Subtitle of
nickarad
1942-1943 KIŞI
O benim ceketim.
Al bakalım.
Seninle daha işim bitmedi.
Gel buraya.
Oğlum, güçlü...
...ve cesur olmalısın.
Hayatta kalmak zorundasın. Hayatta kalmalısın, duydun mu?
Asla vazgeçme, Srulik.
İsmini unutmalısın. Ama ola ki her şeyi unutursan...
...adını, hatta anneni ve beni bile unutsan...
...bir Yahudi olduğunu asla unutmamalısın, anladın mı?
Sır olarak sakla ama asla unutma.
Tamam, baba. Söz veriyorum.
ALTI AY ÖNCE
Kıpırdama.
- Adın ne senin? - Srulik.
- Senin adın ne? - Ben Awrum. Bunlar da arkadaşlarım.
- Gettodan mı kaçtın? - Takas mı yaptın? Mücevher mi, saat mi verdin?
- Hayır, bir şey vermedim. - Bir şey vermişsindir.
Rahat bırak onu. Bir şeyi olmadığını söyledi ya.
- Ormana geldin mi hiç? - Elbette.
Oyun oynamaya ya da mantar toplamaya.
Ama yaşamak için gitmedim.
Ağaçlar olmasaydı, Almanlar bizi çoktan yakalamıştı.
- Ama çetecilerden korkuyorlar. - Kim onlar?
- Silahlı adamlar. - O zaman...
Ortak çıkarlar mı?
- Orman bizi korur. Korkmana gerek yok. - Korkmuyorum.
- Janek, kirazları buraya bıraktım. - Kadın içeri girince...
Icek vf Ljebele, siz sebze bahçesine gidin.
Josele ve ben de çitleri geçip peynir çıkısını alacağız.
Ben tavuğu çalarım.
Ben de o kirazlara gideceğim.
- Ne? Hızlıyım ben. - Dikkatli olun. Bu oyun değil.
Gidelim.
Yakaladım.
Hırsızlar.
Lanet olasıca, pis Yahudiler. Sizin canınıza okuyacağım.
- Sizi geberteceğim. - Yardım edin.
- Ona ne yapacaklar? - Ljebele'ye mi?
Ödül karşılığında Almanlar'a verirler.
- Bir tane alabilir miyim? - Elbette.
Kiraz ister misin?
- Fena değil, çocuk. - Fena değil mi?
Peki ya ben? Bana teşekkür etmelisiniz. Kralı avladım.
Josele, bana bıçağı ver.
Dedem verdi. Sadece bu bıçak kaldı.
- Önce tüylerini yolmamız gerekmez mi? - Aptal.
Daha iyi bir yolu var.
- Ne yapıyorsun? - Yaramı temizliyorum.
Unutma. Temizledikten sonra, yarayı dezenfekte etmelisin.
Göğsünü ben istiyorum.
- Öbür yarısını da ben. - Bu adil olmaz.
En son tavuğunkini sen yemiştin. Şimdi de ben istiyorum.
- Acele et. - Yavaş olun.
Acıktım.
Ne düşünüyorsun? Aileni mi?
Geçmişi düşünme.
İşleri daha da kötüleştirir.
Bunun yerine sevdiklerimize tekrar kavuşacağımızı düşün.
Bu daha iyi olur. Böylece bir güzel uyursun.
Kardeşin var mı?
2 erkek 2 de kız kardeşim var.
Ağabeyim Józef gettodaki en iyi kaçakçıdır.
Bazen iki farklı malzeme getirir.
Ya baban?
Güvenli bir yer bulduğunda gelip bizi alacağını söyledi.
Gideli çok oldu mu?
Benim babam ayakkabıcı. Peki seninki?
Fırıncı.
Fırına gittiğimde, kendime ekmek arası alacağım.
Böyle ocaktan yeni çıkmış, sıcacık.
Neye bakıyorsunuz? Öteki tarafa bakın.
Unutma, Srulik.
Polonyalılar bakarken pantolonunu indirme sakın.
- Neden? - Sünnetlisin de ondan.
Polonyalılar sünnetli değil mi?
Bir tane daha.
Bir tane de bende var.
Yere yatın.
Kaçın.
Bu taraftan.
Awrum.
Josele. Icek.
Sofia.
Yakaladım seni.
Bir kaç tavuğum var. Domuzlarla inekleri vurdular.
Neden?
Kocamla oğullarım çetelere katıldı.
- Çeteleri biliyor musun? - Silahlı adamlar. Polonya'da.
Ayağa kalkabilir misin?
3 gün geçti, kaslarını hareket ettirmenin vakti geldi.
Beni kapıda buldun...
...soğuktan donmak üzereydin.
Hatırlıyor musun?
Bir süre kalabilirsin.
Ama içeride kalacaksın ve pencereye yaklaşmayacaksın.
Anlaşıldı mı?
Benim adım Magda Janczyk. Seninki nedir?
Jurek. Jurek Staniak.
Güzel isim.
Her ne kadar gerçek ismin olmasa bile, değil mi?
Kimseye söylemem. Polonyalı bir isminin olması güzel.
Benim için sen Jurek Staniak'sın. O kadar.
Almanlar gelirse nereye saklanacağını göstereceğim.
Kardeşin yok.
Savaş başladığında, ailenle birlikte köyünüzden kaçtınız.
Köy hangisiydi?
Unutmuşum.
Vagonla geldin. Pek çok insan gibi.
Alman uçağının biri bizi vurdu. Alçaktan uçarak bize ateş etmeye başladı.
Ben hendeğe atladım, ama ailem başaramadı.
Tanrı sizlerledir, kutsal kadınların arasındadır...
- ...senin kutsal rahmindedir, Tanrım. - Meryem Ana.
- Kutsal Anamız. - Tanrı'nın Annesi.
Biz günahkârlara dua et, şimdi ve son ana dek...
Tanrının Anası, oğullarıma ve kocama merhamet et.
Kışı çıkarmaları için onlara yardım et.
Başlarına bir şey gelmesine izin verme. Amin.
Ne var?
- Merhaba, ben... - Sakın duraksama, bu şüphe uyandırır.
Kimsin? Ne istiyorsun?
Ben Tanrı'yım. Jurek Staniak'i kutsadım.
Yanlış bir şey mi dedim?
Kutsal...
Bunları kocam yaptı.
Mutlu Noeller, Jurek.
En küçük oğlumundu bunlar.
O giyiyordu ama artık küçük gelmeye başladılar.
Baksana. Küçük bir çocuk gördün mü? Bu tarafa doğru geldi.
Hareket etmezsen, seni gettodan çıkarırım.
Kalmak istiyorsan, hemen aşağıya atlamalısın.
Bizimki bu.
Dur.
Belgeler.
Devam et.
Anne?
- Çocuğumu gördünüz mü? - Dur.
Anne.
Jurek, rüya gördün.
Mumu bırakayım mı?
Uyumaya çalış.
Jurek Staniak.
Jurek, uyan.
Gece sesler duydum, evin çevresinde de ayak izleri gördüm.
Burası senin için çok tehlikeli.
Unutma, bir şeye ihtiyacın olursa...
...ilk buraya geleceksin.
Sen iyi bir çocuksun. İnsanlar sana yardım eder.
Bunun da yardımı dokunacaktır.
Sana bir çok kapı açabilir.
Jurek.
- Ne var? - Tanrı sizi korusun.
- Adım Jurek... - Yemeğimiz yok. Def ol.
Tanrı sizi korusun.
- Sonsuza dek. - Adım Jurek Staniak.
İçeri gir.
Ailem oradaydı. Fazla ilerleyemediler.
İnsanlar bana sahip çıktı ama çiftçi beni dövünce kaçtım.
Şimdi orada burada çalışıyorum. Birisi beni pataklayınca da yoluma devam ediyorum.
Zavallı çocuk.
Teşekkür ederim.
Peki...
Ye bakalım.
Sağ olasın.
Jurek, karıştır.
Top oynayabilir miyiz?
Şunu içeri götürün, sonra oynayabilirsiniz.
Sen de geliyor musun?
- Kışın top mu oynayacağız? - Ne olmuş ki?
- Neden geriye pas vermedin? - Salak.
Boşum.
Yahudi.
1943 İLKBAHARI
Bacağına ne oldu? Göster bakalım.
Acıyor mu?
Gel benimle.
Hadi. Gel.
- Umarım baban köpekten memnun kalır. - Baba.
- Onu öldürmek zorundayız, çok acı çekiyor. - Jurek'in değil ki.
Azor da öyle.
- Neredeyse bitti. - Çok sıkı olmadı, değil mi?
Sanmıyorum.
Jurek. Kurdun nasıl?
Daha iyi. Güzel, değil mi?
1943 YAZI
Bugün kim kazanacak?
Sanırım Franek.
Benimki seninkinden daha uzağa gitti.
- Gördünüz mü, Yahudi olduğunu biliyordum. - Saçmalama. Arkasından da çekil.
Gestapo'ya teslim etmeniz için müsaade edeceğim.
İyi şanslar, evlat. İhtiyacın olacak.
Dur.
Tamam, sen kazandın. Serseri.
Kendi yoluna gidecek misin artık?
Azor.
Cesur köpek.
Azor. Azor, geri gel.
- Grubun biri ayrıldı. - Üstelik tepedeler.
- Burada ne işin var, evlat? - Neden ateş ediyorsunuz? Bir şey yapmadı ki.
- Neye ateş ettiniz? - Kuduz köpeğin birine.
İlerliyoruz.
Buradan gitmen gerek. Almanlar ormanın içlerine kadar ilerledi.
Gel benimle.
Al bunu.
Kullanırsın.
Bu ayakkabıları severim.
Köpeğin için üzgünüm.
Güçlü ol.
Hey, çocuk. Yemek kazanmak ister misin?
Atla hadi. Ona yardım et.
Acıkmış olmalısın.
Yakında yemeğini yersin.
Burada sana yemek de verirler.
Peki, çocuk. Polonya'da rahatlık görmüşsün.
- Ya ödülümüz ne olacak? - Zamanı gelince.
Bakalım.
Şerefsize benzemiyorsun. Sanki Yahudi gibisin.
- Ben Yahudi değilim. - Göreceğiz.
Ödülünüz masanın üstünde, bir demet tavşancıl.
Tıpkı düşündüğüm gibi. Yine çocuğun birini getirmişler.
Teşekkür ederim.
Bayat ama lezzetlidir. Yahudiler de insan.
Ben Yahudi değilim.
Acıtıyor.
Vurma. Hayır.
Srulik.
Srulik. Merhaba, Srulik.
Nasılsın?
Anne.
Sıra sende.
Getirdin mi?
Çıkabilirsin.
- Adın ne? - Jurek Staniak.
- Yahudi misin? - Hayır.
Nereli olduğuna bağlı.
- Ailen nerede? - Köyümüzden hep birlikte kaçtık.
Uçağın biri bizi bombaladı. Bir ben hayatta kaldım.
- Nerede kalıyorsun? - Çiftçilerin yanında çalışıyorum.
Beni döverlerse de başka bir çiftliğe gidiyorum.
- En son ne zaman dayak yedin? - Çok olmadı.
Pantolonunu indir.
- Bu ne peki? - Hastalandıktan sonra ameliyat oldum.
Böyle yapınca ne diyorsun?
Baba, Oğul ve Kutsal Ruh adına. Amin.
Akıllı çocuksun.
Ne yazık ki Yahudisin.
Polonya'da bulunduysan, biz de tekrar çetecilerden birini bulabiliriz. Yürü.
- Çeteciler mi? - Vatandaşlar.
- Peki Yahudiler? - Evet, ikisinden de var.
Devam edin.
Tavşan sever misin?
Şu ahırda bir kaç tane var.
Kafesleri hemen şu dönemecin arkasında.
Susun.
Kapatın çenenizi. Susturun şunları.
Kapıyı aç.
Aç şu lanet kapıyı.
Köpekleri getirin. Yakalayın onu.
Nasıl olduğu fark etmez.
Nehire gidiyor.
Bu genç alçak bizi salak yerine koyamaz.
Toplanın.
Siz ikiniz. Gözünüzü dört açın. Acele edin.
Siz bu tarafa bakın. İki kişi buraya. Sen benimle gel.
Kokusunu aldı.
- Bir şey gördünüz mü? - Suyun içinde.
Köpeği sal.
Köpeği sudan çıkarın.
Çocuk cesurmuş.
Suya ateş edin.
Gidelim.
Merhaba.
İstersen burada uyuyabilirsin.
Unutmadan söyleyeyim, yarın buradan tek başıma giderim.
Kimsenin beni durdurmasını istemiyorum.
- Tavuğu nereden buldun? - Yakındaki bir çiftlikten.
- Adama ihtiyaçları var mı? - Büyük bir çiftlikti.
Çiftçinin bize yakınlığı var mı?
Bilmiyorum. Adam uyuyordu. Ama tavuk çok güzeldi.
Polonya asıllı Almanlar'ın arazisi.
Adam orduda, artık evin reisi Herman Hanım.
- Hoş biri. - Cuma günleri yüzü hep güler.
Sonra da birlikte olduğu arkadaşı onu bozar.
Ona neden böyle yapıyor?
Hadi, hayal ettim de...
Ne vardı, Pawel?
Bu çocuk yetim de hanımefendi, iş arıyor kendisi.
Bugün çok yardımı dokundu.
Bakın hele.
Kimler buradaymış?
Adamlarım da atıp tutuyor.
- Çocuğu tanıyor musun? - Elbette, o...
Onun adı Jurek.
Jurek Staniak.
Zeki biri olduğunu anlamıştım.
Açık konuşursak, çocuk benim.
Ama istersen, sana hediye olarak verebilirim.
Zenek. Atını dinlendir.
Toynaklarını da kontrol et.
Acıktın mı?
Jurek. Orada durma.
Pawel.
Çabuk arabayı getirin.
Hazırız doktor.
- Yahudiler'i ameliyat etmem. - Ne?
- Yahudiler'i ameliyat etmem. - Yahudi olması mümkün değil, Polonyalı o.
Üstelik ameliyat ücretini de verdim.
Yahudi bir çocuk için işimi tehlikeye atıyorum. Götürün onu.
İyi düşünün. Pişman olacaksınız.
- SS ile aram iyidir. - Mükemmel.
Ya çocuğu yakalarlarsa...
Söz veriyorum.
Tanrımızın annesi...
Srulik.
Baba?
- Hayatta kalmalısın. - Söz veriyorum.
Yahudi bir çocuk için işimi tehlikeye atıyorum.
Biraz ağrı kesicimiz var. Hastaların hepsine yetmeyebilir.
O neden burada?
Nedir bu?
Tam bir skandal.
Hemşire.
Bu çocuğun elini dün kurtarabilirdik.
Bugün ise, hayatta kalması için savaşıyoruz.
Hemşire, neşter.
Anne. Anne.
Sakin ol, Jurek. Uyu, bebeğim.
Sabredin.
Her şey düzelecek.
Yarın sargıyı değiştireceğiz.
Bu Rahibe Aldona. Seninle ilgilenecek.
Olmaz.
Bak, buna ayılacaksın. Biraz da limonata var.
Bacağımdan ameliyat olduğumda bir şey yapamıyordum...
...şimdiyse böyle hareket ettirebiliyorum, gördün mü?
- Artık dans edebilirsin. - Evet.
Evet, başla. Çok iyi. Biraz daha zıpla.
Şimdi seni bırakıyorum. Teksin artık.
Çok iyi.
Sakın pes etme, mücadele etmek zorundasın. Natalia, numara yapma.
Savaş, Jurek. Aferin.
Sen kazandın.
1943 SONBAHARI
- Selam. - Bak, ne yaptım.
- Çantada ne var? - Jurek, acele etmelisin.
Giysi ile yemek var.
- Herman Hanım... - Beni o gönderdi.
Buradaki görevlinin yeri değiştirildi. Seni koruyan kimse kalmadı.
Her an burada olabilirler.
Geç kaldınız. Bu taraftan gidin.
Birinci kat, 123 numaralı oda. Yukarıda, bu tarafta kalıyor.
- Sigara içer misin? - Teşekkürler.
Hadi.
- Kimse yok. - Kimse yok mu?
Ne demek şimdi bu? Gidip bulun şu çocuğu.
Telefon etmem lazım.
Çocuğu tekneyle götürebilir misin?
- Tam olarak nereye götüreceğim? - Elinizden geldiğince bu tarafa gidin.
- İyi. - Hadi.
Jurek, benim geri dönmem lazım. İlk bakacakları yer konak olacaktır.
Bir süre, saklanacak bir yer bulmalısın. Yarın başka birinin peşine düşerler.
Cesur biri olduğunu biliyorum.
Otur, evlat.
Sizler ne zamandır gönlü zengin insanlar oldunuz?
Yahudi olduğuna emin misin?
Sende kalsın. İhtiyacın olabilir.
- Ne istiyorsunuz? - Çocuğu ver. Şu sakat olan Yahudi'yi.
Ne dediğinizi anlamıyorum. Burada çocuk falan yok.
Kapat çeneni.
Onu bu köye girerken gördük. Onu bize teslim et.
Kimse yok dedim, anlamıyor musunuz?
Ne bok olduğunu biliyoruz, çeteci fahişe.
Çocuk burada değil.
Köyde bir yerde. Sen de yerini biliyorsun.
Her şeyi yakın. Her şeyi. Aferin.
Yapmayın.
Ahırı da.
Alevler yükseliyor hasırlardan.
Ses çıkartamadım.
Elinde ne var?
Gel benimle. Çabuk.
Tüm bunlar benim yüzümden mi oldu?
Senin bir suçun yok.
Çetelere yardım ettiğimizi biliyorlardı. Sebebi bu.
Diğer köylüler bu duruma sinirlenecektir...
Ne denir bilmiyorum. Tükendim artık.
Bundan sonra bir şey de veremem.
Beni bağışla, lütfen.
Gitmen gerek.
Ormana doğru gitme, Jurek. Muhtemelen seni orada bekliyorlardır.
Durma sakın.
Doğuya, güneşin doğduğu yere doğru git.
Vistula'nın diğer tarafına doğru.
1943-1944 KIŞI
Gidemezsen de bir çiftlik bulup...
...ekmeğini çıkarmak için çalış.
Ama bir yerde uzun süre kalma, anladın mı?
Ruslar, Almanlar'ı def etmek için doğudan geliyor.
- Ruslar buraya geldi mi? - Hayır.
İyi öyleyse. Onları kaçırdım diye üzülmüştüm.
Ailem başaramadı. O zamandan beri tek başımayım.
Kolumu tank ezdi.
Uçak geri dönünce...
...ellerimi havaya kaldırdım, onlar da beni kolumdan vurdu.
Gerçekten mi?
- Gerçekten o muydu? - Kolunu Adolf Hitler mi kesti?
- Adın ne? - Jurek. Ya senin?
- Alina. Nereden geldin? - Ormanlık alanın dışından.
Ormanda mı yaşadın?
Koluna ne oldu?
Çiftlik çiftlik gezdim.
Herman Hanım'ın kaldığı bir çiftlik vardı.
Harman çekiyorduk...
Baba.
Bu Jurek.
Tanrı sizi korusun.
Sonsuza dek. Amin.
Kolunu kaybetmiş ve çalışacak iş arıyor. Bize yardım etmek istiyor.
- Hiç demircide çalıştın mı? - Hayır.
Ama gösterirseniz, öğrenirim.
İçeri girin. Ben de hemen geleceğim.
Ailesi ile birlikteymiş ama onlar başaramamış.
İnsanlar onu evlerine almış.
Jurek başından geçenleri...
...kolunu nasıl kaybettiğini bana anlattı.
Jurek, bir şeyler yemelisin.
- Teşekkürler. - Bir şey değil.
Alina.
Hadi.
- Sana göstermek istediğim bir şey var. - Ne?
Çok güzel.
Böyle deli gibi görünüyor.
Hadi yüzmeye gidelim.
- Tek kolla yüzebilir misin? - Elbette.
Suya ilk giren kazanır.
Soğukmuş.
- Beni yenemezsin. - Yok ya?
Bakın kim gelmiş.
Hayır, teşekkürler.
Hadi tanka bakalım.
Tanka yakından bakmak ister misin?
- Orada ne oluyor? - Polonyalılar Almanlar ile çarpışıyor.
Neden yardım etmiyorsunuz?
Sen de çıkmak ister misin?
- Sıkı olmadı ya? - Yok iyi oldu.
Dene bakalım.
Jurek? Dallar güzelmiş.
- Çiçekler solmuştu. - Dinle, bu bahar...
...bazı çocuklar ilk kez cemaate katıldı.
Bence sen de onların bir parçasısın.
Tanrı seni korusun.
- Corpus Christi. - Amin.
1945 İLKBAHARI
Franek. Bir duble al.
Savaş sona erdi, radyoda söylediler. Kutlama yapacağız.
Tünaydın. Almanların teslim olmasına içiyoruz.
Neden içiyorsunuz ki? Ruslar onlardan iyi sanki.
Hadi.
Jurek.
Alina. Alina, Jurek nerede?
Duymuyor musun?
Akıllı çocuk.
Jurek. Elma getirdim.
Konuştuğumuz çocuk o.
Tünaydın.
Adım Mosche Frenkiel. Bunlar da evraklarım.
- Adın ne? - Jurek Staniak.
Burada yazanlar doğru mu? Sen Yahudi misin?
- Hayır, ben Yahudi değilim. - Polonyalı o.
Ailesi savaşın başında ölmüş.
Evrakların.
Aşağı in, konuşabiliriz.
Bu suçlamayla buraya neden geldiniz?
Mosche Frenkiel, Varşova'daki Yahudi yetimhanesinden. Konu bizi ilgilendiriyor.
Bu çocuk korku içinde yaşamamalı.
- Ben Yahudi değilim. Rahat bırakın beni. - Jurek.
Sessiz ol, kendine daha çok acı çektirme.
Bu çocuklar toplumumuzun geleceği. Onları kaderlerine terk edemezsiniz.
Yahudi olduğunu sen de çok iyi biliyorsun. Artık saklamana gerek yok. Savaş sona erdi.
Bize geri dönmenin zamanı geldi.
Hiçbir yere gitmiyorum. Burada kalmak istiyorum. Git buradan.
Yahudi değilim diyor. Bırakın peşini.
Demek Polonyalı'sın. Pantolonunu indir o zaman.
Hadi.
Bayan başka tarafa bakabilir. Hatalıysam, bir daha beni görmezsin.
Jurek.
Bunu yapmak zorunda değilsin.
Yıllar önce bir kaza geçirip ameliyat olmuştum.
Doğru söylüyorum. Beni götüremezsin.
İçeri gir. Alina.
Tutsana.
Bırak beni. Bırak dedim. Gitmeyeceğim.
- Onu götürmesinler. - Evet. Belgeleri gördüm.
O tavırları bu yüzden miymiş? O daha çocuk.
Geri geleceğim, inan bana. Orada kalmayacağım.
İçiniz rahat olsun, her şey yoluna girecek.
Belki de ailesi hâlâ hayattadır. Biz en iyisini düşünelim.
Dur.
Jurek. Dur.
Bize bu zımbırtılarla gelen ilk kişi değilsin.
Senden korkmuyorum.
- Harbi mi? - Bir sürü şeyden kurtuldum.
Yanan bir evin önündeki köpeklerden kaçtım.
Hâlâ hayattayım. Beni elinde tutamazsın.
Yine kaçacağım. Bırak gideyim.
Bırakamam. Senin gibilere ihtiyacımız var.
- Siz kimsiniz ya? - Yahudileriz.
Senin halkın. İsrail'in çocukları.
Yahudi olmak istemiyorum. Yahudi olmasaydım kolum sapasağlam olurdu.
Sanırım bana inanmadın, ama seni anlıyorum.
Buraya kadar kendi çabanla geldin ve kendi kararını vermek istiyorsun.
Bunda sorun yok. Takdir ettim seni.
Gerçekten.
Sana kendi açımızdan doğru olan yolu göstermek istiyoruz.
Senin için ve bizim için.
Eziyet çeken halkımız için de istiyoruz.
Bu görevi üstlenmek istiyorsan tek seçeneğin bu yola baş koymak.
Blonie.
Jurek? Her şey yolunda mı?
- Blonie, yaşadığımız yer. - Blonie, doğru.
Kazimierz'in ardında kalıyor. Sen de oralı mısın?
İşte burası.
Srulik?
Hayattasın.
Mosche Frenkiel, Varşova'daki Yahudi Yetimhanesi'ndenim.
- Eve Staniak. - Staniak mı?
İsim buradan aklıma gelmişti. Her gün buraya gelirdim.
- Ne ismi? - Kendine Jurek Staniak adını vermiş.
Jurek mi?
Şu sürekli zorbalık yapan kötü çocuğun ismi.
Hep kolay lokmaydım.
Al.
Jurek Staniak.
O zamanlar senin için bir şeyler hazırlardım, ailen de hazırlardı.
Küçücüktün.
Etrafı gezebilir miyim?
Friedmanler'in beş çocuğu vardı. Srulik en küçüğüydü.
Babası fırıncıydı, annesi de terzi.
En büyük ablası ile amcası Rusya'ya savaşmaya gitti.
Ailenin geri kalanı Varşova gettosuna gitti.
- Onlardan hiç haber almadım. Ama... - Ama ne?
Başka bir köydeki bir arkadaşım...
...Srulik'in babasını gördüğünü söylemişti.
Anlaşılan gettodan kaçmış ve ailesi için bir barınak arıyormuş.
Ama bu konuda şüpheleriniz var.
Arkadaşımın tarifinden dolayı. Tarif ettiği kişi, bana Friedman Bey gibi gelmedi.
Srulik.
Yürü. Geliyorlar.
- Srulik? - Baba?
- Çiftçi adamı burada görmüş. - Emin misin?
Annene, diğerlerine ne oldu?
- Aman ne güzel! - Gitmeden önce hastalanamam.
- Ne kadar kaldı? - 10 gün.
Oğlum, güçlü ve cesur olmalısın.
Hayatta kalmak zorundasın. Hayatta kalmalısın, duydun mu?
Asla vazgeçme, Srulik. Üzerine köpekleri salarlarsa suya saklan.
Böylece izini kaybederler.
İsmini unutmalısın. Polonyalı bir isim seç.
Sana Staniak diyelim... Staniak, dükkandaki hanımınki gibi.
Bu soy adını hatırlar mısın? Adın da...
- Jurek? - Evet, çok iyi.
Yeni ismin bu.
- Onlara ne diyeceksin? - Jurek Staniak.
Ben bu tarafa bakıyorum.
Ama ola ki her şeyi unutursan...
...adını, hatta anneni ve beni bile unutsan...
...bir Yahudi olduğunu asla unutmamalısın, anladın mı?
Sır olarak sakla ama asla unutma.
Tamam, baba. Söz veriyorum.
Ben koşacağım.
Askerler benim peşime düştüklerinde sen de diğer tarafa kaçacaksın.
Koşabildiğin yere kadar koş. Arkana bakma ve koşmaya devam et.
Başaracaksın.
İşte orada. Dur, Yahudi.
Srulik?
Sağdaki yol Varşova'ya ve yetimhaneye gider.
Soldaki ara yol ise Kowalskiler'e çıkar. Nereye gitmek istiyorsun?
14 yaşındayken, Lodz'ta bir yetimhanedeydim.
İlkokulu ve ortaokulu normal sürenin...
...yarısı kadar zamanda bitirdim.
Burs kazanarak üniversiteye gittim.
20 yaşındayken, yurtta kalıyordum.
Matematik okudum.
1962 senesinde İsrail'e taşındım.
Orada, 30 yıldır görmediğim ablam Fajga ile karşılaştım.
Ailesi ile tanıştım.
Sonja ile ilk görüşte birbirimize aşık olduk.
Evlendik.
İki tane çocuğumuz oldu. Michal ve Zvika.
Altı tane de torunumuz.
Elad, Hagar, Nevo, Nimrod, Itamar ve Naama.