KÜBA
PINAR DEL RIO
HAVANA
MATANZAS
LAS VILLAS
CAMAGÜEY
ORIENTE
HAVANA
SANTA CLARA
SANTIAGO
SIERRA MAESTRA
Ses düzeyini ölçmemiz gerek. Bir şey söyler misiniz?
Ne dedi tercüme etsene evlat.
Ne dediniz?
Ses düzeyini ölçelim.
Tabii. Sesi test edeceklermiş. Mikrofona bir şeyler söyler misiniz?
Bir, iki, üç. Bir, iki, üç.
HAVANA - MAYIS 1964 - Orada mı oturacaksınız?
- Başka yere geçmemi istemezseniz evet. - Hayır, orası gayet iyi.
Hazırız.
Amerika Birleşik Devletleri'nin Latin Amerika halkına...
...son zamanlardaki yardım girişimleri başarıya ulaşır da...
...egemen sınıfın, tarım ve vergi reformlarını kabul etmesi...
...yaşam standartlarının gelişmesini sağlarsa ne olur?
Bu durum, Küba Devrimi'nin mesajındaki etkiyi azaltmaz mıydı?
BATISTA KÜBA'YI ELE GEÇİRDİ
KÜBA MART 1952
MEXICO CITY TEMMUZ 1955
Ne yaparsan yap, Amerikalılara sakın bulaşma.
Olay çok basit. Tüm yapmamız gereken...
...bir darbe planı hazırlamak.
Batista ne yaptı?
Bir darbeye öncülük edip, bir günde iktidarı ele geçirdi.
Asıl iş; gücü kontrol edebilmekte, geri kalanı saçmalıktan ibaret.
Gücü elinde bulundurmaktan çok, onunla ne yapacağını bilmek önemli.
- Kesinlikle. - Darbe dediğin, ilkelere dayalı olmalı.
Biz yiyelim artık. Fidel çok gecikti.
Arjantinli, yardım eder misin?
Taviz vermek değil de, şartları ortaya koymak lazım.
- Geciktiğim için özür dilerim. - Nihayet gelebildin!
İyi akşamlar. Kusura bakmayın, geciktim.
Bu, Ernesto.
- Arjantinli doktor. - Memnun oldum.
- Ben de. - Haydi herkes masaya.
Küba halkının %20'si daimi olarak işsiz durumda.
Toprak sahiplerinin %1.5'i ülke topraklarının %46'sını elinde tutuyor.
Nüfusun yarısının elektriği yok.
Diğer yarısı da "bohío"larda yaşıyor.
Anlamadım, "bohío" nedir?
Arjantin'de derme çatma evlere ne derler?
Baraka.
Okuma yazma bilmeyenlerin oranı %37.
Bebek ölümleriyse çok yüksek.
Dahası...
...diktatörlüğün himayesindeki haydutlar...
...konuşmaya cesaret edenleri öldürürken...
...birçok rüşvetçi memursa...
...devlet hazinesinden milyonlarca dolar aşırıp...
...Amerika ve Avrupa bankalarına yatırıyor.
Latin Amerika ülkelerinin hepsinde durum aynı.
Son birkaç yıl içinde...
...Birleşik Devletler ve Küba arasındaki ödemeler dengesi...
...Amerika'ya fazladan 1 milyar dolar kazandırdı.
Bunun anlamı nedir?
Anlamı şu; yoksul Karayip Adaları...
...dünyanın en gelişmiş ülkesinin ekonomisine çalışıyor.
Martí'nin söylediği gibi; Amerika, İspanya'yı Küba'dan çıkarıyorsa...
...biz de Amerika'yı çıkarmak zorundayız.
Tekneniz var mı?
Ya para?
Henüz yok.
Adamlarınız var mı?
30 adamı Meksika'ya kaçırdık. Daha da bulacağız.
Çılgın olduğumu mu düşünüyorsun?
Biraz.
İyi ya...
...biraz çılgın olmanın zararı dokunmaz.
Küba'ya doğru yola çıktığımızda...
...Fidel'in sıra dışı bir inancı vardı, oraya ulaşacaktık.
Ulaştığımızda da, savaşacaktık.
Ve bu savaşta galip gelen biz olacaktık.
Bu amaçla; 26 Kasım'da, içinde 82 adam bulunan...
...sızdıran bir tekneyle...
...Mexico'dan ayrıldık.
Bu 82 adamdan yalnızca 12'si hayatta kalıp, zaferimize tanıklık edecekti.
NEW YORK ARALIK 1964
Katil! Katil!
Küba'dan defol Che! Katilsin sen!
Fidel Castro'nun kurmayları arasında...
...en güçlülerinden biri, Kumandan Ernesto "Che" Guevara.
Sonradan Küba vatandaşı olan bu Arjantinli devrimci...
...şimdi de, Sanayi Bakanı olup Küba ekonomisini yönetiyor.
Marksist, asker, doktor ve aynı zamanda...
..."Gerilla Savaşı" kitabının da yazarı olan Kumandan Guevara 36 yaşında.
Devrimin beyni ve Fidel Castro'nun arkasındaki güç olarak biliniyor...
...ama bu iddiaları reddediyor.
KÜBA - MART 1957 HAVANA'NIN 640 KİLOMETRE DIŞI
Bu noktadan sonra, zahmetli 10 gün geçirdik.
Ya ağaçlardan destek alarak, ya da tüfeğime yaslanarak...
...yürüyebiliyordum ancak.
Bu yetmiyormuş gibi; astımım yüzünden öksürmeye başladığımda...
...paniğe kapılan bir askerle yolculuk ediyordum.
Askerler! Askerler geliyor! Sayıları çok fazla.
Bizi öldürecekler, saklanmamız gerek!
Epifanio'nun evi şurada.
Kapıyı kapat.
Fidel yok mu?
Adım Ernesto Guevara. Seninki nedir?
Jorge Sotús. Neden?
Sana ve adamlarına komuta etmek için Fidel'den emir aldım.
Bulunduğu yere kadar size önderlik edeceğim.
- Nerelisin sen? - Arjantinliyim.
Kimseye güvenmem ben. Bu birliğe sadece ben önderlik ederim.
Frank Pais, bu adamları Fidel'e bizzat götürmem talimatını verdi.
Dinleyin! 5 dakika mola veriyoruz.
Herkes otursun.
Ne oldu? Sorun nedir?
- Fidel geliyor. - Doktor'a haber ver.
- Kalkın bakalım! - Fidel geliyor.
Haydi kalk.
Haydi! Tüfeğini al.
Nihayet.
Seni gördüğüme sevindim. İyi misin?
İşte bu Epifanio.
- Raúl. - Nasılsın?
Çok iyi.
Camilo.
- Tatilin nasıl geçti? - Tatilim mi? Ne tatili bu?
Almeida.
Selam Ramiro.
- Selam Vilma. - Seni görmek ne güzel.
Vilo.
Selam Célia.
Sağ ol.
Baksana.
Fidel, Sotús konusunda seninle konuşmak istiyor.
Sen sadece dinle.
Şayet konuşursan savunma amaçlı gibi görülebilir.
Bundan hoşlanmayacaktır.
Destek birliklerinin başında bıraktım seni.
Jorge Sotús'la kişisel bir sorunum yok.
Peki ama birliğin idaresini tecrübesiz birine nasıl bırakabildin?
Hâlâ yabancılık kompleksi içindesin, buna gerek yok.
Bizimle eğitim aldın...
...teknede bizimle geldin, yanımızda savaşırken yaralandın.
Buradaki herkes kadar Kübalı ve devrimcisin sen de.
Üç kola ayrılacağız.
Raúl ilkine öncülük edecek.
Almeida ikincisinden sorumlu olacak.
Jorge Sotús da üçüncüsünü kumanda edecek.
Tüm dersleri başarıyla geçip, liseyi bitirdim.
Sonra da, iki veya üç yıl tamirci olarak çalıştım.
Ardından, bölgenin süt dağıtımını yaptım. Boksör olarak çalıştım.
Tüm bunların arasında, bir sirkte sihirbazlık yaptım.
Sirkte mi çalıştın? Yaşın kaç?
20.
- Kim verdi onu? - Biricik Célia Sánchez!
John Wayne'e benzemiş.
- Vahşi batı kovboyu gibi. - Küçük Kovboy.
Aynen böyle "Küçük Kovboy!"
Küçük Kovboy! Küçük Kovboy!
Ordu, bir aşağı bir yukarı hareket ediyor Fidel.
Birkaç devriye avlamak çok kolay olurdu.
- Sabırlı olmalıyız. - Kolay olacağı konusunda aynı fikirdeyim.
Hızlı ve güvenli bir şekilde halledebiliriz.
Durun, dinleyin beni.
Kamyonlardan birine saldırırsak...
...ordu, yolda bir kaza oldu diyerek konuyu kapatır.
Ancak, Uvero kışlasına tam bir saldırı başlatırsak...
...zaferimizi inkar etmeleri imkansız hale gelir.
Büyük bir psikolojik etki yaratır. Anlaşıldı mı?
28 MAYIS 1957
Sotús mevzide değil.
Harekete geçemez, birazdan şafak sökecek.
Diğerlerinin durumundan haberim yok. Görmemiz çok zor olduğundan-
Kahretsin! Iskaladım!
Dikilme öyle, eğil!
Beni gözeten bir aziz var. Her şeyden korur beni!
İyi misin?
- Kolumdan ve bacağımdan vuruldum. - Sakin ol.
Sakın uyuma.
Askerlik bilimi üzerine yazdığı "Savaş ve Barış"ta Tolstoy...
...daha geniş orduların, daha fazla güç ihtiva ettiğini belirtir.
Fakat diğer yandan, belli belirsiz fark edilense...
...askerî mücadele sırasında bir ordunun nihaî gücü...
...bilinmeyen bir değişken tarafından artan gerçek fiziksel yeterliliğidir.
Bu bilinmeyen değişken; askerlerin savaşma arzuları...
...ve tehlikeye karşı koyma isteklerinin derecesiyle orantılı...
...cesaretlerinden başka bir şey değildir.
Savaşma arzusu olup da, neden savaştıklarını bilen askerler için...
...kiminle savaştıkları önemsizdir.
İster askerî dehaların, ister normal zekalı insanların komutası altında olsunlar...
ister sopalarla, ister dakikada 30 kez mermi atan makineli tüfeklerle savaşsınlar
...aldırış etmezler ve en uygun şekilde mevzilenip, sonunda kazanırlar.
Yak şunu! Haydi!
- Ernesto, şimdi ne yapacağız? - Kışlayı ele geçirelim.
Haydi!
Alın bunu orospu çocukları!
Bunun ardından Batista, Sierra Maestra kışlalarını kapatmaya başladı.
Fidel haklıydı. José Marti'nin aynen söylediği gibi oldu:
"Sierra Maestra'yı ele geçiren, Küba'yı da ele geçirir."
6 yoldaşımızı kaybettik, 17'si de yaralandı.
Yaralılardan 6'sı yürüyemeyecek durumda.
- Almeida'nın durumu nasıl? - İyi. Tedavi edildi.
Esirleri hazırlayın, bizimle gelecekler.
Rahatsız ettim doktor.
Böyle durumlar karşısında pek deneyimim yok.
Şurada bir adam var, nefes alamıyor.
Pekala beyler, buradan gitmeliyiz. Haydi! Geliyorlar!
Haydi beyler!
Bırak onu.
Durumun iyi. Ona yardım et.
Che, buradan derhal gitmeliyiz.
İt herif, bıraksana onu!
Hemen gitmeliyiz! Haydi!
Israel Pardo'nun çiftliği buraya çok yakın.
- Ernesto yaralıları oraya götürebilir. - Olmaz.
İyileştiklerinde...
...tekrar buluşabiliriz.
Çok tehlikeli olabilir.
Bölgeyi birliklerle doldurmuş olabilirler.
Fidel, başka şansımız yok.
Bunu biraz düşünelim.
Yine de, ona en iyi silahlarımızı ver.
Fidel böylece batıya yöneldi.
Bir devrimci olarak, bu durum moralinizi bozmadı mı?
20 yaralının sorumluluğunu alıp, adanın içlerine ulaşmaya çalıştınız.
Gerçek bir devrimci, ihtiyaç olunan yerde bulunmalıdır.
Çarpışmaya katılması şart değildir. Diğer önemli işleri de üstlenebilir.
Yiyecek bulur, yaraları pansuman eder, yoldaşlarını kilometrelerce taşır.
Kendilerine bakabilecek hale gelene dek onlarla ilgilenir.
Önemli olan budur.
Savaşma nedeninizi o dönemde mi keşfettiniz?
Neden savaştığımı her zaman biliyordum.
Ancak, şöyle söyleyebiliriz...
...bugünkü savaşçı halimi, yaralılarla birlikte...
...Haziran 1957'deki o yürüyüşümüz esnasında aldım.
Böyle bir durumda da size tek bir yol kalıyor.
Anlaşılan, bir devrimci olmaktan asla vazgeçemezsiniz.
Hayır, emekli olmaya niyetim yok.
Enfeksiyon kapmış.
Yarayı açıkta bırakmalıyız.
Kıçım açıkta mı yürümek zorundayım yani?
Kahretsin!
Vilo bir şeylerin kokusunu almış.
Geri dönmeden önce biraz meyve toplayalım.
Olduğunuz yerde kalın!
Burada ne yapıyorsunuz?
- Buralıyız. - Adın ne?
- Israel. - Israel ne?
Israel Pardo.
- Onun adı ne? - Kardeşim. Adı Guile.
- Ernesto Guevara. - Sizi korkuttuk mu?
Guile.
Aferin dostum.
Hastaneye götürmeliyiz.
İçki verin bana.
Onu buradan götürecek güvenebileceğimiz biri var mı?
Biraz zor.
Askerler herkese, isyancılar sizi öldürüp yiyeceklerinizi çalarlar diyor.
Annem buralı, babamsa Haitili.
Babam annemle tanıştığında...
...Juanito Echevarría'nın çiftliğine taşınmışlar.
Kahve yetiştirmeleri için onlara toprak vermiş.
Tohumları ekmek için toprağı temizlemek zorunda kalmışlar.
Topladıkları ürünün üçte birini ona vermeliymişler.
Günün birinde, Juanito onları sepetlemeye karar vermiş.
Çiftliği terk etmesi gerektiğini öğrenen babam...
...Juanito Echevarría'nın karşısına dikilip şöyle demiş:
"İstiyorsan giderim ama bana ödeme yapmalısın."
"4 yıl boyunca burada çalışmamın bedelini ödemelisin."
Juanito Echevarría, 4 yıllık emeğin karşılığında ne kadar ödemiş dersiniz?
100 pezo.
Babam 4 yıl çalışmasının bedeli olarak 100 pezo almış.
Dikkat edin.
Tamamdır.
İşte senden çıkardığım mermi bu.
Al bakalım şampiyon.
- Şimdi daha iyiyim. - Evet.
Geri çekilin! Haydi, geride durun!
Birleşik Devletlere doğrultulmuş füzeler olduğu doğru mu?
Günaydın. Kumandan makyaj yapılmasını ister mi?
Makyaj ister misiniz diye soruyor.
- Hayır. - Emin misiniz?
- Evet.
Biraz pudra sürebilirler.
Bakar mısınız?
- Biraz pudra sürebilir misiniz? - Tabii.
200 milyon Latin Amerikalı açlıktan ölmek üzere.
Tüm bu insanların, Birleşik Devletler ekonomisinin büyümesinde payı var.
Devrim, ihraç edilebilir bir ürün değildir.
Kestik!
Çok iyiydi! Bravo!
Dinleyin. Gayri resmi olarak birkaç soru sormak isterim.
- Mümkün mü? - Tabii, buyurun.
Çalışmazsam aç kalırım. Siz yardım alıyorsunuz.
Çalışmak için Küba'ya dön öyleyse.
Üçüncü dünya ülkeleri insanları, özgürlükleri için savaşmak zorunda.
Sovyet bloğunun isteklerine meydan okumak anlamına gelse bile mi?
Küba kesinlikle...
...bu tür bloklara bağlı olmayan, adalet arayan bir ülkedir.
Birleşik Devletler, içinde bulunduğumuz huzurla...
...bağdaşmayan bir hayat için, ağır bir bedel ödememizi istiyor.
Onurumuzun hudutlarını korumak adına bedel öderiz...
...başka bir şey için değil.
Kaderimiz, Amerikan Devletler Örgütü'nce belirlendiyse BM'in ne anlamı var ki?
Üstelik, bizi ihraç eden ve hiçbir bağımızın kalmadığı bir organizasyon.
Afedersiniz kumandan, bu gece bana ihtiyaç var mı?
Evlat, hayatta hiç kimse o kadar gerekli veya vazgeçilmez değildir.
Sakın vazgeçilmez olduğunu düşünme.
Durma, yapman gerekeni yap.
Kulaklarından başlayarak, küçük çapta...
...bir sağlık kontrolü yapacağım sana. Oldu mu?
Çok çalışıp, yeterince beslenmiyorsun.
Maria, yiyebildiğin kadar et yemeye çalış.
- Tamam mı? - Sağ olun doktor.
- Yürü Laura. - Güle güle Laura.
Anne, bu adam bir yalancı. Herkese aynı şeyleri söylüyor.
- Neren ağrıyor? - Aslında ağrıyan bir yerim yok.
Daha önce hiç doktor görmedim de, o yüzden sizi görmeye geldim.
Peki öyleyse, artık gördün. Sizin için buradayım.
Affedersin.
Mataranı alabilir miyim? Dolduracağım da.
Sağ olasın Guile.
Bir şey söyleyeceğim doktor.
Ben de sizinle gelmek istiyorum.
Öncelikle okuma-yazma öğrenmelisin dostum.
Öğrenebilirim.
Çok iyi Guile.
Yine de seni yanımızda götüremem, çünkü sana verecek silahımız yok.
Hiç önemli değil. Yardım etmek istiyorum.
Yardımına burada ihtiyaç var.
- Günaydın. - Günaydın.
- Nereden geldiniz? - Bayamo'dan.
Hepiniz mi?
Silahlarınız varsa kalabilirsiniz.
Şayet yoksa, hemen gitmelisiniz.
Esteban, gel buraya.
Dostum, sadece silahı olan adamlar getir demedim mi sana?
Saldırıya uğrasak, kendilerini nasıl savunacaklar peki?
İçki mi içtin yoksa?
Hayır.
Onu nereden aldın?
Buldum.
Hey!
Baksana. Adın ne senin?
Cuervo.
Yaşın kaç?
20.
Sana kocaman bir av tüfeği vermişler.
Demek ki senden hoşlanıyorlar.
Benden hoşlansalardı, bu lanet tüfek yerine kendi tüfeğimi...
...almama müsaade ederlerdi.
Beni lider yapsaydılar...
...bu dağlarda yürümek yerine şimdiye dek savaşıyor olurduk.
İzninle doktor.
Dün gece nöbetimizi tuttuk ama kimse devralmaya gelmedi.
- Sabah 6'ya dek nöbette kaldık. - Neredeler bulamadık.
Kurallara uymaya çalışsak da, pek kolay olmuyor.
Hey Joel.
Dün geceki nöbeti sen organize etmedin mi?
Evet efendim. Ne olmuş?
Omar ve Carlos 4 saat nöbet tutmuş ve devralmaya kimse gelmemiş.
Kahrolasıca geri zekalılar.
Dur bakalım orada. Buradaki tek geri zekalı sensin!
Ben mi? Neden ki?
Ernesto, nöbeti devralacakların nerede uyuduklarını öğrenmeliydiler.
- Benim hatam değil. - Ne düşünüyordun lanet olası?
Senin sorumluluğundaydı.
Nöbeti ayarlayan sendin! Değişimlerinden de emin olmalıydın!
- Kahrolası! - Evet efendim.
Bu gece 4 saat nöbet tutacaksın.
Dikkatini topla biraz!
Hazır Che.
Esteban gitti, Cuervo ile nöbet yerinde buluşacaklar.
- Ne zaman ayrıldı? - Yarım saat oldu.
Geberteceğim o piçleri!
Bandera, sen de gel.
Esteban ve Cuervo kaçtı. İkisini de bulmalıyız.
Fidel'in takımındanız.
Yiyecek ve para bulmaya çalışıyoruz.
Parayı bu çantaya koyabilirsiniz.
Bu kumandan da kızınızla görüşmek istiyor.
Her tarafa baktık...
...ama bulamadık.
Peki, tamam.
Emperyalizmin kökeninin Amerika Birleşik Devletleri...
...olduğunun farkına varmazsanız, onu devirmek elbette imkansızdır.
Kapitalist sistemlerde insanlar, görünmez bir kafeste yaşarlar.
Örneğin, kendi çabasıyla başarıya ulaşan insan efsanesini kabul ederler.
Ancak, çoğunluk için tanınan bu fırsatların...
...tamamen kişisel kontrolün ötesinde, zorla belirlendiğini anlamazlar.
Berbat bir görüntü.
Şu andan itibaren öncü kuvvetin 100 metre önümüzde gitmesini istiyorum.
Onları gömmeliyiz.
Çünkü; bu krallık, güç ve ihtişam senin.
Amin.
Estrada Palma askerî üssünde korkunç bir çarpışma olduğu söyleniyor.
Söylediklerine göre, Raúl yaralanmış ve ordu bize doğru geliyormuş.
Boş ver sen onu. Etrafımız kuşatıldı işte.
Buradan çıkmanın tek yolu...
...El Turquino'dan geçmek.
Ben, bu dağı almaya hazırım.
- Sizi gördüğüme sevindim. - Sizinle tanışmayı çok arzulamıştım.
Chris'le konuşmanızı çok isterdim, şu muhteşem kitabı yazan adamla.
Aç mısınız? Bir şeyler yemek ister misiniz?
Geri getireceğim. Geri getireceğim.
Binbaşı Guevara, sizi Senatör Eugene McCarthy ile tanıştırayım.
Memnun oldum. Sizinle tanışmak bir zevk.
Size teşekkür ediyor...
..."Domuzlar Körfezi Çıkartması" için.
İnsanları devrimin gücünün etrafına...
...bir Amerikan partisini istila eder gibi toplayabilmenin...
...daha iyi bir yolu olamazdı.
Bazı sorunlarımızı Birleşik Devletlere borçluyuz...
...bazılarıysa bizim hatamız.
Amerika'nın Küba'ya uyguladığı ambargo başarıya ulaşıp...
...diğer Latin Amerika ülkelerinden onu izole etti mi?
Küba özgür bir ülke olacaksa...
...sadece şeker kamışına önem verilerek olmamalı.
Kumandan bana bir imza verir miydi acaba?
İyi geceler.
Güzel bir partiydi.
Vilo.
- Seninle konuşmak istiyormuş. - Bağışlayın beni.
Sorun; sizin adamınız olduğunu söyleyen Lalo Sardiñas adında biri.
Bir grup direnişçiyle birlikte aşağıda.
Devriyelerden biri gelirse...
...barakamı yakıp, ailemi öldüreceklerini söylediler.
Buna dayanamam! Hayatta olmaz!
Memnun oldum. Adım Ernesto Guevara.
- Senin adın ne? - Emilio Cabrera.
Emilio, sakın endişelenme. Kimse bir şeyine dokunmayacak.
Vilo, herkese hazır olmasını söyle. Birazdan Fidel Castro ile tanışacaklar.
Hayır, şimdi benli dinle.
Raúl aslında yaralanmadı. Orduyu kuşatan bizdik.
Adi herifler kaçtılar tabii.
Delikanlı!
Seni adi herif, bir el ver bakalım.
Nasılsın?
Buyur, al.
- Bu köylüleri nereden buldun? - Onlar bizim askerlerimiz dostum.
Hepsi de iyi çalışıyor.
Şımarmasınlar diye yüksek sesle söylemiyorum.
Sizi özledik.
Kahve ister misin?
Joel.
Fidel seni neden teğmen yapmadığımı sordu.
Okuma-yazma bilmediğin için yapmadığımı söyledim.
İyi öyleyse. Öğrenmek istiyorum.
Ama öğretecek biri lazım.
O zaman bir kalem, bir defter al...
...sırt çantana koy.
Baksana Che.
İşte sana tanıştırmak istediğim yeni asker bu.
- Doktor Martinez Paez. - Doktor mu?
Memnun oldum.
Burada senin için bir hediyem var.
Şu andan itibaren...
...bir gerilla olmak için doktorluğu bırakıyorum.
Ne yani, mesleğinden vaz mı geçeceksin?
Evet efendim.
- Kim bunlar? - Chibas ve Pazos.
Bir anlaşma imzalayacaklar.
Ne anlaşmasıymış bu?
Siyasî ittifak.
Devrimin ilk evrelerinde...
...Fidel ve Halk Hareketi arasında bir ihtilaf yok muydu?
Tek ihtilafımızın, Fulgencio Batista...
...ve onun müttefikleriyle olduğunu söyleyebilirim.
Halk Hareketi ile ihtilafa düşmediğinizi mi söylüyorsunuz?
Taktiklerimizde ters düştük.
Onlar Batista'yı genel bir grevle devirmek istediler...
...bizse gerilla savaşından yanaydık.
Gördüğünüz gibi...
...onu yenilgiye uğratarak, yöntemimizin ne kadar etkili olduğunu ispatladık.
Pekala beyler. 12 TEMMUZ 1957.
Geçici hükümet ilk olarak...
...siyasî, sivil ve askerî tutukluları serbest bırakacak.
İkincisi; radyo ve basının enformasyon özgürlüğünü garanti edecek.
1940 Anayasası ile kabul edilmiş kişisel ve siyasal hakları tanıyacak.
Ayrıca geçici hükümet, kamu arazilerinin dağıtımına temel oluşturacak...
...tarım reformu için koşullar hazırlayacak.
İyi yolculuklar.
Bakar mısın Fidel?
Bu soytarılarla anlaşma yapman şöyle dursun...
...onlarla nasıl buluşabildin aklım almıyor.
Aynı düşmana karşı savaşıyoruz.
Hayır. Sen savaşıyorsun, onlarsa pazarlık ediyorlar.
Çok fazla yandaşları var Ernesto.
Taraf değiştirmelerine gücümün yetmediği insanlar hem de.
Nasıl gidecek görelim.
Ama şundan eminim ki, savaşı kazanırsak...
...bu herifler tüm sırlarımızı Birleşik Devletlere verecektir.
Dinle beni şimdi. Bu savaş kazanıldığında, kimse kimseye sırlarımızı vermeyecek.
Bunu sana garanti ederim.
Gel buraya. Benim için bir şey imzalaman gerek.
Frank País'e yollanacak bir taziye mektubu.
Kardeşi Santiago'da öldürüldü.
Kardeşi mi öldürüldü?
"Kumandan" diye imzala.
Turquino Dağı'nın doğusuna gidecek yeni bir birlik oluşturuyorum.
Yanında 3 yüzbaşı olacak.
Lalo Sardiñas, Ramiro Valdéz ve Ciro Redondo.
Mosquera'nın birliklerine rahat vermeyin...
...aralıksız saldırılarla taciz edin. Tepelerinden inmeyin.
Nefes almalarına izin vermeyin!
Sakın şans tanımayın!
El Hombrito'da bir üs kurmanı istiyorum.
Tamam mı?
Savaş meydanında, kimse yaralı yoldaşını terk edemez.
Anlaşıldı mı?
Çatışma esnasında veya değil, içinizden biri silahları geride bırakırsa...
...tek başına geri dönüp almak zorunda kalır.
Nöbet tutarken uyuyan kim olursa, 3 gün boyunca aç kalır.
Anlaşıldı mı?
Sağ ol Ciro.
Düşüncemi net olarak ifade etmek adına...
...başka bir şey söylemek istiyorum.
Biz, köylülere saygı gösteririz.
Bu yüzden, onlara veya ailelerine bulaşmak...
...ürünlerine el sürmek...
...kesinlikle kabul edilemez.
Aksini yapan olursa...
...devrim yasaları kapsamında cezalandırılacaktır.
Luis!
Gel buraya.
Al bakalım. Kız arkadaşınmış gibi iyi bak ona.
Sağ olun kumandan.
Yardım ister misin kumandan?
Hayır.
- Gustavo. - Efendim kumandan.
Matematik notlarını getir de biraz alıştırma yapalım.
Çok yorgunum kumandan.
Peki.
Bir devrimcinin en önemli özelliği nedir?
- Sevgi. - Sevgi mi?
Gülünç görünme riskini göze alarak size izah edeyim.
Gerçek bir devrimci, büyük bir sevgi tarafından yönlendirilir.
İnsanlık sevgisi, adalet ve doğruluk sevgisiyle.
Bu niteliğe sahip olmayan biri, gerçek bir devrimci olarak düşünülemez.
Kıpırdama adi herif!
- Lütfen ateş etmeyin. - Olduğun yerde kal!
Ben doktorum.
Che, havan topu fırlatıyorlar!
- Birliğinizde kaç adam var? - 140.
Kimin komutası altındasınız?
Merob Sosa.
- Havan topları! - Haydi gidelim.
- Anlat. - Ramiro.
Geri dönün ve Lalo Sardiñas'ın bölüğünü geçinceye dek ateşe devam edin.
200 metre yukarıda tepelerde...
...ikinci bir direniş hattı oluşturacağız.
- Sonra görüşürüz. - Yürüyün beyler.
Gustavo bu!
Dur Roberto! Roberto!
Küba ve Birleşik Devletler arasındaki ilişkileri normalleştirme konusunda iyimser misiniz?
Arkadaşlık mı? Çok zor olmakla birlikte, uzun yıllar ister.
Nitekim, kastettiğim Amerikan hükümeti. Zira Amerikan halkıyla bir sorunumuz yok.
Ülkemizde, Amerikan halkına karşı nefretin zerresi bile yok.
Kumandan, bir sayfa eksik.
- Nasıl olur? - 14. sayfa yok.
İşte o sayfa, yırtılmış.
İzninizle kumandan.
Ufak bir sorun var.
Birleşmiş Milletlerde bir bomba tehdidi var.
Ne diyor?
30 dakika önce karakola bir ihbar geldi.
30 dakika önce karakola bir ihbar gelmiş kumandan.
Hector, sen Pedro ve Kübalı delegelerle ikinci arabada git.
Ben öndeki arabada olacağım.
- Yanınızda olmam gerektiğini düşünüyorum. - Sana fikrini sormadım.
Kumandan, saygısızlık etmek istemem ama...
...sizi korumak için buradayım.
En azından, bu fırsatı bana vermenizi çok isterim.
- Bu şekilde, birlikte ölmek- - Kimsenin öleceği yok.
Hainler!
Defolup gidin buradan. Hainler! Katiller!
Silahınla birlikte firar edip...
...devrim adına fakir insanları soyup, bölgede terör saçmakla kalmayıp...
...aynı zamanda, ihanetinden dolayı...
...köylüler işkence gördü ve Batista'nın ordusu tarafından katledildi.
Peki neden Esteban?
İhanetin cezası ölümdür.
Sen...
...direniş ordusunun bir habercisi olarak yetkini suistimal ettin.
Kendini kumandan Almeida diye tanıtıp...
...Juan Carlos Estévez'in kızına tecavüz ettin...
...gencecik bir kıza.
Bu suçu işleyen, ölüm cezasını hak eder.
Getirin onu buraya.
Bir yudum rom içecek misin?
Roberto, ver de içsin.
Son bir arzun var mı?
Peder Chávez'e günah çıkarmama izin verin.
Peder'i buraya getiremeyiz. Çok uzakta ve buna vaktimiz yok.
- Başka bir şey var mı? - Öyleyse bir yudum daha verin.
Bir yudum daha ver.
Hazır.
Nişan al.
Günah çıkarmak istediğimi herkes bilsin.
Ateş!
Sayın Başkan, sayın delegeler...
Bu politik arenada büyük bir anlaşma şekillendirildi...
...ancak, Amerikan emperyalizmi bilhassa...
...barış içinde bir arada yaşamanın...
...sadece dünyadaki en büyük güçlerin özel hakkı olduğu kanısında.
Sayın delegeler; kimseye zincirlerle bağlı olmayan...
...yabancı sermaye bağımlılığına son vermiş...
...siyasetine yön verecek işgalci generallerden arınmış...
...özgür ve egemen bir devlet olan Küba...
...bu topluluğun karşısında başı dik konuşabilir...
...ve kendisine verilen “Latin Amerika’nın özgür toprağı” sıfatını...
...hak ettiğini kanıtlayabilir.
Amerika Birleşik Devletleri...
...özgürlüğü savunduklarını iddia eden Latin Amerika'ya müdahale ediyor.
Bu Genel Kurul, boyun eğdikleri bu uzun ve sersemletici...
...uykudan uyanıp, bu ülkede yaşayan siyah derili ve Latin Amerikalı insanlara...
...eşit haklar talep edecek olgunluğa bir gün mutlaka ulaşacak.
Bilinen bir gerçeği...
...burada tekrar söylememiz gerek.
Ve bu, dünyaya her zaman arz ettiğimiz bir gerçektir.
İnfazlar mı? Evet, yaptık.
İnfaz ediyoruz ve gerektiğinde infaz etmeye devam edeceğiz.
Mücadelemiz, ölümüne mücadele.
Amerikan Emperyalizminin dayatmaları yüzünden...
...bizim yaşadığımız koşullar bunlar.
Günaydın.
Nasılsın doktor?
- İyiyim. - Ya kardeşim nasıl?
Çok iyi.
- Adın ne senin? - Adı Henrique, benim kardeşim.
Remedios'luyuz.
26 Temmuz Hareketi için biz de çalıştık.
Kardeşim ve ben, bir grupla birlikte...
...şehirdeki kışlanın ahırını yakmaya çalıştık.
Ama askerlerden biri kardeşimi tanıdı.
Biz de Fidel'i bulmak için buraya geldik.
- Senin adın ne? - Rogelio Acevedo.
- Kaç yaşındasın Rogelio? - 16.
- Ya sen? - 14.
16 ve 14.
Sizi kabul edemem, daha çok gençsiniz.
- Siz neden buradasınız? - Sizinle aynı nedenden.
Sahi mi? Çok iyi öyleyse.
Okuma-yazman var mı?
Yok.
Okuma-yazma bilenler elini kaldırsın.
Yani, sen okuma-yazma biliyor musun?
Evet kumandan. 6. sınıfı bitirdim.
Burada, dağların ortasında sadece ateş etmek için bulunmuyoruz.
Okuma-yazma bilmeyenlerle dolu bir ülkeyi...
...aldatmak çok kolaydır.
Madem ki hiçbirinizin silahı yok...
...içinizden 8 kişi seçeceğim. Diğerleri gitmek zorunda.
Burada savaşıyoruz, gevşek davranmak yasak.
Günlerce yemek yemeyeceğiz. Yağmurda toprağın üstünde uyuyacağız.
Burada hayatımızı tehlikeye atıyoruz.
Anlaşıldı mı?
- Evet. - Tam olarak anlaşıldı mı?
Emin misiniz?
Güzel. Sen öğretmenlik yapacaksın.
Sizler de ondan öğreneceksiniz. Buraya savaşmaya ve öğrenmeye geldiniz.
Tamam mı?
Ya sen?
- Durmayın çocuklar, gitmelisiniz. - Olmaz.
Nasıl olmaz? Gitmek zorundasınız.
Remedios'a geri dönmektense kendimi vurmayı yeğlerim.
Ben de.
Tanrım!
- Duyuyor musun? - Yola koyulun.
Hareketlenin. Haydi.
Haydi.
Biraz bekle!
Bunu yapamazsınız dostum.
Haydi kalkın! Birliği duraksatıyorsunuz!
- Silahımı tut. - Haydi.
Bir sonraki harfimiz...
Hayır, bakın.
Buraya bakın. Sarı...
Affedersin Che. Seninle konuşması gerekiyormuş.
Ne oluyor?
Kumandan, Camilo beni ne zaman görse, kötü bir söz söylüyor.
- Nasıl kötü söz? - Hoşuma gitmeyen bir söz.
Git Camilo'yu getir. Nasıl mesela?
Sıkıntı yaratmak istemem ama, saygı gösterilmesi gereken biriyim.
Herkes gülüp, benimle ilgili şakalar yapıyor.
Gerçekte ne dediğini anlamasam da, bu hoşuma gitmiyor.
Neler oluyor kumandan?
Albertico.
Olay nedir?
Evet dostum, şimdi bana Camilo'nun sana ne dediğini söyle.
Bana "vantri bok" diyor.
Vantrilok, dostum, vantrilok.
- Kötü bir kelime değil. - Kötü gibi geldi. Hoşlanmadım.
Vantrilok, dudaklarını oynatmadan konuşana denir.
- Neden bana öyle diyorsun? - Evet, Camilio, neden?
Çünkü o iyi bir haberci...
...ve her zaman bir haberle aniden ortalıkta bitiyor.
Bana vantrilokların kullandığı kuklaların hareketlerini anımsatıyor.
Albertico, kötü bir kelime değil.
Hakaret değil, dostum. Hoşuma gittiği için söylüyorum.
- Gerçekten çok iyi bir haberci. - Sahi mi?
Öyle tabii. Ne zaman olsa işin altından kalkıyor.
Evet, öyledir.
Top oynamak ister misin, Che?
Gerilla hareketinden ayrılmak isteyenler için ideal bir gün.
Bir daha böyle bir fırsatı haftalarca bulamayabilirsiniz.
Şimdi görelim bakalım.
Bu birlikten ayrılmak isteyenler öne çıksın.
Durun orada.
Haydi, dönekler ve bok kafalılar kimmiş görelim.
Bekle orada.
Ben korktuğum için ayrılmıyorum. Ağrım var...
Geri zekalı. Kapat çeneni.
- Annem hasta. - Kes sesini dedim!
Bu birliğe ait neyiniz varsa geri vereceksiniz.
Korkaklar sürüsü.
Defolup gitmek için 30 dakikanız var.
Bir daha karşımıza çıkarsanız asker kaçağı muamelesi göreceksiniz.
Israel, Roberto, götürün şunları.
Hey ahmak, sen de onlarla gitmiyor musun?
Bir kancık daha.
Başka var mı?
Siz yürekli çıktınız öyle mi?
Biz kalıp destek olabiliriz.
Bu onurlu bir davranış...
...ama bu savaşa ayak uydurma şansınız hiç yok.
Fakat size bir ayrıcalık yapacağım.
Buradan aldıklarınızın dışında her birinize 10'ar peso verip...
...bir rehberle gitmenize izin vereceğim...
Kumandan.
Söyleyeceklerim için beni bağışlayın...
...çünkü hoşunuza gitmeyecek.
Biz bu birliğe utanç içinde geri dönmek için katılmadık.
Biz ikimiz, yüzümüz kızararak eve dönmektense...
...bu dağlarda ölmeyi tercih ederiz.
Hayatımıza mâl olsa da elimizden geleni yapacağız.
İşte bu çok ilginç.
Güçlü olduklarını düşündüklerimiz kuyrukları bacaklarının arasında kaçarken...
...bu yeni yetmeler onlardan çok daha cesur çıkıyor.
Anlayabilen beri gelsin.
Ayrılanlar önemli değil, asıl önemli olan şu bizimle olanlar...
...ve gelecekte bize katılacak olanlar.
Şimdi beni iyi dinleyin.
Kumandanlar Raúl ve Almeida benimle gelecekler.
Kendi birlikleriyle 2. ve 3. cepheyi açacaklar.
Camilo...
...yeni yüzbaşın Sardiñas olacak.
Müthiş.
Gör işte, devrim ne kadar cömert.
Bireycilik yani kişinin bulunduğu sosyal çevreden izole hareket etmesi...
...Küba'da söz konusu bile olamaz.
Ama insanın yaradılışı böyle değil midir?
Söylediğiniz insan doğasına aykırı değil mi?
Kapitalizm mantığıyla bakarsanız...
...bunu insan ihtiyaçlarının sonsuz olması...
...veya insan doğası ile çürütmeye çalışmak kolaydır.
Bir tane oyuncağı olan çocuk hemen ikinciyi...
...ardından dördüncüyü ister.
İnsan doğası bu değil midir?
Ama bütün bir toplumun aynı şekilde davranması...
...veya daha az imkanlara sahip olanlara baskı yaparak tekelleşmesi...
...insan doğası mıdır?
Bu kesinlikle bir şeyler yapmanız gereken andır.
Ama siz ve Fidel Castro da bireyci hareket etmiyor musunuz?
Elbette, ama bu, toplumun bütünü için mücadele etmenin...
...ve bu uğurda liderlik yapmanın sorumluluğunu sırtlanmış bir bireyciliktir.
Yaşasın özgür Küba!
Cevap vermek için ne kadar zamanları olacak?
Her konuşmacıya 10'ar dakika.
- Kürsüde mi konuşacaklar? - Hayır, oturdukları yerden.
- Benim iddialara cevap verme sürem? - 10 dakika.
- Oturduğum yerden mi? - Hayır, kürsüden.
Küba halkının içine düştüğü yanılgıyı güçlendirmek adına...
...Küba çevresinde her geçen gün...
...hafif silahlara sahip istilacı birliklerin oluştuğunu duyurmaları...
...gerçeği karşısında hükümetimin yapacağı bir şey yoktur.
Üstelik kendi liderlerinin açıkça belirttiği gibi...
...yıkıcı nükleer silahlara sahip ordularına karşı.
Bu yarım küredeki hükümetlerin Küba ile ticareti sınırlandırmaya...
...yönelik bireysel veya müşterek uygulamaları...
...Küba'nın bu yarım küredeki yıkıcı ve şiddete yönelik eylemlere verdiği...
...desteğe karşı alınmış tamamen korunma amaçlı bir tavırdır.
Küba'ya giden gemilere veya diğer Küba hedeflerine yapılan...
...korsanca saldırıları kesinlikle desteklemiyoruz.
Keşif uçuşları Amerikan Devletler Örgütü'nün aldığı kararla...
...ve 23 Ekim 1962 tarihli Rio Anlaşması hükümlerine dayanılarak yapılmaktadır.
Venezüella'da bir soykırım başlatıldığına dair...
...öne sürülen iddialar tamamen asılsızdır.
Dahası, Küba temsilcisinin...
...meşruluğu tüm dünya tarafından kabul edilmiş bir seçimle...
...demokratik bir hükümete sahip olan özgür Venezüella halkının...
...geçmişten gelen eşsiz egemenlik inancını yargılamaya cüret etmiş olması...
...kesinlikle akıl almaz ve kabul edilemez bir davranıştır.
Küba devriminin trajedisi, bu büyük hareketin...
...diğer Kuzey ve Güney Amerika ülkelerindeki gibi yasal hakları içeren...
...bir yönetim biçimine nasıl adapte edileceğinin bilinmiyor olmasıdır.
Liderlerinin en büyük kusuru...
...aşırı kibirlerinin...
...tıpkı Amerika kıtasındaki 1910 Meksika devrimi gibi geçmiş örneklerden...
...ders almalarını engelleyecek derecede kendilerini kör etmiş olmasıdır.
Ben, gençliğinde uzun yıllar Küba'da yaşamış biri olarak...
...Küba halkının yeterince acı ve sıkıntı çektiğine...
...belki de Che Guevara'dan çok daha fazla inanıyorum.
Panama'nın sorunlarına işinize geldiği gibi müdahale etmenize verdiğim cevabı...
...tek bir cümleyle noktalamak istiyorum...
..."Beni savunma, dostum."
1 OCAK 1958
Vilo!
Hastaları sığınağa götürün!
Sığınağa! Onları sığınağa götürün.
Koşmayın. Koşmayın.
Çabuk ol!
Haydi!
İçeri!
Bir, iki, üç.
Polo, esirleri kendi evine götür, orada tut.
Polo, esirlere kötü davranılmayacak, ne küfür ne dayak.
- Anlaşıldı mı Roberto. - Kesinlikle.
Haydi, yürüyün!
Che!
Ciro'yu öldürdüler, başından vurdular.
Cesedini alamadık.
Biraz konuşabilir miyiz, efendim?
Çok iyi örgütlenmişler.
- Beklediğimizden iyi mi? - İnanın çok daha iyi.
Bir okul, hastane, baskı makinesi ve bir jeneratör var.
Aylarca burada kalmış olmalılar.
Burayı ne yapmamı istersiniz?
Yakın her yeri.
Minas del Frio'ya gidip...
...bir eğitim kampı kurmanı istiyorum.
Ne için?
Acemi askerlerin bizzat senin gözetiminde olmasını istiyorum.
Ya kendi birliğim?
Şimdilik komutayı Ramiro devralır.
Bir saldırıya uğramamız an meselesi.
- Anlayamıyorum. - Bu çok daha önemli.
Bu bence çok mantıklı.
Söylesene, senden daha iyi kim eğitim verebilir ki?
Söyle haydi. Hiç kimse, dostum.
Bak, bu iş bittiğinde...
...Küba ve devrimin sana çok daha fazla ihtiyacı olacak.
El Hombrito'daki başarısızlığın ardından...
...Fidel sizi birliğinizden alıp acemi askerleri eğitmeye gönderdiğinde...
...rütbeniz indirilmiş gibi düşündünüz mü? - Hayır.
O zamanki düşünceniz de bu muydu?
Ondan farklı düşünmüş...
...hatta rütbem indirilmiş gibi hissetmiş olsaydım bile...
...Fidel'in kendine göre sebepleri olduğuna emindim.
Ve o sıralarda bunu çok daha barışçıl yollardan yapmayı deneyenler oldu.
Evet, Fidel de bu niyetle genel grevi destekledi.
Ama düşmanı sadece bizim yenebileceğimizi de...
...her zaman net olarak ifade etti.
Bir çok isyancı grup...
...Fidel'in, devrimin temeli tarım reformudur inancını paylaşmıyordu.
Neden fikir değiştirdiler? Nasıl oldu da ikna edebildiniz?
9 Nisan'da genel grev girişimi başarısız olunca kimsenin şüphesi kalmamıştı.
Batista'yı devirebilecek tek grup 26 Temmuz Hareketiydi.
Bir liderin yaptığı da budur. Halkını, görüşlerini paylaşmaya ikna etmek.
Siz bir lider misiniz?
İnsanları görüşlerinizi paylaşmaya ikna ediyor musunuz?
Tercüme et ona. Bir konuda hiç şüphem kalmadı...
...bir gazeteci yerine bir askerle karşı karşıya kalmayı tercih ederim.
Onlar bizi, Batista'nın işini zorlaştırıp...
...prestij kazanmak isteyen provokatör isyancılar olarak görüyorlar.
Ama biz kendimizi öyle görmüyoruz.
Biz kendimizi, ileride daha da büyüyecek küçük bir ordu olarak görüyoruz.
Bu ayaklanmanın genelinde başkumandan Fidel olmalı.
Ama bunu uygun bir dille önermemiz gerek.
Komünist Partiyle ilişkimizin olması hâlâ insanları endişelendiriyor.
Devrimimizin lideri olarak Fidel'in adının geçmesi para kaynaklarımızı arttırdı.
Aramızda Küba'nın dışında tanınan bir tek o var.
Kırsal alanda başarısız olduklarını kimse söylemiyor.
Ama şu çok açık ki, Batista'nın Sierra Maestra'da yenilmiş olması...
...diktatörlüğün sonu anlamına gelmiyor.
Ayrıca bir başka askeri darbe olmaması için...
...Batista'nın ordusunu çökertmeliyiz.
Sovyetler Birliği'nin hâkimiyeti altında olmak...
...ABD'nin hâkimiyeti altında olmaktan çok farklı değil.
Latour, hâlâ sömürgeleşmeyi kabullenmiş biri gibi düşünüyorsun.
Küba kimsenin hâkimiyeti altına girmeyecek.
Küba, Küba halkına aittir.
Küba Komünist Partisi'ndeki Stalinistler ile elimden geleni yaparım.
...ama buna değeceğini hiç sanmıyorum.
Bunu anlıyoruz, Faustino.
Bizim de aslında istediğimiz...
Stalinist mi?
Bundan sonra, kırsal alandaki milislerin görevleri...
...Sierra Maestra'daki gerillaların ihtiyaçlarına göre belirlenecek.
Fidel Castro, tüm askeri güçlerin başkumandanı olacaktır.
Yaşasın Devrim!
3 MAYIS 1958
Seni kutlamak istiyorum, Fidel...
...çünkü bugün Amerika Kıtası'nın en büyük insanı olmaya adım attın.
Bu öyle bir adım ki...
...halkın desteğini arkasına almış...
...silahlı bir mücadelenin önünde hiç bir gücün duramayacağını...
...tüm dünyaya kanıtlayacak.
Ben değil, Ernesto.
Bu adımı birlikte attık.
Tek başıma olsaydım bu mümkün olmazdı.
Yeni bir cephe açmak için hazırlık yapmanı istiyorum.
Hemen bir saldırı başlatacağız...
...savaşı Sierra Maestra'dan düzlüklere çekmek istiyorum.
Bütün isyancı fraksiyonları birleştireceksin.
Las Villas'ın kontrolünü ele geçirip adayı iki cepheye bölmek zorundayız.
Camilo kendi birliğine komuta edip aynı güzergahı takip edecek.
Las Villas'ı alamadığımız sürece Havana'da zafer kazanamayız.
Bütün grupları toparlayıp birlikte hareket etmek zor olacaktır, Ernesto
Bu yüzden, umarım politik zekan eskisinden çok daha parlaktır.
Ve bir şey daha.
Çok gözü kara olduğunu biliyorum...
...ama her zaman kendini ateş hattına atamazsın.
Bizim için çok önemlisin.
Bu bir emirdir.
Her ne kadar aksanım konusundaki iddiasını anlamamış olsam da...
...Nikaragua delegesine cevap vermek istiyorum.
Sanıyorum ima ettiği Küba, Arjantin ve biraz da Sovyet Rusya idi.
Umarım...
...Nikaragua delegesi konuşmamda Kuzey Amerika aksanı bulmamıştır.
Çünkü bu gerçekten tehlikeli olurdu.
Ama aldığım bilgiler doğruysa, kesin olan bir şey var...
...o da bizim, DIGEPOL denilen Venezüella siyasi polisinin...
...şu an yaptığı gibi cinayetler işlemediğimizdir.
Bu polis gücünün yaptığı barbarca eylemler...
...ve infazların tek bir adı vardır: Cinayet.
Tıpkı Küba halkının seslendiği gibi...
...bana "Che" diye hitap etme nezaketini gösteren Panama delegesi...
...sözlerine Meksika Devrimi ile başladı.
Panama ile ABD arasındaki ilişkilerin kopmasına neden olan...
...Kuzey Amerika'nın Panama katliamını Küba gündeme getirirken...
...Panama delegesi bu konuya hiç girmeyip...
...sürekli Meksika Devrimi'nden bahsetti.
Bay Stevenson'a gelince. Maalesef ki şu an burada değil.
Kendisi sürekli olarak uçaklara ve gemilere...
...hukuka aykırı bir müdahale izni verilmediğini...
...ancak kaynağı belirsiz korsan saldırıların olduğunu iddia ediyor.
Emperyalizmin istekleri karşısında...
...Başbakanımız, Karayipler'de barışın sürdürülmesi için...
...yerine getirilmesi gereken beş unsur olduğunu ifade etmiştir.
Bu unsurlar...
Bir:
Ekonomik ablukanın ve Birleşik Devletler’in öncülüğünde...
...dünya çapında ülkemize uygulanan tüm ekonomik ve ticari baskıların kalkması.
İki:
Birleşik Devletler ve suç ortağı diğer ülkelerin...
...her türlü yıkıcı eylemlerine...
...hava ve deniz yoluyla ülkeye silah ve cephane sokma teşebbüslerine...
...paralı askerler kanalıyla işgal operasyonları düzenlemeye...
...ülkeye casus ve sabotajcılar sokmaya son vermeleri.
Üç:
Birleşik Devletler ve Puerto-Rico’daki üslerden yapılan...
...korsan saldırıların durdurulması.
Dört:
Hava sahamızın ve karasularımızın Birleşik Devletler savaş gemileri...
...ve savaş uçakları tarafından ihlâline son verilmesi.
Beş:
Guantánamo Deniz Üssü’nün kapatılması...
...ve ABD’nin işgali altındaki bu bölgenin Küba’ya iade edilmesi.
Bu büyük insan kitlesi "Yeter" demiş ve ilerleyişinin ilk adımını atmıştır.
Devlerin bu ilerleyişi...
...uğrunda çok kişinin öldüğü gerçek bağımsızlık kazanılana dek durmayacaktır.
Tüm bunlarla, sayın delegeler...
...Amerika kıtası yeni duruşunu sergilemektedir.
Bu, savaşmak ve silahlı işgalcileri durdurmak konusundaki...
...tartışmasız kararlılığın ifadesi olarak...
...insanlarımızın her gün yükselen feryatlarıyla şekillenmiş bir duruş...
...dünyadaki tüm işçi sınıfının ve özellikle Sovyetler Birliği'nin...
...önderliğindeki sosyalist bloğun desteği ile yükselen bir haykırıştır.
Bu haykırış, "Ya vatan ya ölüm!" dür.
Che!
Las Villas orada, hemen bulutların ardında.
15 EKİM 1958
Camilo bir kaç hafta önce geldi. Biz de onun komutasına girdik.
- Çok iyi. - Gönderdiğimiz malzemeleri almışsınız.
Evet, teşekkürler. Bölgedeki faal gruplar arasından...
...sadece Komünist Partisi'nden yardım geldi.
Hiç şaşırmadım, Kumandan.
Çoğu birbirleriyle savaşmakla öyle meşgul ki.
Moneyo aylar önce Direktuar'dan ayrılıp İkinci Cephe'yi kurdu.
O zamandan beri her biri kendi bölgesinde faaliyet gösteriyor.
İki fraksiyon arasında ciddi düşmanlık var.
26 Temmuz Hareketi bu çatışmanın neresinde?
Menoyo geçenlerde Victor Bordón ile buluştu.
Bence her iki grup da silahlı bir çatışmanın eşiğinde.
Biz 26 Temmuz Hareketi ile her türlü askeri operasyonda işbirliğine hazırız.
Akılcı ele alınıp maddi kazanç sağladığı sürece...
...tarım reformu konusunda da anlaşabiliriz.
Toprak sahiplerine işlemedikleri arazileri...
...köylülere satmaları için baskı yapılabilir.
Ama maliyetine satmalılar.
Fiyatı sen mi belirleyeceksin?
Parası olmayan bir köylü nasıl toprak satın alabilir?
Senin düşündüğün ne? Doğrudan vermek mi?
Meksika'da olduğu gibi toprağı berbat edip bıraksınlar mı istiyorsun?
Toprağın sahibi onu işleyendir.
Kumandan...
...bölgede tarım reformu yapmaya yetkiniz var...
...ama biz İkinci Cephe olarak toprak vergisi almaya devam edeceğiz.
Menoyo, bu bölge tümüyle bize ait. Burada yapmamız gereken tek şey savaşmak.
Kesin olan bir şey varsa, o da Direktuar'ın...
...Menoyo'nun İkinci Cephe'si ile hiç bir şekilde anlaşma yapmayacağıdır.
Biz asla haydutlarla iş yapmayız.
Bu bölgedeki bütün askeri garnizonlara saldırmamız gerek.
Güinia de Miranda'ya saldıramazsınız, o bölge bize ait.
Sizden çok daha fazla silahımız ve tecrübemiz var.
Amerikalıların oturup olan bitene seyirci kalacaklarını mı sanıyorsun?
Kesinlikle hayır, dostum.
Her şeyi gözlerine sokar gibi açıktan açığa yapamayız.
Bir devrimin Amerika'nın arka bahçesinde bile yapılabileceğini...
...söyleyen sen değil miydin?
Hayır dostum, gerçek bir devrim gizli saklı olmaz.
Askerlerin istedikleri kadar yürekli olsun...
...elimdeki 400 tüfekle senin küçük bazukanla yapacağından çok şey yaparım.
Şimdi beni iyi dinle Pena, yoldaşlarıma silah doğrulttuğum gün...
...savaşmayı da bıraktığım gün olacak.
Güinia de Miranda'yı beş günde almaya bakın, yoksa biz alırız.
Ben Kumandan Ernesto Guevara.
Bu Kumandan Ramiro Valdés.
Bu da Yüzbaşı Victor Bordón
Sizlere sadece üç şey söylemek istiyorum.
Birincisi:
Şu andan itibaren...
...Las Villas bölgesinden sorumlu kişi benim.
İkicisi:
Disiplinden asla taviz vermeyeceğiz.
Ve üçüncüsü:
Savaş çok daha şiddetli olacak.
Aranızda vatanı için ölümü göze alamayan varsa...
...silahını bırakıp...
...hemen birlikten ayrılabilir.
Ateş.
Ver şunu bana, lanet olsun!
Ya vatan ya ölüm!
Hazır mısın?
Teşekkür ederim.
Oltuski'ye söyle, para iyi amaçlar için kullanılacak.
Söylerim.
Affedersiniz.
Polis Santa Clara da beni arıyor, tutuklayacaklar.
Burada kalmak istiyorum. Gidecek bir yerim yok.
Pekâlâ, kalabilirsin ama revirde çalışacaksın...
...insanların ortada başıboş dolaşmasına izin veremeyiz.
Son iki yıldır gizli hareket için çalıştığımı bilmenizi isterim.
Bölgenin her yerine silah, bomba ve kaçakları götürüyordum.
Sanırım bu bana gerilla olma hakkı verir.
Tamam.
Bazı büyük toprak sahiplerinden vergi almaya başladık.
Parayı toplayacak birine ihtiyacımız var.
Bununla başla, sonrasına bakarız.
Teşekkür ederim.
Ramiro.
Bu kız vergileri toplayacak.
Tamam.
En nihayetinde diğer gruplarla çalışmaya başlamıştık.
Tıpkı bir dalga gibiydi.
Girdiğimiz her kasabada insanlar bizi bağırlarına basıyordu.
Ve çoğu bize katılıyordu.
Bir haftada bir çok kasabayı ele geçirdiniz.
Buna Yıldırım Harekatı diyebilir miyiz?
Doğru, ama aslında bu savaş...
...yaklaşık 100 yıllık bir öfkenin dışa vurulmasıydı.
Halk hükümetinden nefret ediyorsa bir kasabayı ele geçirmek kolaydır.
1 makineli tüfek, 180 tüfek...
...ve yaklaşık 90.000 mermi.
Victor, Cabaiguán köprüsünü uçurmak için sana ihtiyacımız var.
Cabaiguán köprüsü mü? Hemen mi?
Evet, hemen.
Nasıl gitti?
Paraları toplayamadım.
Polis beni Placetas'ta da arıyordu.
Rogelio!
Kızı kampa götür.
Bekle bir dakika. Saygısızlık etmek istemem ama...
...bu kasabaları avucumun içi gibi bilirim. Rehberiniz olmama izin verin.
Zaten bir rehberim var.
Endişelenme. Bizimle kalacağına eminim.
Böyle yapma. Sakin ol biraz, haydi.
Endişelenme.
Cabaiguán'ı biliyor musun?
Millián adamlarının hazır olduğunu söyledi.
Garnizona saldıracağız.
Harika.
Che.
Sana tetanos aşısı yapmam lazım.
Hayır, astım krizimi tetikler.
Bir kaç aspirin ver yeter.
Kumandan, bu azize Caridad del Cobre...
...Küba'nın koruyucu meleği, Havana'ya ulaşmana yardım eder.
Umarım önce Placetas'a varmamıza yardım eder.
Hoşça kalın!
- Nasılsın? Ağrıyor mu? - Biraz, ama o kadar olur.
Bunu al, kolun için.
Teşekkürler.
Yaşasın devrim!
Hey, Arjantinli? Pençeni mi yaraladın?
Ne oldu?
- Fidel ile konuştum. - Ee?
Santiago düşmek üzere.
Havana ile aramızda sadece Santa Clara kaldı.
Batista tüm gücünü Santa Clara'ya yığıyor.
Bu yüzden, sen Remedios'u ben de Yaguajay'ı aldıktan sonra...
...Santa Clara'ya birlikte saldırmamız gerek..
Ateşini versene.
Bu savaşı kazandıktan sonra ne yapacağımı çok iyi biliyorum.
Seni bir kafese kapatıp...
...bütün ülkeyi dolaştıracağım ve görmek isteyenden para alacağım.
Zengin olacağız, dostum!
Harekete neden katıldın?
Fidel Moncado kışlasına saldırdığı sırada ben üniversitedeydim.
Savunma metninde "Tarih beni beraat ettirecektir." cümlesini okuduğumda...
...Batista'yı devirebilecek tek kişinin o olduğunu anlamıştım.
Bunu savaşarak yapacak olması da hoşuma gitmişti.
- Ailen seni destekledi mi? - Elbette.
Kuzenimi öldürdüler.
Genel grev sonrası ordu iyice acımasız olmuştu.
Bence o kadar insanın kendilerine karşı olduğunu görünce korkuya kapıldılar.
Hiç komüniste benzemiyorsun?
Komünist neye benzer ki?
Sana değil.
İçimizde her renge yer var.
Devrim başarıya ulaştıktan sonra Küba'da kalmayı düşünüyor musun?
Karım ve kızım Meksika'da.
Onları da bana ihtiyacı var.
Elbette.
Ben Teğmen Pérez Valencia.
İsyan ordusu düşündüğünüz gibi değil.
Silahlarınızı bırakırsanız kimse zarar görmeyecek.
İrtibatta kalın, tamam.
Santa Clara'dan takviye birlik çıkmamış.
Bu insanların artık ümidi kalmadı.
Dikkat, Che, dikkati dikkat, dikkat Che.
Talimatları, talimatları uygulayıp sorunu halledebilir misin...
...sana yolladığım adamla bana gönderdiğin talimatları...
...eğer anladıysan, anladıysan, beni anladıysan cevap ver.
Tamam, Che.
Camilo, seni çok iyi duyuyorum.
Bozuk plak gibi her şeyi tekrar edip durma, tamam.
Yaguajay'da ne kadar kalacaksın, tamam?
Üç gün, belki bir hafta, tamam.
Orada ne kadar çok kalırsan...
...burada işler o kadar zorlaşacak, Camilo, tamam.
Şehre bensiz girmeye kalkma sakın, duydun mu?
Camilio, doğru olan yeri geldiğinde zaferi paylaşmaktır.
Zaferi paylaşmak, hem de bir Arjantinli ile.
Bana bunu yapamazsın.
Tamam, Che.
Sizi Santa Clara'da görmek güzel, Albay Casillas.
Şehirdeki tüm güçler emrinizdedir.
Bu güçler bana bir kahve getirebilir mi?
Hem de dünyanın en iyi çekirdeğinden çekilmiş olanı, Albay
Otur.
Camilio Cienfuegos onu beklemenizi istedi ama siz devam ettiniz, neden?
Ellerinde sadece Santa Clara kalmıştı.
Tüm ülkede Havana'ya geçiş noktası olan tek yerdi
Günlerdir uyumamıştık..
...ve sayıca bizden dokuz kat fazlaydılar...
...bu aşamada Camilio'yu beklememizin çok daha riskli olacağını düşündük.
Santa Clara halkı...
...ben kumandan Ernesto Guevara.
Düşman bizim korku içinde yaşamamızı istiyor...
...ama asıl korkması gereken onlar.
Askeri rejimin durumu her geçen gün daha da kötüye gidiyor...
...çünkü askerleri artık savaşmak istemiyor.
Santa Clara...
...özgürlüğümüz için savaşmamız gereken bir an varsa...
...o an bu andır.
İşte o an gelmiştir.
Tüm bu bölgelere...
...hava saldırısı istiyorum.
Yakın şu piçleri!
Öldü.
Şu örtüyle üstünü örtün.
Daha fazla yardıma ihtiyacım var.
- Aleida. - Durum çok kritik.
Camajuani ile konuş, daha fazla doktor istediğimizi söyle.
Evet?
Kumandan, Rogelio istasyondan arıyor.
Konuş, Rogelio.
Kumandan, tren istasyonunu ele geçirdik.
Emniyete aldınız mı?
Güzel.
Yanına 15 adam al, Toscano-San Pedro tren yoluna gidip...
...beni orada bekleyin.
Tamam.
Tank canımıza okuyor.
Makineli tüfek yaklaşmamızı engelliyor.
Guile ve Ramiro'ya ilet.
- En yüksek bina hangisi? - Caddenin sonundaki kilise.
O kiliseyi ele geçirmen gerek, kiliseyi ele geçirmelisin.
Başüstüne, kumandan.
Fırla.
Sert vur.
Kiliseye kadar kaç ev var?
Beş.
Küçük kovboy, bu çok fazla.
Daha sert vur, kahretsin. Bu duvarı hemen yıkmamız lazım.
İn aşağı, Küçük kovboy, vurulacaksın.
Burada kal.
Aleida!
- Ne halt ediyordun orada? - Otelin çatısında bir keskin nişancı var.
Küçük kovboy vuruldu.
Tamayo. Ne oldu?
Küçük kovboy'u vurdular, Kumandan.
Nasıl oldu?
Çatıda daha iyi pozisyon alırız diye düşünmüştük.
O sırada kafasından vuruldu. Onu öldürdüler.
Onu sağlık merkezine götürün.
Tamayo.
Artık intihar timinden sen sorumlusun.
Kiliseye ulaşana dek duvarları yıkmaya devam edin.
Bunun bedelini ödeyecekler.
İsyancılar şehri kuşattı, tanklarımız barikatları aşamıyor.
Kahretsin.
Havana ile irtibata geçin.
Cienfuegos'tan hava yoluyla bize asker takviyesi yapsınlar.
Bu şehri sokak sokak karış karış savunacağız.
Bir tabur çıkartın.
Nereye gidiyorsun?
Artık savaşmak istemiyorum, bıktım bu işten.
Çekilin yolumdan.
Başka gitmek isteyen var mı?
Ateşi kesin!
Adamlarına silahlarını bırakmalarını söyle.
Düşük rütbeli biriyle anlaşma yapmam.
Silahını teslim etmeyi unutmuşsun.
- Ver şu silahı. - Sadece silah değil kemeri de çıkart.
Düşük rütbeli biriyle anlaşma yapmayacağımı söyledim.
Güzel de, ortada bir anlaşma yok.
Kumandan.
Şerefim üzerine yemin ediyorum, Havana'ya dönmemize izin verirseniz...
...tek bir mermi bile atmayacağız.
Sözüne inanıyorum.
Ama bu mermilerin burada veya başka bir yerde...
...Kübalıları öldürmesine izin veremem.
Adamlarını teslim olmaya ikna etmek için 15 dakikan var.
Aksi takdirde, dökülecek kandan sen sorumlu olacaksın.
Vay canına!
Bu sandığı Yaguajay'a, Camilio'ya gönderin.
Aleida, gel benimle.
Telefon et şunlara.
Ölü ve yaralıları almak için ateşkesi kabul ediyoruz.
- Aklınız varsa teslim olun. - Cesedimi çiğnersiniz.
Sen ne yaptığını sanıyorsun? Nereye gidiyorsun?
Albayınız ölene kadar savaşmanızı istiyor.
Biz daha fazla Kübalının ölmesini istemiyoruz.
Silahlarınızı bırakırsanız...
...hiç birinize zarar gelmeyecek.
Bırakın silahlarınızı!
Hemen!
Pekâlâ
Albay ve ben...
...durumumuzu gözden geçirmek için özel bir göreve çıkıyoruz.
Ben dönene kadar direnişi sürdürün, anlaşıldı mı?
Nasıl isterseniz, Albay.
Ayrılmaya kalkan olursa vurun.
Bu kim?
Sánchez, polis şefi.
Polis merkezinde işkence aletleri bulduk.
Oteli ele geçirmek için bir planım var.
Anlat.
O işi bana bırak.
Ateş etmeyin, ateş etmeyin, teslim oluyoruz.
Atın silahlarınızı!
Haydi, kıpırdayın.
Camilo Yaguajay'ı ele geçirmiş. O ve askerleri bu yöne geliyor.
Az önce radyodan duyduk.
Galiba, Batista ülkeyi terk etmiş.
Evet, efendim. Derhal.
General Cantillo, Havana'dan arıyor.
Tamam, gidebilirsin.
Buyurun, General?
Şu an ABD büyükelçisiyle görüşüyorum.
Ordunun komutası artık bende ve Fidel Castro namına hareket ediyorum.
Ateşkes anlaşması yapman için sana yetki veriyorum.
Ama teslim değil, hiç bir koşulda teslim olmayacaksınız.
Emredersiniz, General.
Yüzbaşı!
Guevara ile görüşmem lazım.
Fidel Castro ile görüştüm. General Cantillo ile bir anlaşma yapmamış.
Bu bir devrim, darbe değil.
Ya kayıtsız şartız teslim olursunuz ya da garnizonu güç kullanarak alırız.
Ve sen de dökülecek kandan sorumlu olursun.
Amerika'nın Küba'ya askeri müdahalede bulunabileceği ihtimalini...
...aklından çıkartma.
Bu gerçekleşirse, istilacı güçlere destek vermiş olacağın için...
...çok daha büyük bir suç işlemiş olursun.
Bu durumda tek seçeneğin, vatan haini olduğun için kendini vurman olacaktır.
Bay Guevara, bunu üstlerimle konuşmam gerek.
Şu an saat 10:19.
Saat 11:00'de var gücümüzle saldırı emri vereceğim.
Kumandan, evime aileme dönebilir miyim?
Hayır.
Ama devrimi başardık, kazandık!
Sadece savaşı kazandık, devrim şimdi başlıyor.
Toparlanın, yarın Havana'ya hareket ediyoruz.
Aleida, sen de.
Bir rehbere ihtiyacım var.
- Ama ben Havana'yı çok iyi bilmem. - Ben de.
Bu adam sizi tebrik etmek istiyor.
Küba için yaptığınız her şeye teşekkür ederim.
Bana değil. Onlara edin, hepsine.
Hazırlanın, yarın Havana'ya gidiyoruz.
Bana, Küba halkının sorunlarını çözmek için...
...Havana'ya gidip, askeri cuntaya katılacağını söyledi.
Ben de, onun gibi katillerin artık hiç bir şey çözemeyeceğini söyledim.
Sana getireceğimi söylediğimde altına işedi.
Başka birine götürmem için yalvardı.
Bu herife ne yapmamı istersin?
O artık savaş esiri. Mahkemede yargılanacak.
Kumandan, onu özel gözetim altında tutun.
Elbette.
- Orospu çocuğu! - Haydut!
Hiç bir şey göremiyordum, sonra geriye döndüm...
...ve jipin içinde Roberto'yu gördüm...
...elinde pimi hâlâ üzerinde duran bir el bombası vardı.
Dalga geçiyorsun.
Aptalmışım gibi bana bakıp gülümsüyordu.
Ama size yemin ederim, jipten çıkınca...
...ayağa kalktı, sert adam gibi rol kesiyordu...
...ve el bombası hâlâ elindeydi, aynen böyle, dostlar.
Dizleri öylesine titriyordu ki güç bela yürüyordu...
...aniden gözleri kaydı...
...ve elinde pimi üzerinde el bombasıyla yere yığıldı.
Bu iyiydi işte!
Kimde çakmak var?
Bende yok.
Hey, bu benimdi!
- Beyler. - Yani gidiyorsun.
Başkente gidiyorum. Her şey için teşekkürler.
- Havana'da görüşürüz. - Elbette.
Ernesto.
Pekâlâ.
- Kendine dikkat et. - Tamam, Che.
Endişe etme, dostum.
Sonuç olarak, bu devrimin...
...çılgınlık denilebilecek bir süreç geçirdiğini söyleyebiliriz.
Moncada garnizonuna yapılan saldırı, Granma çıkarması...
...ve hayatta kalan bir avuç insanla bu savaşı sürdürüp...
...diktatörlüğün Sierra Maestra'daki son saldırılarına karşı koymak...
...Las Villas'ın işgali...
...ve ardından önemli şehirlerin ele geçirilmesi.
Tüm bunları ayrı ayrı analiz ettiğinizde...
...bunun bir çılgınlık olduğuna hak vereceksiniz.
Ne yapacaksın?
Bizimle geliyor musun?
Evet, ama bir şartla.
Neymiş o?
Küba'da işimiz bittiğinde...
...devrimi tüm Latin Amerika'ya yaymama izin vereceksin.
Sen de delirmişsin.
Daha önce kimsenin bunu yaptığını görmedim.
Pirinç en önemli şeydir, eğer...
Kumandan, bu gece hizmetime ihtiyacınız var mı?
Evlat, beni üzüyorsun.
Gecen gece söylediklerim yüzünden mi kızgınsın?
Beni bağışlayın, ne düşündüğümü bilmiyordum.
Hayır evlat, Küba'da dedikleri gibi, sen sevilen birisin.
- İyi geceler, Kumandan. - Yapman gerekeni yap.
Bir sembol olmak nasıl bir duygu?
- Neyin sembolü? - Devrimin.
Tek bir şey söyleyebilirim. Biz Amerika kıtasının...
...kurtarılmamış halklarının umutlarını temsil ettiğimizin fakındaydık.
Tüm gözler bizim üzerimizdeydi...
...en az ezilenler kadar...
...ezenlerin de gözü üzerimizdeydi.
Ocak 1959'da kaç yaşındaydınız?
30 yaşındaydım.
Havana'da görüşürüz.
Bu Rogelio.
Durmasını söyle.
Rogelio.
- Ne? - Rogelio
Biliyorum, durmasını söyle.
Bu arabayla ne yapıyorsun?
Havana'ya götürüyorum.
Kim sana bu yetkiyi verdi?
Ben aldım. Keskin nişancılardan birine aitti, Che.
Bana "Che" deme, Rogelio.
Batista'nın bile olsa bu araba sana ait değil.
Hemen Santa Clara'ya dönüp bu arabayı geri vereceksin.
Sonra da Havana'ya otobüsle, jiple ya da istersen yürüyerek gidersin.
Havana'ya çalıntı bir arabayla girmektense yürümeyi tercih ederim. Geri dönün.
2 OCAK 1959 HAVANA'NIN 299 KM DIŞI
İnanılır gibi değil.
Ernesto Che Guevara'nın "Bir Devrimcinin Yaşam Öyküsü" kitabından uyarlanmıştır.
Çeviri: eposus & SweepeR Mayıs 2009