hij geweest? Weet u het?
Ik, Uwe Genade?
Spaar me uw discretie.
Hij is weer onkuise spelletjes gaan spelen.
Hij is bij vrouwe Anne Boleyn geweest.
More, gaat u me helpen?
Als Uwe Genade specifiek kan zijn.
U bent een ploeteraar! Goed, laten we ploeteren.
De koning wil een zoon. Wat gaat u daaraan doen?
Ongetwijfeld heeft de koning op dat punt mijn advies niet nodig.
Thomas, we zijn alleen. Ik geef u m'n woord, er is hier niemand.
Dat veronderstelde ik ook niet, Uwe Genade.
Wenst u een andere dynastie? Zijn volgens u twee Tudors voldoende?
Uwe Genade!
Hij heeft een zoon nodig. Ik herhaal, wat gaat u daaraan doen?
Ik bid er elke dag om.
Bij God, hij meent het.
Die meid daar, die is tenminste vruchtbaar.
- Maar ze is niet zijn vrouw. - Nee. Maar Catharina...
Is zo vruchtbaar als een steen. Gaat u bidden om een wonder?
Er zijn precedenten.
Goed. Blijf bidden.
Maar er is ook daadkracht nodig. Ik moet een scheiding bewerkstelligen.
Zult u me steunen, of niet?
De paus verleende dispensatie, zodat de koning kon trouwen...
met de weduwe van zijn broer, om staatsredenen.
Moet de paus zijn dispensatie nu ongedaan maken, ook om staatsredenen?
Ik houd niet van ploeteren, Thomas. Welnu?
We hoeven het dus alleen maar aan de paus te vragen.
Ik denk dat we invloed kunnen uitoefenen op zijn beslissing.
Met argumenten?
Met argumenten, ja. En met pressie.
Pressie uitoefenen op de Kerk? De Kerk heeft haar bezittingen.
Pressie.
Nee, Uwe Genade, ik zal u niet helpen.
Goedenacht dan, mijnheer More.
Als de dynastie sterft met Hendrik VII, zullen er weer oorlogen uitbreken.
Bloeddorstige baronnen zullen het hele land onder de voet lopen.
Wilt u dat? Goed.
Engeland heeft een erfgenaam nodig.
Bepaalde maatregelen, misschien betreurenswaardig...
misschien niet, de Kerk moet in veel opzichten veranderen, Thomas.
Goed, betreurenswaardig. Maar noodzakelijk voor 'n erfgenaam.
Als lid van de Hoge Raad van Engeland kun je die maatregelen niet belemmeren...
omwille van je persoonlijke geweten.
Als staatslieden hun persoonlijke geweten verloochenen...
omwille van hun plichten jegens de staat...
leiden ze hun land rechtstreeks naar chaos.
We kunnen terugvallen op mijn gebeden.
Dat zou u wel willen, nietwaar? Het land regeren met gebeden?
Ja.
Ik zou daar graag getuige van zijn.
Wie zal deze na mij dragen?
Wie zal onze volgende kanselier worden? U? Fisher? Suffolk?
- Fisher, vind ik. - Maar wat vindt de koning?
Wat vindt u van mijn secretaris, mijnheer Cromwell?
Cromwell. Hij is zeer capabel.
Maar?
Beter ik dan Cromwell.
Daal dan af naar de aarde.
Tot u dat doet...
zijn u en ik vijanden.
Zoals Uwe Genade wenst.
Zoals God wil.
Misschien, Uwe Genade.
More! U had geestelijke moeten worden.
Zoals u, Uwe genade?
Goedenacht, Sir Thomas.
Sir Thomas.
- Wat is dit? - Van dankbare arme mensen in Leicester.
- Leicester? - U doet meer goed dan u weet, heer.
Mijn dochter heeft een zaak lopende, heer, in het Armengerechtshof.
Gebakken appels, heer.
Om mijn oordeel te zoeten.
Ik zal uw dochter hetzelfde oordeel geven als ik de mijne zou geven.
Een rechtvaardig en snel oordeel.
God zegene u, heer.
Ik begrijp het. Ja. Ik zal het lezen. Ja. Dank u.
Goedenavond, Sir Thomas.
- Ik zal het lezen. - 't is een moeilijke zaak.
- Ik kan hem toelichten... - Ik zal het lezen.
Heel even maar...
Boot!
Heer?
Chelsea, heer?
Chelsea.
Ik neem aan dat u me goed zult betalen, heer.
- Heb je een vergunning? - God zegene u, heer. Ja.
- Welnu, het tarief ligt vast. - Dat is juist, heer.
Stroomafwaarts naar Chelsea, anderhalve cent.
Stroomopwaarts naar Hampton, hetzelfde.
Wie de regels maakt, is geen roeier.
Nee. Drie cent als ik voor het ontbijt thuis ben.
Dank u, heer.
Een mooie beker, heer.
Die is geld waard, heer.
Voorzichtig, heer.
Dank u, heer.
- Ben je hier de hele nacht geweest? - Ja.
U zei dat er een betrekking was.
Ik bied je een betrekking aan, met een huis, een bediende en 50 goudstukken per jaar.
Wat voor betrekking?
Bij de nieuwe schooi.
Onderwijzer!
Richard, niemand zal je een betrekking aan het hof geven.
Mijnheer Cromwell kan iets voor me doen.
Als je Cromwell kent, heb je mijn hulp niet nodig.
Sir Thomas?
Ik stel uw hulp veel meer op prijs dan de zijne.
Ik bied je geen positie aan het hof.
Waarom niet?
Kijk.
- Wat is het? - Een omkoopmiddel.
"Ik ben het geschenk van Averil Machin."
Averil Machin heeft een zaak lopende aan 't Hof van Hoger Beroep.
Italiaans zilver. Neem maar. Ik meen het.
Dank u.
Wat ga je ermee doen?
Verkopen.
- Om wat te kopen? - Een fatsoenlijke mantel.
Maar dit is een bescheiden omkoopmiddel.
Aan het hof bieden ze je van alies aan, huizen, landhuizen, familiewapens.
Ga naar waar je niet in verleiding kunt komen.
Waarom word je geen onderwijzer? Je zou waarschijnlijk 'n hele goede zijn.
- En wie zou het weten? - Jij! Je leerlingen. Je vrienden.
God. Geen slecht publiek.
En een rustig leven.
En � zegt dat. U heeft net met de kardinaal gesproken.
Met de kardinaal gesproken.
Dat vreet aan je, nietwaar? De belangrijke staatszaken.
De scheiding?
Roeier!
- Breng deze heer naar de New Inn! - Goed, heer.
Dank u.
Word onderwijzer.
- Matthew. - Heer.
- Slaapt Lady Alice nog? - Ja, heer.
- Lady Margaret? - Nee, heer.
Mijnheer Roper is hier, heer.
Zo vroeg? Wie liet hem binnen?
Die houdt men niet gemakkelijk buiten.
Wili zou met me willen trouwen, vader.
Dat is onmogelijk.
Sir Thomas, ik ben nu advocaat.
Gefeliciteerd, Roper.
Mijn familie is niet aan het hof, maar...
Er is niets mis met je familie, Wili.
Er is niet veel mis met jou.
Ofschoon je wel een klok nodig hebt.
Ik kan een klok kopen, heer.
Het antwoord is nee...
en blijft nee zolang je een ketter bent.
Dat woord bevalt me niet, Sir Thomas.
't is geen bevallig woord of ding.
De Kerk is ketters! Dr. Luther heeft mij daarvan overtuigd.
Luther is ge�xcommuniceerd!
Door een ketterse Kerk! Kerk? 't is een winkel!
- Zielenheil voor geld! En scheidingen! - Wili, nee!
- Wat ik weet, zeg ik! - Je weet je plaats niet!
Hij weet de tijd niet.
Luister, Wili.
Twee jaar geleden was je 'n vurig lid van de Kerk.
Nu ben je een vurig Lutheraan.
We zullen bidden, dat, wanneer je hoofd niet langer draait...
je gezicht weer de juiste kant uitkijkt.
- Is je paard hier? - Nee, heer, ik ben te voet.
Neem een paard uit de stal en maak dat je thuiskomt.
Toe maar.
Mag ik terugkomen?
Ja. Spoedig.
Is dat definitief, vader?
Zolang hij een ketter is, Meg, is dat definitief.
Wat wilde Wolsey?
Aardige jongen, die Wili.
Maar vreselijk ferme principes.
En stuntelig.
- Je bent erg somber. - Jij bent erg vrolijk.
Ging het over de scheiding?
Naar bed.
Die Ropers zijn 'n stelletje oproerkraaiers. Zwemmen altijd tegen de stroom in.
De oude Roper was precies eender...
Je wilt er niet over praten.
Nee.
- Het spijt me dat je wakker werd, schat. - Ik sliep niet erg vast.
Wat wilde Wolsey?
- Wili Roper is hier geweest. - Wili Roper?
Ja, de hele nacht. Hij wil met Meg trouwen.
- Waarom je die meid geen slaag geeft... - Nee.
Ze is heel geleerd en dat is zeldzaam.
Welterusten, Meg.
Welterusten.
Met Meg trouwen. Een advocatenzoon.
Nou, zij is een advocatendochter.
Norfolk noemde jou als kanselier van Engeland voordat hij wegging.
Dan is hij een gevaarlijke vriend.
Wolseys kanselier, moge God die bijstaan.
Norfolk zei, dat als Wolsey zou vallen...
Als Wolsey zou vallen, zou dat ons niet ongemoeid laten.
Nee.
Er zullen geen nieuwe kanseliers zijn zolang Wolsey leeft.
De hertog van Norfolk, opperceremoniemeester.
Heb je een boodschap voor Zijne Majesteit?
Als ik God ook maar half...
zo goed gediend had als mijn koning...
dan zou God me niet laten sterven op deze piek.
Dank God maar dat je hier sterft. De koning zou je in de Tower laten sterven.
"De koning zelf heeft mij opgedragen...
"hier publiekelijk te verklaren hoeveel Engeland...
"aan deze man te danken heeft.
"Hoezeer hij het verdient het hoogste ambt in het rijk te bekleden.
"Hoeveel vertrouwen hij geniet van de koning...
"niet alleen wegens zijn goede raad...
"weloverwogen raad, maar wegens nog betere raad...
"raad waarvan alleen de koning op de hoogte is.
"Deze man, Sir Thomas More...
"wordt hier ten overstaan van u alien...
"benoemd tot kanselier van het koninkrijk."
Bedaar, Matthew.
Ga Lady Alice halen.
Zeer goed.
Vrouwe! De koning!
Denk eraan, het bezoek is een verrassing.
Maar hij weet dat we hem verwachten...
Het is een grote eer. Een vriend die 'n vriend bezoekt.
Waarom komt hij?
Vanwege de scheiding. Hij wil 'n antwoord.
- Dat heeft hij al. - Hij wil 'n ander antwoord.
Uwe Majesteit doet mijn huis meer eer aan dan we kunnen verdragen.
Geen formaliteiten, Thomas!
'n Opwelling. Ik was toevallig aan 't varen.
Kijk. Modder.
Mijn God, wat 'n prachtige avond.
Lady Alice, ik vrees dat we u verrast hebben.
Ja, Uwe Genade. Nee, Uwe Genade.
Ik bedoel, we kunnen u ontvangen...
Dit is mijn dochter Margaret, Sire.
Ze heeft nog niet de eer gehad Uwe Genade te ontmoeten.
Zo, zo, Margaret, ik heb gehoord dat je erg geleerd bent.
Antwoord, Margaret.
Voor een vrouw wel, Uwe Genade.
Kun je ook dansen?
Niet goed, Uwe Genade.
Maar ik dans uitstekend!
Dat is een dansersbeen, Margaret!
Vrouwe, de rivier heeft m'n eetlust gewekt.
Als Uwe Genade 'n simpel avondmaal met ons wil nuttigen.
Met veel genoegen. Leid ze naar binnen.
Thomas en ik komen zo.
Mijne heren!
Margaret?
Uwe Genade?
Houd je van muziek?
Ja, Uwe Genade.
Ze zullen voor je spelen.
Luister eens.
Ga zitten.
Gaat u zitten. Geen etiquette, Thomas.
U bent mijn vriend, nietwaar?
Uwe Majesteit.
Goddank heb ik een vriend als kanselier.
Ook al wilde hij liever vriend dan kanselier zijn.
Het besef van mijn beperkte bekwaamheden...
Daarover zal ik oordelen.
Weet u dat Wolsey u aanbeval als kanselier?
Voordat hij stierf, beval Wolsey u aan en hij was geen dwaas.
Hij was een uiterst bekwaam staatsman, Uwe Genade.
Ja?
Was hij dat?
Waarom viel hij me dan af?
Het was doortraptheid.
Ja, dat was het. Geheime tegenstand.
Weloverwogen, eigenzinnige, vooraf beraamde tegenstand.
Wolsey wilde paus worden om mij te onderwerpen.
Waarom? Dit denk �k!
Omdat ik eenvoudig ben en direct en tegen iedereen op de man af.
Zien ze mij daarom aan voor een idioot?
Wolsey was trots, Thomas.
Door en door trots.
En hij viel me af.
In de enige kwestie die belangrijk is, toen en nu.
Maar kijk.
Ga zitten.
Wat 'n prachtige avond.
'n Man zou een leeuw aankunnen.
Sommige mannen, Uwe Genade.
Thomas...
wat mijn scheiding betreft.
Heeft u erover nagedacht?
Zeer veel.
Kan ik op uw steun rekenen?
Om van koningin Catharina te scheiden, Sire?
Helaas, zoals ik erover denk, weet ik...
dat ik Uwe Genade moet afvallen en dus probeer ik...
er niet aan te denken.
Dan heeft u niet voldoende gedacht!
Seringen.
We hebben ze in Hampton.
Hoewel niet zulke mooie.
Ik ben in een uitstekende bui.
Thomas, bedenk, mijn ziel is in gevaar.
Het was geen huwelijk.
Ik heb incest gepleegd met de weduwe van mijn broer.
Leviticus zegt: "Ge zult de naaktheid van uw broeders vrouw niet onthullen."
Leviticus. Hoofdstuk 18, vers 16.
Ja. Maar Deuteronomium...
Deuteronomium is dubbelzinnig!
Uwe Genade, deze zaken gaan mijn bekwaamheid te boven.
Dit is 'n zaak voor de Heilige Stoel...
Moet een paus mij vertellen dat ik gezondigd heb?
Het was een zonde.
God heeft me gestraft.
Ik heb geen zoon.
Zoon na zoon schonk ze me.
Allemaal doodgeboren, of dood binnen 'n maand.
Ik heb nooit zo duidelijk Gods hand ergens in gezien.
't is m'n plicht van de koningin te scheiden.
En geen paus, vanaf Petrus tot nu, zal tussen mij en m'n plicht komen!
Waarom ziet u 't niet zo? Alle anderen zien 't zo.
Waarom heeft Uwe Genade dan mijn miserabele steun nodig?
Omdat u eerlijk bent.
En, wat nog belangrijker is, men weet dat u eerlijk bent.
Mensen als Norfolk volgen me omdat ik 'n kroon draag.
Mensen als Cromwell volgen me omdat het jakhalzen zijn...
en ik hun tijger ben. 'n Volk volgt me...
omdat het alies volgt wat beweegt.
Maar u...
ik ben diepbedroefd dat ik Uwe Genade zo teleurstel.
Nee, Thomas, ik respecteer uw oprechtheid.
Maar respect...
dat is een druppel water in de woestijn.
Hoe vond u onze muziek?
Het wijsje dat ze speelden had iets...
Nu, vertel eens wat u ervan vond.
Was het misschien van uzelf?
Ontdekt!
Nu zal ik nooit uw oprechte mening weten en dat ergert me.
Wij kunstenaars houden van lof, maar meer nog van de waarheid.
- Dan geef ik u mijn oprechte mening. - Welnu?
Ik vond het verrukkelijk.
Thomas, ik koos de juiste man tot kanselier.
Ik moet er eerlijk bij zeggen dat mijn smaak in muziek abominabel is.
Uw smaak in muziek is uitstekend!
Hij komt precies overeen met de mijne.
Muziek.
Stuur ze terug zonder mij, Thomas. Ik blijf hier in Chelsea om te musiceren.
Mijn huis staat tot uw beschikking...
Wat die andere kwestie betreft, iet wel...
ik duid geen tegenstand.
Uwe Genade.
Geen tegenstand, zeg ik.
Gaat u toch zitten.
Ik zal u erbuiten laten maar u bent mijn kanselier.
Ik vat het niet licht op en ik duid geen tegenstand.
Ik zie het allemaal al voor me.
De bisschoppen zullen zich verzetten!
De volgevoerde prinsen van de Kerk! Allemaal hypocrieten!
Zorg dat ze je niet bedriegen, Thomas!
Uwe Genade is onrechtvaardig.
Als ik u niet kan dienen inzake deze kwestie met de koningin...
ik heb geen koningin!
Catharina is niet mijn vrouw!
Geen priester kan haar mijn vrouw maken!
Degenen die zeggen dat ze mijn vrouw is, zijn leugenaars en verraders!
Ja, verraders!
Dat zal ik niet dulden!
Verraad!
Onduldbaar!
Het is ongehoord!
Verraad verziekt de staat en moet onderdrukt worden!
Ziet u?
Ziet u hoe woedend u me heeft gemaakt?
Ik ken mezelf niet meer.
Als u me steunde, zou ik u in rang verheffen...
ja, eigenhandig.
Uwe Genade overstelpt me.
Wat is dat?
Acht uur, Uwe Genade.
Niet zo neerslachtig, man.
Heb ik niet beloofd u erbuiten te laten?
Zullen we gaan eten?
Als Uwe Genade dat wenst.
Acht uur, zei u.
Het tij is aan het keren.
- Ik vergat het tij. Ik moet gaan. - Het spijt me, Uwe Genade.
Als het tij verloopt, kan ik niet terug naar Richmond.
Nee, volgt u me maar niet.
Lady Alice, ik moet uitvaren met het tij. Ik moet dringend naar het hof.
Dus danken we u en wensen we u goedenacht.
Wat is er aan de hand?
- Je ging tegen hem in! - Enigszins.
- Waarom? - Ik kon niet anders.
Je bent te gewetensvol, Thomas.
- Vrouw, bekommer je om je huis! - Dat is precies wat ik doe!
God behoede Uwe Majesteit!
God behoede Uwe Genade!
God behoede de koning!
Omhoog!
Riemen omlaag!
Kom je mijn kant uit, Rich?
Nee.
Volgens mij zou dat beter zijn.
Ik kan u niets zeggen.
Welnu?
Thomas?
Houd hem tot vriend.
Wat ik met glimlachen kan bereiken, zal ik niet nalaten.
Wees nu maar gerust.
Ik ben niet van het hout waarvan men martelaars maakt.
Goedenavond heer, Lady Alice.
Wili zou graag met je spreken, vader.
Ik zei al dat 't niet gelegen kwam.
Je had gelijk.
Je bent heel vrij met mijn dochters hand, Roper.
Ja.
Daar wens ik over te spreken.
Heer, u heeft 'n meningsverschil gehad met Zijne Majesteit.
- Is dat zo? - Dat heeft Meg me verteld.
Ik wil u feliciteren.
Als het waar is, zijn felicitaties dan wel op hun plaats?
Jazeker!
Heer, toen ik de afgelopen keer om uw dochters hand vroeg...
maakte u bezwaar tegen mijn onorthodoxe standpunten.
- Dat is zo. - Ja.
Sindsdien heb ik die enigszins gewijzigd.
Dat is goed om te horen, Wili.
Let wel, ik wijzig niets als het gaat om de corruptie binnen de Kerk.
- Juist. - Maar een aanval op de Kerk zelf...
nee. Daarachter zie ik een aanval op God.
- Roper! - Satans werk...
te verrichten door Satans dienaren!
In godsnaam, denk aan mijn positie.
Als u aan uw positie hecht...
Nee, ik hecht er niet aan, maar ik mag bepaalde dingen niet horen.
Ik ben gevallen.
Ken je William Roper de jongere?
Van horen zeggen, natuurlijk.
- Goedenavond, mijnheer... - Rich.
U heeft van me gehoord?
In welk verband? Ik weet niet wat u gehoord heeft.
Ik voel dat ik hier niet welkom ben.
Waarom? Heb je iets gedaan waardoor je niet welkom zou zijn?
Cromwell stelt vragen.
Over u. Hij stelt altijd vragen over u en uw meningen.
Aan wie?
Ook aan hem. Dat is een van z'n bronnen.
Natuurlijk. Dat is een van m'n bedienden.
Ga maar, Matthew.
U kijkt naar me alsof ik een vijand was.
Maar Richard, je beeft.
Help me.
Hoe?
Neem me in dienst.
Nee.
- Neem me in dienst! - Nee.
Ik zou loyaal zijn.
Je kon zelfs tot vanavond jezelf niet verantwoorden.
Arresteer hem!
- Waarom? - Hij is gevaarlijk!
- Laster. Hij is 'n spion. - En slecht!
- Daar is geen wet tegen. - Gods wet!
- Dan arresteert God 'm wel. - Zo meteen gaat ie weg!
Hij kan gaan, al was hij de duivel, totdat hij de wet breekt.
- Nu geeft u de duivel profijt van de wet! - Ja, wat zou jij doen?
De wet niet nakomen om de duivel na te jagen?
Ik zou elke wet in Engeland veranderen om dat te doen.
En als de laatste wet veranderd was en de duivel je aanviel...
waar zou je je dan verbergen, zonder wetten?
Dit land is beplant met wetten van kust tot kust...
wetten van mensen, niet van God, en als je ze kapt...
en je bent er de man naar...
denk je echt dat je rechtop zou kunnen staan in de wind die dan zou opsteken?
Ik geef de duivel profijt van de wet voor mijn eigen veiligheid.
- Mijnheer Rich? - Ja.
Daarbinnen, heer.
Rich? Kom binnen.
Het heeft lang geduurd voor je kwam.
Heb ik u laten wachten?
Maanden.
- Hier. - Dank u.
Heb je het nieuws gehoord?
- Welk nieuws? - Sir Thomas Paget gaat met pensioen.
En ik volg hem op.
Secretaris van de Raad?
U?
'n Verrassing, nietwaar?
Ik bedoel, het is logisch.
Ga zitten, Rich. Geen formaliteiten, geen etiquette...
zoals Zijne Majesteit zou zeggen.
Je ziet hoe ik je vertrouw.
Ik zou zoiets nooit herhalen of meiden.
Wat voor iets zou je w�l herhalen of melden?
Niets dat men me in vertrouwen zei.
Geloof je dat?
- Natuurlijk. - Nee, serieus.
Natuurlijk.
Rich, serieus.
Dat zou afhangen van het aanbod.
Zeg 't niet omwille van mij.
Het is waar. Het zou afhangen van het aanbod.
Er is een andere betrekking vrij.
Ontvanger van belastingen voor York.
Ligt het in uw macht?
Zeer zeker.
Wat moet ik ervoor doen?
Ik ken een man die van vrouw wil veranderen.
Meestal een zaak van weinig belang, maar in dit geval...
is het onze vorst, koning Hendrik, de achtste met die naam.
En als hij van vrouw wil veranderen, zal hij dat doen.
En onze taak als bestuurders...
is het beperken van het ongerief dat dit zal veroorzaken.
Dat is onze enige taak, Rich, het beperken van het ongerief.
Een onschuldige taak, zou je zeggen, maar nee.
Wij bestuurders zijn ongaarne gezien, Rich.
We zijn niet populair.
Ik zeg "wij" in de veronderstelling dat je de betrekking in York accepteert.
Het is 'n slecht teken als je gedeprimeerd raakt door je voorspoed.
- Ik ben niet gedeprimeerd. - Zo lijkt het.
Ik beklaagde me. Ik ben m'n onschuld kwijt.
Ai sinds enige tijd. Merkje dat nu pas?
Je vriend, onze huidige kanselier, dat is pas een onschuldige man.
Het gekke is, dat hij dat is.
Ja, dat zeg ik al. Helaas...
is zijn onschuld verweven met het probleem...
je kunt niet van vrouw veranderen zonder scheiding...
en je kunt niet scheiden tenzij de paus het zegt.
En in zulke zinloze omstandigheden voorzie ik enig...
- Ongerief? - Precies.
De drinkbeker die hij je gaf, hoeveel was die waard?
Vooruit, hij gaf je 'n zilveren beker. Hoeveel heb je ervoor gekregen?
Vijftig shilling.
Het was een geschenk, nietwaar, van een litigant, een vrouw?
- Ja. - Welk hof? 't Hooggerechtshof?
Bedrink je niet!
Onder welk hof viel de zaak van de litigant?
't Hof voor Hoger Beroep.
Zo. Dat was niet al te pijnlijk, ofwel?
Nee.
En je zult 't de volgende keer gemakkelijker vinden.
Mijn Heer Aartsbisschop, heren...
eerwaarde Kerkleraren.
Het antwoord van onze vorst, koning Hendrik...
aan zijn trouwe en dierbare onderdanen...
bisschoppen van de synode van Canterbury.
"Zijne Majesteit...
"aanvaardt uw nederige erkenning van talrijke ernstige fouten...
"en accepteert...
"100.000 goudstukken ten teken daarvan.
"Omwille van het welzijn van het rijk en de rust van zijn onderdanen...
"verlangt Zijne Majesteit dat u openlijk uw geveinsde...
"trouw aan de Heilige Stoel verzaakt.
"En het statuut aanvaardt dat is aangenomen door het parlement...
"en de titel van de koning erkent...
"Soeverein hoofd van de Kerk van Engeland."
Welnu, mijne heren, wat is uw antwoord?
Ja of nee?
Zijne Majesteit aanvaardt uw ontslag met spijt.
Hij dankt u voor uw goedheid en vroegere trouw.
Uw eer en welzijn zullen hem altijd na aan het hart liggen.
Brengt u mijn nederige dank over.
- Help me hiermee. - Niet ik.
- Alice? - Nee.
Mijn hemel, mijnheer More, men vindt je een wijs man. Is dit wijsheid?
Je bekwaamheid verloochenen...
je positie opgeven en je plichten jegens je familie verzaken?
Zal ik u helpen, heer?
Nee, dank je, zoon Roper.
Margaret...
doe jij het?
Ja.
Als jij het wilt.
Goed zo, meisje.
Bravo, heer! Zoals ik het zie, is dat ding een degradatie.
En wat betreft de titel van de koning...
Nee! Wili, zwijg! Denk eraan, je hebt een vrouw nu...
en later misschien kinderen.
Goed, Thomas, leg het me uit...
want ik zeg je, mij lijkt dit lafheid!
Goed dan.
Dit is geen hervorming, dit is oorlog tegen de Kerk.
Onze koning is in oorlog met de paus omdat de paus niet wil verklaren...
- dat onze koningin zijn vrouw niet is. - Is ze dat dan?
Welnu?
Heb ik je woord dat dit onder ons blijft?
Goed dan.
En als de koning je zou bevelen mijn woorden te herhalen?
Ik zou me aan mijn woord houden.
Wat is er dan geworden van je eed van gehoorzaamheid aan de koning?
Je wilt me in de val lokken!
Nee, zo zijn de tijden.
We zijn in oorlog met de paus. Want de paus is een prins, nietwaar?
Ja. Hij stamt ook af van St. Petrus, onze enige schakel met Christus.
Dat geloof je. En wil jij alies wat je hebt...
ook het respect van je land, verspelen voor een geloof?
Want het gaat erom dat ik het geloof, of liever, nee...
niet dat ik het geloof, maar dat �k het geloof.
- Ik neem aan dat ik onduidelijk ben? - Volledig.
Waarom beledig je me met dit advocatengeklets?
Omdat ik bang ben.
Man, je bent ziek.
Dit is Spanje niet. Dit is Engeland.
Vrienden, jullie weten allemaal waarom ik juilie bijeengeroepen heb.
Ik heb vandaag ontslag genomen.
Ik ben niet langer een groot man.
Heer, we willen u zeggen dat we allemaal uw kant kiezen.
Mijn kant? Welke kant is dat?
Heer, we weten allemaal wat u denkt.
Niemand van jullie weet dat. En als je 't raadde...
en 't rondvertelde, zou je me geen goede dienst bewijzen.
Ik ben dus geen groot man meer en heb geen groot huishouden meer nodig.
Ik kan me dat ook niet veroorloven. Ik moet juilie ontstaan.
Maar ik tel nog steeds enige grote mannen onder m'n vrienden...
en die hebben nog wel grote huishoudens nodig.
Niemand wordt weggestuurd voordat hij een andere betrekking heeft.
- We kunnen niet iedereen helpen. - Jawel.
Bedankt.
Dat is alies.
En jij, Matthew?
Blijf jij?
Dat hangt ervan af, heer.
Er zal meer werk zijn en minder geld.
Dan denk ik niet dat het mogelijk is, heer. Ik heb mijn eigen...
Juist, Matthew. Waarom zou je? Ik zal je missen.
O nee, heer, u doorziet me. Dat weet ik.
Ik zal je missen.
Verdorie! Precies wat je van ze verwacht!
Me missen? Wat zal hij missen?
"Matthew, accepteer je een lager loon?" Nee, Sir Thomas, dat doe ik niet.
En zo is dat! Goed, zijn geluk iaat hem in de steek en dat spijt me.
Ik geef toe dat het me spijt, jammer.
Als ik wat geluk over had, kreeg hij wat.
Ik wou dat we altijd geluk hadden.
Ik wou dat regen bier was! Dat we vleugels hadden. Maar zo is 't niet.
Zo, dat was het voor jou.
Wat ga je nu doen? Bij 't vuur zitten...
en rondjes in de as maken?
Welnee, Alice.
Ik denk dat ik wat ga schrijven...
ik ga schrijven...
ik ga lezen, denken.
En ik ga ieren vissen.
Ik ga met m'n kleinkinderen spelen wanneer Roper z'n plicht heeft gedaan.
- Alice, zal ik je ieren lezen? - Nee, lieve God!
Arme, dwaze man, denk je dat ze je hier laten om te denken?
Als we zwijgen wel!
Ik heb geen verklaring afgelegd, enkel ontslag genomen.
De koning is, krachtens de wet, benoemd tot hoofd van de Engelse Kerk.
Die Kerk zal de scheiding goedkeuren en daarna zijn huwelijk met Lady Anne.
Heb jij me inzake die kwesties een verklaring horen afleggen?
Als ik m'n rang verlies en huishoudster word, wil ik weten waarom.
- Dus leg nu maar 'n verklaring af. - Nee.
Alice, het gaat om de wet. Neem van mij aan...
dat zwijgen mijn veiligheid waarborgt, onder de wet.
En mijn zwijgen moet absoluut zijn en het jouwe ook.
Samengevat, je vertrouwt me niet.
Ik ben de hoogste rechter, ik ben Cromwell, bewaker van de Tower.
Ik neem je hand...
ik leg hem op de bijbel, op het heilige kruis en ik zeg:
"Vrouw, heeft uw echtgenoot over deze zaken een verklaring afgelegd?
"Omwille van uw zielenheli, vergeet dat niet, wat is uw antwoord?"
Nee.
En zo moet het blijven.
Heb je hierover gesproken met Meg?
Zou ik aan Meg vertellen wat ik jou niet vertel?
Je houdt veel van Meg. Dat weet ik goed.
Dit is een gevaarlijke kwestie...
als je het Meg niet verteld hebt.
Ik denk het niet. Nee.
Wanneer ze merken dat ik zwijg...
zullen ze dat graag zo laten.
Wacht maar af.
Maar hij zwijgt, mijnheer secretaris, waarom laten we het niet zo?
Uwe Genade, u bent geen letterkundige...
en wellicht beseft u niet hoe groot zijn reputatie is.
Zijn zwijgen galmt door heel Europa!
Daar zegt men dat hij 's konings vijand is.
Nonsens! Hij is 'n fanaat, maar geen verrader.
Juist. En onder lichte pressie...
Onder lichte pressie erkent hij dat wellicht.
Dat is voldoende. 'n Korte verklaring van loyaliteit...
- aan de huidige regering. - Maak geen slapende honden wakker.
De koning is het niet met u eens.
Wat voor pressie denkt u op hem te kunnen uitoefenen?
Ik heb bewijzen dat Sir Thomas, toen hij rechter was, zich liet omkopen.
Wat?
Goddomme! Hij was de enige rechter sinds Cato die zich n�et liet omkopen!
Welke kanselier had na drie jaar een bezit van...
honderd goudstukken en een gouden ketting?
Het is inderdaad 'n gebruikelijke praktijk...
maar ook een gebruikelijke praktijk kan een overtreding zijn.
Deze overtreding kan iemand naar de Tower sturen.
Kom hier.
Deze vrouw heet Averil Machin. Ze komt uit Leicester.
- Ze legde 'n zaak voor... - 'n Eigendomszaak...
Mond dicht!
'n Eigendomszaak aan 't Hof voor Beroep in april, 1528.
En kreeg 'n foute uitspraak!
En kreeg een uiterst correcte uitspraak van Sir Thomas.
- Nietwaar, heer! - Vertel deze heer...
over het geschenk dat u de rechter gaf.
Ik gaf hem een drinkbeker, heer.
Een zilveren italiaanse beker die ik in Leicester had gekocht.
Nam Sir Thomas de beker aan?
Ja, heer.
Hij nam hem aan. Dat kunnen we staven. U kunt gaan.
- Voor mijn gevoel... - Ga!
- Is dat uw getuige? - Nee.
Door een vreemd toeval kwam die beker later in het bezit van mijnheer Rich hier.
Hoe?
- Hij gaf hem aan me, Uwe Genade. - Gaf hem aan je? Waarom?
Een geschenk.
O ja, je was een vriend, nietwaar?
Wanneer gaf Thomas je dat ding?
Ik weet het niet meer precies.
"Weet" je nog wat je ermee deed?
- Ik verkocht hem. - Waar?
- Aan een winkel. - Heeft die winkel hem nog?
Nee. Ze weten niet waar hij gebleven is.
Hoe conveni�nt!
Twijfelt u aan Richards woord, Uwe Genade?
Het was bij me opgekomen.
Dit is de verkoopakte.
Dat wijf legde haar zaak in april voor, zei u. Dit is gedateerd mei.
Dus zodra Thomas wist dat de beker een omkoopmiddel was...
liet hij hem vallen in de dichtstbijzijnde goot.
De feiten zullen dat bevestigen, denk ik.
Dit schip is niet zeewaardig, mijnheer secretaris.
Dit is maar een proefvaart. We vinden wel iets beters.
- Ik wil hier buiten blijven. - U heeft geen keus.
Wat zegt u?
Het is de speciale wens van de koning dat u zich met deze kwestie bezighoudt.
Hij heeft 't me niet gezegd.
Nee? Hij zei het tegen mij.
Luister, Cromwell...
wat is het doel van dit alies?
Daar hebt u me.
Het is een gewetenskwestie, denk ik.
De koning wil dat Sir Thomas zijn huwelijk goedkeurt.
Als Sir Thomas op de bruiloft verscheen, zou ons dat allemaal veel moeite besparen.
Hij zal niet naar de bruiloft komen.
Als ik u was, zou ik trachten hem te overreden.
Ik zou mijn uiterste best doen, als ik u was.
Cromwell, bedreigt u me?
Mijn waarde Norfolk, dit is Spanje niet.
Dit is Engeland!
We hebben jonge takken gekapt. We gebruiken ze als brandhout.
Ik heb een brief voor uw vader, Lady Margaret. Van Hampton Court.
Hij moet bepaalde aanklachten weerleggen bij secretaris Cromwell.
Fijn dat u gekomen bent, Sir Thomas.
Mijnheer Rich legt ons gesprek schriftelijk vast.
Fijn dat u me dat vertelt, secretaris.
Ik meen dat u elkaar kent.
Inderdaad, we zijn oude vrienden.
Wat een mooie mantel, Richard.
Sir Thomas, gelooft u me.
Nee, dat is teveel gevraagd. Maar ik wil het u toch vertellen.
Niemand bewondert u meer dan ik.
Nog niet, Rich.
Ik zou graag de aanklachten horen.
- De aanklachten? - Ik begrijp dat er aanklachten zijn.
Onduidelijk gedrag dat ik opgehelderd zou willen zien, geen aanklachten.
Kun je dat noteren, mijnheer Rich? Er zijn geen aanklachten.
De koning is niet tevreden over u.
Dat betreur ik zeer.
En weet u dat ook nu nog, als u uzelf ertoe zou kunnen brengen...
in te stemmen met de Kerk, de universiteiten en het parlement...
Zijne Majesteit u zou overladen met eerbetuigingen?
Ik ken de edelmoedigheid van Zijne Genade.
Goed.
Heeft u gehoord van de zogenaamde "Heilige Meid van Kent", die is...
terechtgesteld omdat ze tegen de koning profeteerde?
- Ja, ik heb haar ontmoet. - Juist.
Toch vertelde u Zijne Majesteit niet over haar verraad. Waarom niet?
Er was geen sprake van verraad. We spraken niet over politiek.
Maar ze was berucht. Moet ik dat geloven?
- Gelukkig waren er getuigen. - U schreef haar een brief.
Ja. Ik adviseerde haar zich niet in staatszaken te mengen.
Ik heb een kopie van de brief. En een getuige.
- U bent voorzichtig geweest. - Ik houd mijn zaken graag ordelijk.
In juni 1521 publiceerde de koning een boek.
Een theologisch werk.
Getiteld: Verdediging van de zeven sacramenten.
Daarvoor gaf de paus hem de titel "Verdediger van het geloof".
De bisschop van Rome, of houdt u vast aan "paus"?
"Bisschop van Rome", als u dat wenst. Het doet niets af aan zijn gezag.
Dank u. U komt snel ter zake. Wat is zijn gezag?
Wat betreft de Kerk van Engeland...
wat voor gezag daarover heeft de bisschop van Rome precies?
U zult een competente uiteenzetting en verdediging vinden, secretaris...
in 's konings boek.
't Boek dat onder 's konings naam gepubliceerd is, zou juister zijn.
- U schreef het boek. - Geen letter ervan.
Ik zeg niet dat u de pen vasthield.
Ik beantwoordde enige vragen over het gewoonterecht...
die de koning me stelde, dat was mijn plicht.
Zette u hem niet ertoe aan?
Het is van begin tot eind een plan van de koning zelf geweest.
De koning zegt van niet.
De koning kent de waarheid.
En wat hij u ook gezegd mag hebben...
hij zal niet getuigen om zijn aanklacht te staven.
Waarom niet?
Omdat men getuigt onder ede en hij zal geen meineed plegen.
Als u dat niet weet, dan kent u hem nog niet.
Wat is uw mening...
over 't huwelijk van de koning met koningin Anne?
Dat zou me niet meer gevraagd worden.
U vergiste zich. Deze aanklachten...
Jagen kinderen schrik aan, mijnheer secretaris, mij niet!
De Koning draagt mij op u te beschuldigen...
in zijn naam, van grote ondankbaarheid.
Ik moet u zeggen dat hij nooit zo'n doortrapte dienaar heeft gehad...
noch zo'n verraderlijke onderdaan, als uzelf
Dus...
ben ik uiteindelijk hierheen gebracht.
Gebracht?
U heeft dit aan uzelf te danken.
U kunt gaan.
Voorlopig.
Wat gaat u nu doen?
Wat noodzakelijk is.
Boot!
Kom, kom, zo erg is het nu ook weer niet.
Howard!
Ik kan niet naar huis gaan.
Ze brengen me geen boot.
Kun je ze ongelijk geven?
Is het zo erg?
Zo erg en nog erger!
Dan waardeer ik het dat je je met mij iaat zien.
Ik ben je gevolgd.
Ben je gevolgd?
- Jou kennen is gevaarlijk! - Ken me dan niet.
- Ik ken je niet. - Ik bedoel als vriend.
- Ik ben je vriend, al was ik het liever niet. - Wat moeten we dan doen?
- Zwicht. - Dat kan ik niet, Howard.
Eerder zal onze vriendschap veranderen.
Het enige zekere in deze veranderende vriendschap...
- is dat Sir More niet zwicht. - Het moet zo zijn, want zo is mijn wezen.
Genegenheid voelen we beiden even diep.
Maar enkel God is louter liefde, Howard, en hij is mijn wezen.
En wie ben je?
Een advocaat. En een advocatenzoon.
Wij zouden trots en arrogant moeten zijn, maar we zijn allemaal gezwicht.
Waarom houd jij voet bij stuk?
Goddomme, man! Het is onevenredig!
Je breekt mijn hart nog.
Niemand is veilig, Howard, en je hebt een zoon.
We zullen onze vriendschap nu be�indigen.
- Omwille van de vriendschap? - Ja.
Idioot!
Norfolk, je bent een dwaas.
Je kunt geen ruzie zoeken, je hebt geen stijl.
Luister. Jij en je klasse zijn gezwicht, zoals jij het terecht noemt...
omdat de religie van dit land jullie absoluut niets zegt.
Dat is meteen al een dwaze opmerking.
De edelen van Engeland...
Die edelen zouden zelfs tijdens Christus' Bergrede ingeslapen zijn.
Maar jullie bestuderen wel haar fijn de afstamming van een buldog.
Een kunstmatige ruzie is geen ruzie.
We hebben altijd al ruzie gehad. Onze vriendschap was pure luiheid.
Je kunt wreed zijn als je wil, maar dat wist ik al.
Wat waardeer je in je buldoggen? Hun greep, nietwaar?
- Ja. - Dat is hun aard?
- Ja. - Daarom fokje ze?
Zo is 't met mensen.
Ik zwicht niet, omdat ik ertegen ben.
Niet m'n trots, niet m'n zwaarmoedigheid of andere lusten, maar ikzelf, ik.
Is er tussen al deze spieren geen enkele pees die geen lust dient...
van Norfolk, maar enkel Norfolk is? Jawel!
- Oefen die, mijn waarde! - Thomas!
Anders zul je in slechte toestand je Schepper tegemoet gaan.
Kalm aan.
En Hij zal denken dat er in het verleden van je buldog 'n teef over de muur sprong.
Gestemd in dit huis op 3 april vorig jaar...
is het een geschikte zaak voor 't Lagerhuis, hier verzameld...
In het parlement, om te behandelen.
Als gevolg van het verval van de gilden...
is de wol die nu uit Yorkshire en Lincoln komt...
niet van zodanige kwaliteit...
ik zal later op deze kwestie terugkomen.
Dat het Lagerhuis deze wet spoedig zal bekrachtigen, betwijfel ik niet.
Het betreft de nieuwe titel van de koning en z'n huwelijk met koningin Anne.
Kwesties die loyale onderdanen plezier doen.
Ik waarschuw u, mijne heren...
er bevindt zich onder ons verradersgebroed...
wiens bedrog de koning niet langer zal duiden.
Wij, zijn loyale jagers, moeten deze geslepen vossen uit hun holen drijven.
Vader?
Margaret!
Ik kon geen boot krijgen.
Wat is er, Meg?
Vader, er zal een nieuwe wet worden aangenomen.
Krachtens die wet moet men een eed afleggen...
over het huwelijk.
Onder welke aanklacht valt de eed?
- Hoogverraad. - En hoe is hij geformuleerd?
Doen de woorden ertoe? We kennen de betekenis.
Zeg me de woorden.
'n Eed bestaat uit woorden. Mogelijk kan ik 'm afleggen.
Afleggen?
En als dat kan, moet jij hem ook afleggen.
Nee!
Luister, Meg. God schiep de engelen om hem pracht te tonen.
Hij schiep dieren om hun onschuld en planten om hun eenvoud.
Maar Hij schiep de mens om Hem met het vernuft van zijn geest te dienen.
Als Hij het zover met ons iaat komen dat er geen uitweg is...
dan moeten we tot de aanval overgaan.
En dan kunnen we strijden als kampioenen, als we de moed hebben.
Maar zo'n moeilijke situatie moet Gods toedoen zijn, niet het onze.
Onze aard gebiedt ons te vluchten.
Ik zal deze eed afleggen, als het kan.
Kon u, om mijnentwille, de eed maar afleggen.
Ik heb niemand zo tegen mijn wil in de Tower gevangen gezet.
Dank u, mijnheer directeur.
Dank u.
Dit is schandalig.
- Waarheen deze keer? - Richmond Palace.
Gaat u zitten.
Dit is de Zevende Commissie die de zaak onderzoekt van...
Sir Thomas More, benoemd door de Raad van Zijne Majesteit.
Heeft u iets te zeggen?
Nee.
- Zag u dit document eerder? - Zeer vaak.
Dit is de Successiewet.
Dit zijn degenen die hem onder ede aannamen.
- Ik zag hem, zoals u zegt, al eerder. - Zweert u erbij?
Nee.
Thomas, we moeten weten...
We moeten duidelijk weten of je kinderen van koningin Anne...
als erfgenamen van de troon erkent.
De koning zegt me dat ze dat zijn.
- Natuurlijk erken ik ze. - Zweer je dat?
- Ja. - Waarom aanvaard je de wet dan niet?
Omdat de wet meer behelst.
Juist. Sir Thomas, in de inleiding staat dat het vroegere huwelijk van de koning...
met Vrouwe Catharina onwettig was...
zij was zijn broers weduwe en de paus had niet het gezag om 't te bekrachtigen.
Ontkent u dat?
Betwist u dat?
Bent u daar niet zeker van?
Je beledigt Zijne Majesteit en de Raad in de persoon van de aartsbisschop!
Ik beledig niemand.
Ik leg de eed niet af. Ik zeg u niet waarom niet.
- Dan moet uw reden verraad zijn! - Niet "moet", kan.
Het is een redelijk vermoeden.
De wet vereist meer dan een vermoeden, ze vereist een feit.
Ik kan uw wettige positie in de zaak niet beoordelen...
maar zolang ik de reden van uw bezwaren niet ken...
kan ik alleen maar raden naar uw geestelijke positie.
Als u bereid bent die te raden, moest u ook m'n bezwaren kunnen raden.
Dus u heeft bezwaar tegen de wet?
Dat weten we, Cromwell!
Nee, dat weet u niet.
U kunt vermoeden dat ik bezwaar heb, maar u weet alleen dat ik geen eed afleg...
en daarvoor kunt u me wettelijk geen verder kwaad berokkenen.
Maar als het waar was dat ik bezwaar koesterde, en ook waar...
dat mijn bezwaar verraad was...
dan kon u krachtens de wet mijn hoofd afhakken.
O, ja.
Goed zo, Sir Thomas.
Ik probeer dat Zijne Genade al enige tijd duidelijk te maken.
O, verdorie! Ik ben geen geleerde.
Ik weet niet of het huwelijk wettig was...
maar kijk eens naar deze namen.
Waarom doe je niet wat ik en de anderen deden, uit vriendschap?
En als we doodgaan en jij naar de hemel gaat omdat je je geweten volgde...
en ik naar de hel omdat ik het mijne niet volgde, ga je dan mee, uit vriendschap?
Zijn diegenen van ons die getekend hebben verdoemd, Sir Thomas?
Ik kan het geweten van anderen niet doorgronden.
Ik veroordeel niemand.
- Dus de kwestie is aan twijfel onderhevig? - Zeker.
Maar dat u de koning moet gehoorzamen, lijdt geen twijfel.
Neemt u dus het zekere voor het onzekere en teken.
Sommigen denken dat de aarde rond is, anderen dat ze plat is.
De zaak is aan twijfel onderhevig.
Maar als ze plat is, kan het bevel van de koning haar dan rond maken?
En als ze rond is, kan het bevel van de koning haar dan plat maken?
Nee, ik teken niet.
Hecht u dan meer aan uw eigen twijfels, dan aan 's konings bevel?
- Voor mezelf twijfel ik niet. - Waaraan?
Dat ik deze eed niet zal afleggen.
Maar de reden waarom ik dat niet doe, zult u, secretaris, me niet ontfutselen.
Ik krijg die wellicht met andere middelen uit u.
U dreigt als een beul.
Hoe moet ik dreigen?
Als een staatssecretaris, met gerechtigheid!
Het is juist gerechtigheid waarmee u bedreigd wordt.
Dan word ik niet bedreigd.
Heren, mag ik niet naar bed gaan?
Ja. De gevangene mag zich terugtrekken.
- Tenzij u... - Het heeft geen zin hiermee door te gaan.
Goedenacht dan, Thomas.
Mag ik nog wat boeken?
Heeft u dan boeken?
Ja.
Dat wist ik niet, dat is verboden.
Mag ik mijn gezin zien?
Nee.
Kapitein!
Mijnheer secretaris?
Sprak de gevangene ooit over 's konings scheiding of soevereiniteit...
- of 's konings huwelijk? - Nee, met geen woord.
Als hij het doet, meld het dan aan mij.
Natuurlijk.
Haal morgenvroeg de boeken bij de gevangene weg.
Is dat noodzakelijk?
Wat deze zaak betreft, begint de koning ongeduldig te worden.
- Ja, met u. - Met ons alien.
's Konings ongeduld strekt zich ook uit tot een of twee hertogen.
Mijnheer secretaris.
Sir Llewellyn is met pensioen gegaan.
Procureur-generaal voor Wales.
Zijn betrekking is vacant.
U zei dat ik u mocht benaderen.
Niet nu, Rich.
Hij moet zwichten. Hij moet!
Martel hem.
Nee. 's Konings geweten staat dat niet toe.
We moeten een andere manier vinden.
Vader!
Wat? Margaret?
Meg. In godsnaam, jij bent toch niet gevangengezet?
- Nee, een bezoek. - Een kort bezoek, Sir Thomas.
- Goedemorgen, echtgenoot. - Goedemorgen.
Goedemorgen, Wili.
Dit is een helse piek!
Behalve dat hij me van jullie scheidt, is hij niet zo slecht.
Niet slechter dan andere plaatsen.
- Het is vochtig! - Ja. Te dicht bij de rivier.
Nu, wat is er?
Vader, verklaar je voor de wet en leg de eed af!
Hebben ze jullie daarom laten komen?
Ja.
Meg moest zweren dat ze je zou overhalen.
Dat was dwaas, Meg.
Hoe wil je dat doen?
Vader.
"God iet meer op de gedachten in het hart dan op de woorden van de mond."
- Dat heb je me altijd gezegd. - Ja.
Zeg de woorden van de eed dan terwijl je in je hart anders denkt.
Maar bestaat een eed niet uit woorden die we tegen God zeggen?
Luister, Meg.
Wanneer iemand een eed aflegt, houdt hij zijn wezen in zijn handen...
als water.
En als hij dan zijn vingers opent, zal hij zichzelf niet meer terugvinden.
Sommigen zijn ertoe in staat, maar ik zou het vreselijk vinden.
- Ik heb nog een argument. - O, Meg.
In elke andere staat zou je zeer veel aanzien genieten...
- voor wat je al hebt gedaan. - Goed.
Het is niet jouw schuld dat de staat slecht is.
Nee.
Als jij ervoor wilt lijden, wil je een held zijn.
Dat is te simpel.
Kijk. Als we in een staat leefden waar deugd winstgevend was...
zou gezond verstand ons heilig maken.
Maar aangezien hebzucht, woede, trots en domheid...
meestal meer opleveren dan liefdadigheid, bescheidenheid en studie...
moeten we misschien standvastig zijn...
zelfs als we riskeren helden te worden.
Maar wees redelijk!
Heb je niet alies gedaan wat God redelijkerwijs mag verwachten?
Uiteindelijk is het geen kwestie van redelijkheid.
Uiteindelijk is het een kwestie van liefde.
Je bent dus tevreden dat je hier zit met muizen en ratten...
- terwijl je thuis kon zijn bij ons? - Tevreden?
Als ik ook maar een kleine opening zag, zou ik naar Chelsea komen rennen.
Ik heb je niet verteld hoe het huis is zonder jou.
Niet doen, Meg.
- Wat we 's avonds doen zonder jou. - Meg, genoeg.
We lezen niet want er zijn geen kaarsen.
We spreken niet want we vragen ons af wat ze met je doen.
De koning is genadiger. Hij gebruikt de pijnbank niet.
Nog twee minuten, heer.
- Misschien wilde u het weten. - Twee minuten?
- Cipier! - Het spijt me, heer. Twee minuten.
Luister, jullie moeten alien het land verlaten.
- En u achterlaten? - Het maakt niet uit.
Ik zal jullie niet meer mogen zien.
Ga alien op dezelfde dag, maar niet op dezelfde boot.
- Boten vanuit verschillende havens. - Na het proces.
Er zal geen proces zijn, ze hebben geen bewijzen.
Doe het voor mij, ik smeek het juilie.
- Wili? - Ja.
- Margaret? - Ja.
Alice?
- Alice, ik beveel het je! - Goed.
Dit is fantastisch.
- Ik weet wie dit heeft ingepakt. - Ik.
Ja.
Je maakt nog steeds heerlijke custard, Alice.
Ja?
Dat is een mooie jurk die je aanhebt.
Een mooie kleur.
Mijn God, wat veracht je me!
Ik ben 'n dwaas...
maar niet zo'n dwaas dat ik over mijn jurken zeur...
of blij ben met complimenten over mijn custard.
Je hebt me terecht berispt.
- Alice... - Nee!
Ik ben ziek van angst als ik denk aan het ergste dat ze met me kunnen doen.
Maar het zou nog erger zijn om te sterven als jij niet begrijpt waarom ik sterf.
Ik begrijp 't niet.
Als jij zegt dat je het begrijpt, dan zou ik dapper kunnen sterven, als het moet.
- Ik wil niet dat je sterft! - Zeg me dat je het begrijpt.
Ik begrijp 't niet!
Dit had niet hoeven gebeuren!
Zo kan ik het niet onder ogen zien.
Het is waar!
- Je bent een eerlijke vrouw. - Daar heb ik veel aan gehad!
Ik zal je zeggen waar �k bang voor ben...
dat wanneer je dood bent, ik je erom zal haten.
Dat moet je niet doen, Alice.
Niet doen.
Maar ik begrijp w�l dat ik geen betere man had kunnen trouwen.
En als je sterft, God weet waarom, maar als God mijn getuige is...
dan heeft God zich dodelijk stil gehouden.
En als iemand mijn mening wil weten over de koning en zijn Raad...
dan hoeft hij het maar te vragen!
Ik ben met een leeuw getrouwd!
'n Leeuw.
Zo is het goed.
Zo is het heel goed.
Het spijt ons, Sir Thomas!
- In godsnaam! - De tijd is voorbij, heer.
- Nog ��n minuut. - U weet niet wat u vraagt.
- Kom, juffrouw. - In 's hemelsnaam.
Doe dat niet, heer.
Mevrouw, bezorg ons geen last.
Kom mee, alstublieft, Lady Alice.
Blijf met je modderpoten van me af!
Smerige, stinkende cipier!
Je zult hiervoor boeten!
Tot ziens.
U moet mijn positie begrijpen, heer.
Ik ben een eenvoudige man en wil geen moeilijkheden.
Dierbare Heer Jezus, mijn Verlosser, maak mijn verstand helder.
Dierbare, gezegende moeder van God, troost mijn vrouw en dochter...
en vergeef me voor wat ik hun aandoe.
Sir Thomas More, ofschoon u Zijne Majesteit diep heeft beledigd...
hopen we dat als u berouw toont over uw halsstarrige mening...
hij nog steeds bereid zal zijn u te vergeven.
Mijne heren, ik dank u.
Wat betreft de aanklachten...
gezien mijn zwakheid vrees ik, dat noch mijn verstand...
noch mijn geheugen, mij zuilen helpen...
om daarop een antwoord te geven.
Ik zou graag gaan zitten.
Een stoel voor de gevangene.
Secretaris Cromwell, heeft u de aanklacht?
- Ja, heer. - Lees hem voor.
"Dat u opzettelijk en weloverwogen ontkende en onthield...
"aan onze vorst, koning Hendrik, de titel die hem toekomt...
"Soeverein hoofd van de Kerk van Engeland."
Maar ik heb die titel nooit ontkend.
In Westminster Hali, Lambeth, en Richmond...
weigerde u koppig de eed af te leggen.
Was dat geen ontkenning?
Nee, dat was zwijgen.
En voor mijn zwijgen ben ik gestraft met gevangenschap.
- Waarom moet ik opnieuw voorkomen? - Voor de aanklacht van hoogverraad.
De straf daarvoor is niet gevangenschap.
De dood...
komt voor ons alien, mijne heren.
Ja, zelfs voor koningen komt hij.
De dood van koningen is niet aan de orde, Sir Thomas.
Noch de mijne, hoop ik, zolang mijn schuld niet bewezen is.
Je hebt je leven in eigen handen, Thomas, zoals altijd!
Is dat waar, mijn heer?
Dan zal ik 't stevig vasthouden.
Dus, Sir Thomas...
u blijft bij uw zwijgen?
Ja.
Maar, heren van de jury...
er zijn vele soorten zwijgen.
Laten we het zwijgen van een dode nemen.
We gaan de kamer binnen waar hij is opgebaard, en luisteren.
Wat horen we?
Stilzwijgen.
Wat betekent dat zwijgen?
Niets. Dit is simpel, eenvoudig zwijgen.
Maar laten we 'n ander geval nemen.
Als ik een dolk uit mijn mouw haalde...
en de gevangene ermee bedreigde.
En mijne heren daar, in plaats van me ervan te weerhouden, bleven zwijgen.
Dat zou w�l een betekenis hebben!
Het zou betekenen dat ze het goedvinden.
En voor de wet zouden zij, net als ik, schuldig zijn.
Dus kan zwijgen, al naargelang de omstandigheden...
spreken.
Laten we nu het zwijgen van de gevangene beschouwen.
De trouwe onderdanen die de eed aflegden verklaarden alien...
dat de titel van Zijne Genade juist is!
Maar de gevangene weigerde dat!
Hij noemt dit "zwijgen".
Maar is er iemand in dit gerechtshof...
is er iemand in dit land...
die niet weet hoe Sir Thomas More over deze titel denkt?
En hoe is dat mogelijk?
Omdat dit zwijgen een betekenis had...
dit zwijgen was geen zwijgen, maar een duidelijke ontkenning!
Nietwaar.
Nietwaar, mijnheer secretaris.
De stelling van de wet is: "Wie zwijgt, stemt toe."
Als u dus wilt interpreteren wat mijn zwijgen betekende...
dan moet uw interpretatie zijn dat ik toestemde, niet dat ik ontkende.
Is dat dan hoe de wereld het interpreteert?
Wilt u zeggen dat u w�nst dat de wereld het zo interpreteert?
De wereld moet interpreteren krachtens haar verstand.
Dit hof moet interpreteren krachtens de wet.
Mijne heren, ik roep Sir Richard Rich!
Richard Rich, het hof roept u.
"Ik zweer dat mijn getuigenis voor dit hof de waarheid zal zijn...
"de hele waarheid, en niets dan de waarheid."
"Zo helpe mij God", heer.
"Zo helpe mij God."
Wel, Rich, op 12 mei was u in de Tower?
- Ja. - Waarom?
Ik moest de boeken van de gevangene ophalen.
- Sprak u met de gevangene? - Ja.
Sprak u over 's konings soevereiniteit over de Kerk?
Ja.
Wat zei u?
Ik zei: "Als er een parlementaire wet was...
"die zei dat ik, Richard Rich, koning zou worden.
"Zou u, mijnheer More, me dan niet als koning beschouwen?"
"Jazeker", zei hij.
"Want dan zou je koning zijn."
Ja?
Toen zei hij: "Maar ik zal je een hogere zaak voorleggen.
"Hoe kan een parlementaire wet zeggen dat God niet God moet zijn?"
- Dat is waar en toen zei jij... - Stilte!
Gaat u door.
Toen zei ik: "ik zal je een gemiddelde zaak voorleggen.
"Het parlement maakte onze koning hoofd van de Kerk.
"Waarom aanvaard jij hem niet?"
Welnu?
En toen zei hij: "Het parlement had het gezag niet om het te doen."
Herhaal de woorden van de gevangene.
Hij zei:
"Het parlement had de competentie niet."
Of woorden van die strekking.
Hij ontkende de titel!
Ja.
Rich, ik maak me meer zorgen om jouw meineed dan om mijn leven.
- Ontkent u dit? - Ja!
Als ik het zweren van een eed licht opvatte...
zou ik hier niet zijn.
Nu zal ik een eed afleggen.
Als wat mijnheer Rich gezegd heeft waar is...
dan wil ik nooit Gods aangezicht aanschouwen.
En dat zou ik, in andere omstandigheden, voor niets ter wereld zeggen!
- Dat is geen bewijs. - Is het waarschijnlijk...
is het waarschijnlijk dat ik, na zo lang gezwegen te hebben...
over juist datgene wat men van me wilde weten...
mijn gedachten zou delen met een man als hij?
Sir Richard, wilt u uw getuigenverklaring wijzigen?
Nee, heer.
Wilt u er iets uit weglaten?
Nee, heer.
Heeft u er iets aan toe te voegen?
Nee, heer.
- U, Sir Thomas? - Wat heeft dat voor zin?
Ik ben ten dode opgeschreven.
Dat is wat u verlangde.
Dan kan de getuige gaan.
Er is een vraag die ik de getuige zou willen stellen.
Dat is een ambtsketting die je draagt. Mag ik hem zien?
De rode draak.
Wat is dit?
Sir Richard is benoemd tot procureur-generaal voor Wales.
Voor Wales.
Wel, Richard, het levert een man niets op om zijn ziel te geven voor de hele wereld.
Maar voor Wales...
Mijne heren! Ik ben klaar.
De jury zal zich terugtrekken en zich beraden over de bewijzen.
Gezien de bewijzen, hoeft de jury zich wellicht niet terug te trekken.
Is het noodzakelijk?
Is de beklaagde schuldig of onschuldig?
Schuldig, heer!
Sir Thomas More, u bent schuldig bevonden aan hoogverraad.
- Het vonnis van het hof... - Mijne heren!
Toen ik werkte als advocaat, was het de gewoonte de gevangene te vragen...
voordat het vonnis werd uitgesproken, of hij iets te zeggen had.
Heeft u iets te zeggen?
Ja.
Aangezien het hof heeft besloten me te veroordelen...
God weet hoe...
zal ik nu mijn geest ontlasten...
inzake de aanklacht en de titel van de koning.
De aanklacht is gebaseerd op een parlementaire wet...
die direct in strijd is...
met de wet van God en Zijn heilige Kerk.
De hoogste soevereiniteit over die Kerk kan niemand van deze wereld...
krachtens wat voor wet dan ook, op zich nemen.
Die is gegeven...
door het woord...
van onze Verlosser, Christus zelf...
aan St. Peter en de bisschoppen van Rome toen Hij nog leefde...
en persoonlijk aanwezig was...
hier op aarde.
De wet heeft daarom niet genoeg gezag...
om Christenen op te dragen te gehoorzamen.
Bovendien...
is de immuniteit van de Kerk verzekerd, zowel in de Magna Charta...
als in de kroningseed van de koning.
Nu zien we duidelijk dat u kwaadwillig bent!
Nee.
Ik ben een trouwe onderdaan...
en ik bid voor hem en het hele rijk.
Ik doe geen kwaad.
Ik spreek geen kwaad.
Ik denk geen kwaad.
En als dat niet voldoende is om een man te laten leven...
dan wens ik niet te leven.
Niettemin...
is het niet vanwege de soevereiniteit dat u op mijn bloed uit was...
maar omdat ik niet instemde met het huwelijk!
U bent schuldig bevonden aan hoogverraad.
Het vonnis van het hof is dat men u zal brengen...
naar de Tower...
tot de dag...
van uw terechtstelling!
Het is 's konings wil dat ik het kort houd...
en aangezien ik 's konings gehoorzame onderdaan ben...
houd ik het kort.
Ik heb Zijne Majesteit altijd trouw gediend...
maar God bovenal.
Ik vergeef u met heel mijn hart.
Wees niet bang voor uw taak.
U stuurt me naar God.
Weet u dat heel zeker, Sir Thomas?
Hij zal niet iemand weigeren die zo vreugdevol naar Hem toe gaat.
Het hoofd van Thomas More stak een maand lang op Traitor's Gate.
Daarna verwijderde zijn dochter, Margaret, het en hield het tot ze stierf.
Cromwell werd onthoofd wegens hoogverraad, vijf jaar na More.
De aartsbisschop stierf op de brandstapel.
De hertog van Norfolk werd bijna onthoofd wegens hoogverraad...
maar de koning stierf aan syfilis de avond ervoor.
Richard Rich werd kanselier van Engeland...
en stierf in zijn bed.