(c) Nederlandse Publieke Omroep
ASR sloot met sommige klanten een geheime woekerpolisdeal...
waardoor duizenden anderen veel geld misliepen.
Moeten de vervuilende kolencentrales in Nederland niet gesloten worden?
Morgen debatteert de Tweede Kamer.
En Rijkswaterstaat wil bomen kappen langs rivier De IJssel.
Bewoners zijn boos
Dit is EenVandaag.
LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN
Dames en heren, goedenavond.
Verzekeraar ASR, sinds 2008 in staatshanden...
streek jarenlang miljoenen op door woekerpolissen.
En nu blijkt het bedrijf in het diepste geheim...
een schikking te hebben getroffen met een select groepje woekerpolisslachtoffers.
Die klanten kregen soms duizenden euro's meer terug van ASR...
dan andere gedupeerden, ontdekte EenVandaag.
De Consumentenbond is boos.
Je komt alleen in actie...
als ik hier ben met een camera.
Of als ik een proces aanspannen.
De ASR is de verwarring alleen maar aan het vergroten.
Tien jaar duurt de woekerpolisaffaire nu al...
en nog steeds lopen de gemoederen hoog op.
Staatsverzekeraar ASR blijkt sommige klanten in het geheim hoge schadevergoedingen te betalen...
terwijl andere klanten met dezelfde polis het nakijken hebben.
Het 1e artikel van de grondwet zegt...
dat iedereen gelijk behandeld moet worden.
De ASR heeft daar geen boodschap aan.
Peter van der Veldt blijkt 20 jaar geleden een woekerpolis afgesloten te hebben...
om zijn hypotheek mee af te lossen.
Hij bouwde geen 160.000 euro op, maar slechts 59.000 euro...
en dat komt niet door slechte beursresultaten.
Ik vind het oplichting.
Uit documenten in het bezit van EenVandaag blijkt dat ASR een schikking heeft getroffen...
voor een paar honderd klanten die samen met rechtsbijstandkantoor SRK een proefproces wilden starten.
Deze klanten kregen een hoge vergoeding.
Ze moesten tekenen voor geheimhouding.
De verzekeraars bieden deze mensen een schikking aan...
om te voorkomen dat er een uitspraak komt...
en anderen daar hun voordeel mee kunnen doen.
Er is geen reden dat die andere mensen dat voordeel niet krijgen.
Ze proberen alleen de schade te beperken.
In sommige gevallen gaat het om tienduizenden euro's.
Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan het nieuwe hoofdkantoor van ASR in Utrecht.
De betonnen gevel uit de jaren 70 maakt plaats voor licht en glazen wanden.
Transparantie is het nieuwe credo van de staatsverzekeraar.
Toch wil ASR niet reageren voor onze camera.
Schriftelijk laat ze weten:
Het is onzin.
Het is kolder.
Er zijn kosten berekend...
die niet overeengekomen zijn.
Die moeten terug.
Peter van der Veldt laat 't er niet bij zitten.
Hij is boos op ASR en wij gaan met em mee.
Goeiedag.
Wij gaan alleen een gesprek op basis van privacy.
Mijn gegevens zijn publiek.
Ik dien ook een publiek belang.
De directeur van de afdeling levensverzekeringen wordt uit een vergadering geroepen.
Goedemiddag.
Fijn dat u hier bent.
Ik toch graag met u een afspraak maken...
om het dossier door te nemen.
Waarom gaat u niet ook andere klanten benaderen...
die precies hetzelfde product hebben?
Wij hebben veel klanten benaderd.
Mensen die procedeerden kregen wel een hoge vergoeding.
U bent hier als klant gekomen.
Ik ben speciaal uit een meeting gekomen voor u.
Ik wil het graag met u over uw zaak hebben.
Het is niet de eerste keer dat een geheime schikking boven tafel komt voor een select groepje gedupeerden.
350 politieagenten met een woekerpolis...
hebben een vergoeding gekregen.
Verzekeraars moeten gedupeerden met een woekerpolis compenseren.
Maar de bestaande regelingen vergoeden maar een klein deel van de geleden schade.
Naar nu blijkt keren verzekeraars vaak veel grotere schadevergoedingen uit...
als klanten dreigen met een proces.
Die schikkingen moeten geheim blijven, maar komen dus toch aan het licht.
Waarom moeten mensen een geheimhoudingsverklaring tekenen...
als je niks te verbergen hebt?
Verzekeraars hebben beloofd schoon schip te maken en de klant centraal te stellen...
maar daar merkt de Consumentenbond nog weinig van.
Wij gaan vragen aan de minister van financien...
of hij aan de ASR wil vragen met deze praktijken te stoppen.
Nog even terug naar het bezoek van Peter van der Veldt aan ASR.
De directeur belooft te kijken naar zijn dossier, maar veel ruimte voor discussie is er niet.
Bent u het met het principe eens...
dat onder gelijke omstandigheden...
Ik ga hier niet in mee.
Dit is een interessante vraag.
Ja, ook voor u.
Ik kijk alleen naar uw zaak.
Je geeft geen antwoord.
Duidelijk.
Bedankt.
Bedankt voor uw komst.
ASR is een staatsverzekeraar.
Minister van Financien Dijsselbloem wil niet reageren...
maar de Tweede Kamer laat het er niet bij zitten.
Je ziet dat het dossier woekerpolissen blijft dooretteren.
Het komt elke keer terug in diverse vormen.
En door wat er nu weer op tafel ligt...
komt er een stukje rechtsongelijkheid.
En hoe erg is dat?
Het doet geen recht aan hoe je een probleem zou moeten oplossen.
Je moet dat transparant te doen, inzichtelijk...
en het moet gewoon helder traceerbaar zijn...
wat de afspraken zijn geweest.
En dat het ook gelijke monniken, gelijke kappen is.
Wat voor actie gaat u nu ondernemen?
Ik zal morgen tijdens het debat over de verzekeraars...
er vragen over stellen.
En dan wil ik dat de transparantie komt over de schikkingen...
dat het niet allemaal onder de tafel kan...
en dat gelijke gevallen ook gelijk behandeld worden.
Zeker in het geval de minister zelf eigenaar is?
Zeker als hij zelf eigenaar is van een verzekeraar.
De 32-jarige Martin Shkreli is de meest verafschuwde man van Amerika.
Deze oud-bankier kocht het medicijn Daraprim met zijn bedrijf.
Een middel tegen infectieziekten.
Direct verhoogde hij de prijs van 14 naar 750 dollar per pil.
In Amerika zijn ze woest, maar zou 't ook in Nederland kunnen gebeuren?
Martin Shkreli is een 32-jarige Amerikaan...
een gewiekste investeerder.
Hij start een farmaceutisch bedrijf, koopt de rechten van een medicijn...
en verhoogt de prijs van de ene op de andere dag van 13 dollar 50 naar 750 dollar per pil.
Het gaat om het geneesmiddel Daraprim dat levensbedreigende infecties bestrijdt...
bij onder andere AIDS-patienten en zwangere vrouwen.
De woede over de exorbitante prijsstijging is groot.
Er zijn veel discussies in de media en op de sociale media.
Presidentskandidaat Hillary Clinton reageert onmiddellijk.
Shkreli beschermt zich met de mantel der vrije markt.
Hij vraagt wat hij wil.
Hij verhoogt de prijs van een obscuur medicijn.
Dat leidde tot een artikel in de New York Times.
En dat leidde weer tot boosheid.
Ook Hillary Clinton liet van zich horen.
Toen ging het heel snel.
Er kwam een publieke boosheid.
Shkreli heeft moeten beloven...
dat hij de prijs zou verlagen.
Het is nog altijd niet bekend hoeveel Martin Shkreli bereid is de prijs te laten zakken. il.
In Nederland gebruiken zo'n 200 mensen het middel Daraprim.
Heeft de Amerikaanse prijsverhoging ook vervelende gevolgen voor hen?
Nee, van Nederlandse patienten...
heeft het geen gevolgen.
De overheid heeft een maximumprijs.
Die is 41 cent.
En dat blijft zo in ieder geval tot maart.
Hij mag niet meer vragen dan dat.
Dus de pil in Nederland kost 41 cent...
en in Amerika 57 dollar Ja.
De SFK, de Stichting Farmaceutische Kengetallen...
verzamelt gegevens over geneesmiddelen in Nederland.
Volgens directeur Van der Vaart zijn extreme prijsstijgingen hier niet te verwachten...
omdat de overheid er op toeziet.
In Nederland is er een prijzenwet.
De overheid bepaalt mede de prijzen van medicijnen.
Een fabrikant mag niet meer vragen dan dat.
Anders begaat de fabrikant een economische overtreding.
Dat mag dus niet.
Dat doen veel Europese landen.
Daarom is een dergelijke prijsverhoging hier onmogelijk.
Maar garantie geven dat op geen enkel medicijn...
Amerikaanse prijsstijgingen volgen kan Van der Vaart niet.
De overheid geeft niet voor elk geneesmiddel...
een maximumprijs af.
Dan is die prijs dus in principe vrij.
Prijsverhogingen van dit soort medicijnen...
gaan opeens met enorme percentages.
Dat is typisch Amerikaans.
Maar de publieke verontwaardiging is ook typerend voor deze tijd.
Inclusief die van Hillary Clinton...
de presidentskandidaat.
Het is dus de farmacie tegenover het grote publiek.
Morgen debatteert de Tweede Kamer of Nederland moet stoppen met kolencentrales.
Dat zijn niet alleen belangrijke stroomleveranciers, maar ook grote vervuilers.
Ze stoten namelijk CO2 uit: koolstofdioxide.
Opmerkelijk: zelfs de hoogste baas van energiebedrijf Delta...
is ondanks de kapitaalvernietiging voor sluiting van z'n eigen kolencentrale.
Als ik naar het buitenland ga...
dan schaam ik mij dood.
Dan moet ik uitleggen wat er is gebeurd in Nederland.
De zware industrie heeft betaalbare energie nodig.
De consument ook.
Dat moet je meewegen.
Wij razen met onze planeet...
met 180 kilometer per uur op een betonnen wand af.
Niet vaak zul je de directeur een grote energiecentrale...
zich zo hard horen uitspreken tegen z'n eigen product.
Het sluiten van een kolencentrale is het eenvoudigste instrument...
om de CO2 uitstoot terug te dingen.
Dat moet je dus doen.
We praten met Arnaud Kamerbeek, baas van de Delta-kolencentrale in Borssele.
Ik doe het ook voor mijn vrouw en mijn kinderen.
Het probleem is urgent.
We gaan door de 2 graden opwarming heen.
Met alle gevolgen vandien.
CO2, kooldioxide, ontstaat bij het opstoken van fossiele brandstoffen zoals steenkool.
De CO2-uitstoot van kolencentrales is mede-verantwoordelijk...
voor broeikaseffect en klimaatverandering.
Daardoor wordt het weer onstuimiger: is er vaker extreme hitte, droogte...
maar ook zijn er meer stormen en overstromingen.
Maar omdat vuile kolen goedkoop zijn, blijven we ze massaal opstoken.
We hebben in Nederland de laatste jaren zelfs 3 gigantische kolencentrales bijgebouwd.
De uitstoot van 1 nieuwe centrale, 6-8 miljoen ton CO2...
staat gelijk aan de uitstoot van ruim 1,5 miljoen auto's.
Je kunt EEN maatregel nemen...
die een kwart terugbrengt...
en dat is een kolencentrales sluiten.
Dat is de beste maatregel.
Wind op zee kost nog heel veel subsidie.
We moeten beginnen met het goedkoopste eerst.
Nederlandse wetenschappers onder aanvoering van hoogleraar duurzaamheid Jan Rotmans...
ondersteunen het betoog van de CEO uit Borssele.
Jan Rotmans geeft ons college.
Ze zijn overbodig, kolencentrales.
Ze zijn ziekmakend.
Dat is anno 2015 niet meer nodig.
Wij moeten in Nederland afscheid nemen van kolencentrales.
Maar kunnen we dan zonder kolencentrales in Nederland?
Ja, zeggen de deskundigen.
Bestaande en minder vervuilende gas-centrales kunnen de benodigde energie ook opwekken...
ll gaat dat meer geld kosten.
al gaat dat meer geld kosten.
Het is wel duurder.
Een gascentrale is duurder dan een kolencentrale ontstoken.
Maar 4 tientjes bij Nederland per jaar is wel op te brengen.
In 2013 kwamen de overheid en 40 maatschappelijke organisaties tot een zogenaamd energie-akkoord.
Doel: maatregelen nemen om duurzaamheid en economische groei te combineren.
Als gevolg van dit akkoord gaan de vijf oudste en meest-vervuilende kolencentrales dicht.
Waaronder die in Borssele.
Maar is dat genoeg?
Nederland haalt dan namelijk nog steeds niet de gewenste klimaatdoelstellling:
De uitstoot van CO2 in 2020 met een kwart terugbrengen.
Nu koersen we af op slechts 15% reductie.
Dat betekent dat we 10% tekort komen.
Dat betekent een grote opgave...
om dat te realiseren.
Want we hebben al maatregelen genomen...
maar we moeten nog extra doen...
om die 25% te halen.
Sluiting van kolencentrales helpt daarbij.
Het helpt niet in Nederland.
Omdat je dan in het buitenland meer gaat stoken.
Zoals in Belgie en Duitsland.
Medy van der Laan was ooit namens D66 staatssecretaris Cultuur...
maar nu wordt ze ingehuurd door Energie Nederland...
de brancheorganisatie van alle energiebedrijven.
Ook al zou het milieu er baat bij hebben,
Van der Laan voelt niks voor het sluiten van de nieuwe kolencentrales.
Op de Europese markt zou het effect immers toch verloren gaan.
Alles is op Europees niveau.
Als je alleen in Nederland maatregelen neemt...
heeft het geen enkele zin.
Je moet het met elkaar afspreken.
Je moet collectief samen aan de CO2-verlaging werken.
Dat is nou gebrek aan leiderschap.
Je verschuilen achter andere landen.
Als je je daarachter verschuilt...
faal je als leider.
De westerse wereld heeft het CO2-probleem veroorzaakt.
Wij moeten het ook oplossen.
Wij moeten beginnen...
dan gaat de rest volgen.
Een ander bezwaar van Energie Nederland:
Als we de nieuwe kolencentrales zouden sluiten, dreigt er een energie-tekort.
Wij kunnen in Nederland niet met alleen duurzame energieopwekking...
het land van energie voorzien.
Als je deze kolencentrale sluit...
dan is het effect daarop miniem.
Je houdt genoeg capaciteit over.
Ook bij de piekvraag.
We kunnen het hebben? Makkelijk.
Morgen debatteert de Tweede Kamer over het klimaatbeleid.
Hoe serieus gaat Nederland de komende tijd aan de gang om de CO2 uitstoot terug te brengen?
Hoogleraar Rotmans kijkt met argusogen naar de PvdA...
en haar leider: oud-milieu-activist Diederik Samsom.
Hij heeft een achtergrond als fysicus.
Hij kent de materie.
Hij kent de getallen.
Kom dan met een plan!
Ga al die woningen verduurzamen.
Maar dat fiscaal aantrekkelijk.
Zeg: wij als Partij van de Arbeid...
staan voor een radicale vernieuwing.
Is dit een kabinetscrisis waard?
Ja, dat vind ik wel.
De kwestie ligt blijkbaar gevoelig.
Voor onze camera reageren wilde zowel PvdA als VVD niet.
Wat moet er morgen gebeuren?
Morgen kan er een afspraak gemaakt worden...
dat de kolencentrales dichtgaan.
Daar moeten afspraken over gemaakt worden.
Zo meteen: bomen kappen langs de IJssel?
Hoe goed dat doel ook is, de bewoners zijn er woest over.
Eerst gaan we vooruitblikken op het Sportjournaal.
Sjoerd van Ramshorst, wat heb je straks?
Marco van Basten heeft een snoeiharde column geschreven...
over Johan Cruijff en nu is de voetbalwereld in rep en roer.
De grootmeester zelf vindt er ook iets van.
Misschien hoopt-ie er wat mee te bereiken.
Een omslag, of weet ik veel.
Maar normaliter benader ik dit soort opmerkingen positief.
Meer Cruijff straks in het Sportjournaal na EenVandaag op dit net.
Een bonte verzameling van gemeentebestuurders omwonenden...
maar ook boswachters, en aanbieders van toeristische trips komt in verzet...
omdat Rijkswaterstaat van plan is om massaal bomen te kappen langs onder meer de IJssel...
om de doorstroming van de rivieren te bevorderen.
Dat betekent dat het toeristisch populaire landschap langs de uiterwaarden drastisch verandert.
Dat Nederland een waterland is, dat weten we allemaal.
Dat Nederland EEN grote delta van rivieren is...
dat weten we ook allemaal.
De IJssel, bron van inspiratie voor veel kunstenaars, dichters, fotografen.
Maar rondom die IJssel gaat veel veranderen.
70% van de bomen en struiken rondom de grote rivieren moet weg.
Reden: de IJssel moet net als andere rivieren meer ruimte krijgen...
om overstromingen in de toekomst te voorkomen.
Zo'n boom die moet je gewoon behouden.
Dat is landschappelijk, qua cultuurhistorie prachtig.
Maar de aanpak is veel te rigoureus, zegt Alex de Meier van de Gelderse Natuur en Milieu federatie.
We staan nu onder deze rij bomen, waaronder deze fantastische populier.
Die moet behouden blijven wat ons betreft.
We hebben eerder hier gestaan, waar de zilverreigers en blauwe reigers zaten.
Hier dreigt veel riet en wilgenopslag te verdwijnen.
Daar komt later een oever voor die makkelijker te maaien is.
Je kon op die shot zien wat voor een fantastisch gebied dit nu is.
Dat mag ook wat ons betreft niet verloren gaan.
Eerst maar eens even dat plan: Ruimte voor de rivier.
Omdat water steeds meer een bedreiging vormt...
is er een uitgebreid plan gemaakt om de rivieren meer vrij te laten in hun loop.
Daarvoor moeten ook veel bomen weg.
Dat kan niet anders, zegt Rijkswaterstaat.
In 1995 hebben we hoog water gehad. We hebben toen veel dingen gedaan.
We hebben de dijken verbeterd en hebben meer ruimte voor de rivier gemaakt...
en we moesten naar ons onderhoud kijken.
We kwamen erachter dat we het onderhoud, en niet alleen wij...
maar ook alle eigenaren in het riviergebied, het onderhoud niet goed gedaan hebben.
We proberen nu waar het water opstroopt, de bomen weg te halen...
of struiken weg te halen, als het tenminste kan.
De brug over de IJssel bij Zwolle bijvoorbeeld zag er eerst zo uit.
Nu zijn de struiken weggehaald. Vlak daar bij woont boer Dubbeldam.
Vroeger had hij veel last van overstromingen.
Het liep vier, vijf keer in een weideseizoen...
op de meeste rare momenten onder water.
Fotograaf Paul van Gaalen maakte samen met zijn vrouw een boek over de IJssel.
Dan praat je over de Hanzesteden, de natuur, de vogels, de zoogdieren.
Prachtige landschappen natuurlijk. En ook oude cultuur.
Dat kom je in het boek tegen.
MUZIEK
Ik vind zelf dat bossen, je hebt veel ooibossen langs de IJssel...
dat zijn karakteristieke bossen die eigenlijk beeldbepalend zijn in het landschap.
En door de enorme variatie die je langs de IJssel tegenkomt...
en dan praat ik niet over het water en de dieren en de vogels...
die geven een beeldbepalend charme aan het hele IJssel-gebeuren.
Rijkswaterstaat zegt daar wel degelijk rekening te willen houden.
De lokale omstandigheden worden eerst in kaart gebracht.
We hebben natuurlijk niet stilgezeten, het is niet van vandaag op gisteren gebeurd...
dat we vandaag besloten dat we morgen bomen gaan kappen.
We hebben gekeken welke gebieden essentieel zijn voor de doorstroming van het water.
Daar richten we ons in beginsel op.
We hebben een inventarisatie gemaakt waar bevers zitten...
waar roerdompen zitten, waar bijzondere plantensoorten zijn.
Dan ga je pas aan de gang. We doen het zorgvuldig. Ja.
De Gelderse Natuur en Milieufederatie onderschrijft de noodzaak van het plan.
Maar het is ondoordacht, vindt Meijer.
Wel veel moeite doen voor een bever, maar niet voor een rij prachtige populieren...
omdat populieren op papier minder waardevol lijken.
Bovendien, de plannen zijn vaak niet consequent.
Want bomen kappen kost niet veel...
maar andere maatregelen die minstens zo noodzakelijk zijn worden niet genomen, zegt De Meijer.
Ik heb hier een kaart van het gebied.
Je kan zien dat de IJssel hele brede uiterwaarden heeft.
Hier heb je de Veluwe.
Dus behalve de IJssel zelf, gaat het water zo.
Als je de weg van Dieren naar Doesburg...
hier een groot deel pijlers zou zetten...
de dijken er een beetje uit halen, dan ben je voor een groot deel van je blokkade af.
Dan kan je volstaan met veel minder hout kappen.
Rijkswaterstaat is onvermurwbaar en boer Dubbeldam is er blij om.
Het is altijd zo geweest zegt hij, zelfs al toen zijn vader boer was.
Daar waar mijn familie op de foto zit, als m'n vader er drie of vier hekkenpaaltjes liet staan...
dan werd-ie voor de winter vermanend toegesproken door Rijkswaterstaat:
Weg met de paaltjes, want dat stagneert de afvoer van het water.
Dan is het nu voor de hand liggend dat alle bosschages in de uiterwaarden weg moeten.
Dat we Nederlanders een constante strijd tegen het water voeren...
en anderzijds een handelsnatie zijn geworden dankzij het water...
dat weten we ook allemaal.
Dat de IJssel de mooiste rivier van Nederland is...
nee, dat weten we niet allemaal.
Dames en heren, dit was EenVandaag.
Morgen aandacht voor de documentaire Perfect Horse...
over hoe paardenfokkers in Oostenrijk het perfecte paardenras proberen te creeeren.
Hoever mag je daarin gaan?
Dat morgen, voor nu een prettige avond.