Vercor se beroemde roman
Die Stilte van die See
Ter nagedagtenis aan die vermoorde digter, Saint-Pol-Roux
Hierdie film poog nie om 'n oplossing te bring vir verhoudinge...
tussen Frankryk en Duitsland, wat nog maar problematies bly...
terwyl die barbaarse Nazi-wandade,
wat uitgevoer is deur Duitsers, nog vars in ons geheue is
Hy het so gegaan -
Hy het die lewe aanvaar,
net soos ander,
gedweë soos almal
die hele ellendige volk
Ek het probeer onthou wat in daardie 6 maande gebeur het
Die aande, sy woorde,
die rebellie wat selfs hierdie man nie die moed gehad het om te volhou nie
- teen sy meesters se bevele
Sy aankoms is voorgegaan deur 'n klomp militêre voorbereiding
Later was die lomp soldaat weer terug
Hulle het met my gepraat in wat hulle gedink het Frans was,
ek het nie 'n woord verstaan nie
Maar ek het hulle die ongebruikte kamers gewys
Hulle het tevrede gelyk
Die volgende dag...
'n weermagmotor het in ons tuin ingekom,
Twee soldate het twee kiste afgelaai
Die kar het gegaan, en 'n paar uur later het ek perde gehoor
Drie ruiters het verskyn
hulle het my houtklem tussen stene ingedruk,
'n tou daaraan vasgemaak, en die perde daaraan vasgemaak
Vir die volgende twee dae het ons niks gesien of gehoor nie
Hulle is vroeg die oggend weg met die perde
Hulle het saans teruggekom, en op strooi geslaap wat hulle ingebring het
Op die oggend van die derde dag was die motor terug
Twee lakens asseblief
My niggie het pas my koffie gebring soos elke aand
koffie help my om te slaap
Ek het in die hoek van die vertrek gesit, in die donker
Asseblief,
My naam is Werner von Ebrennac
Ek is baie jammer...
Dit was noodsaaklik; ek sou dit vermy het, as ek kon
My ordonnans sal alles doen om te verhoed dat julle gesteur word
Ek het groot respek vir mense wat hulle land liefhet
Ek kon nou na my kamer gaan, maar ek weet nie waar nie
My niggie het die deur na die trappe oopgemaak, en begin opklim,
sonder om na die offisier te kyk, asof sy alleen was
Hy het haar gevolg,
en ek het opgemerk dat hy effens mank was
My niggie het teruggekom
Dank die Here, dit lyk darem of hy ordentlik is
Die môre het die offisier afgekom, toe ons met ontbyt besig was
Hy het by ons ingestap,
ek weet nie of hy ons gehoor het, of per abuis by ons gekom het nie
Hy het gesê: ek het baie goed geslaap,
en ek hoop julle ook
Julle ou burgemeester het gesê dat ek gehuisves sou word in die kasteel,
maar danksy 'n misverstand by my manne,
het ek op 'n mooier plek beland
Hy was die aand op dieselfde tyd terug, ons het koffie gedrink
Hy het geklop, en nie gewag dat my niggie oopmaak nie, en ingekom
Ek vrees ek steur julle,
as julle dit verkies, sal ek deur die kombuis ingaan
Dan kan julle hierdie deur sluit
Ek wens julle 'n goeie nag
Ons het die deur nooit gesluit nie
Ek is nie seker of dit vir 'n goeie of onskuldige rede was nie
Ek en sy het ons stilweg voorgeneem om ons lewens geensins te wysig nie,
selfs nie in die geringste detail nie
Dit was asof die offisier nie bestaan nie, asof hy 'n gees was
Maar in my hart kon daar 'n ander rede gewees het
Dis vir my onaangenaam om iemand te na te kom, selfs 'n vyand
Vir 'n lang tyd, meer as 'n maand, het dieselfde toneel hom herhaal -
Die offisier klop en kom in,
Hy sou iets sê oor die weer, die temperatuur,
of iets van geen belang nie, solank
daar nie 'n reaksie voor nodig is nie
Hy wag 'n oomblik by die vuurherd, kyk rondom hom
'n Effense glimlag verraai die plesier wat hy hieruit kry,
Altyd dieselfde oefening, altyd dieselfde plesier
Sy oë rus 'n oomblik op die geboë figuur van my niggie,
wat altyd bewegingloos gesit het
As hy van haar wegkyk,
dink ek dat ek 'n effense glimlaggende goedkeuring sien
Ek wens julle 'n goeie nag toe
Toe verander dinge skielik een aand
Ligte sneeu het saam met rëen geval, mens sou deurnat word daarvan
Ek het die dikste stomp op die vuur gesit, bedoel vir sulke dae
Ek het my voorgestel hy sou nat en effens met sneeu besprinkel terugkeer
Maar hy het nie gekom nie
Dit was reeds lank na sy gewone tyd,
en tot my ergernis, vind ek dat ek aan hom sit en dink
My niggie het stadig gesit en brei, met groot konsentrasie
Toe hoor ons voetstappe,
maar dit was van binne die huis
Van die ongelyke stappe, weet ek dit is hy
Hy het by die ander deur ingekom, en was nou besig om uit sy kamer te kom
Dis duidelik, hy wou nie dat ons hom in sy deurdrenkte uniform moes sien nie
Hy het eers droog gaan aantrek
Die voetstappe, een hard, een sag, het die trappe afgekom
Die deur het oopgegaan, en die offisier het verskyn
Hy was in burgerdrag
Verskoon my, ek kry baie koud, ek was deurnat, en die kamer is baie koud!
Mag ek myself bietjie warm maak by julle vuur?
Dis heerlik,
Hierdie is nog niks nie, die Franse winter is matig,
dis baie erg waar ek vandaan kom
Ons het digte denneboomwoude,
en die sneeu bedek hulle heeltemal
Die bome hier is delikaat, en die sneeu lê soos kant op hulle
Duitsland is soos 'n groot, kragtige bul,
wat al sy krag nodig het om aan die lewe te bly
Hier gaan dit meer oor intellek,
idees, subtieler en poëties
Ek het 'n liefde vir Frankryk gehad, altyd
My kinderlike gedagtes van die laaste oorlog beteken niks,
maar ek was van toe af lief vir Frankryk
Maar dit was van ver af, soos van die "Veraf Prinses"
As gevolg van my Pa
Hy was baie patrioties,
en die neerlaag was vir hom baie erg,
maar hy was lief vir Frankryk
Hy het van Briand gehou, en het geglo in die Weimar-Republiek
Hy was baie entoesiasties
Hy het altyd gesê: "Hy sal ons verenig soos man en vrou"
Hy het gemeen die son sal eindelik vir Europa opkom
Maar Briand is verslaan
My Pa het gesien dat Frankryk steeds regeer word deur die wrede adellikes
Mense soos de Wendels, Henri Bordeaux en die ou Maarskalk
Hy het vir my gesê: Moet nooit Frankryk toe gaan nie,
tensy dit in militêre uniform is
Ek het dit beloof, want hy was sterwend
Toe die oorlog begin, was ek bekend met die hele Europa, uitgesonderd Frankryk
Ek is 'n musikus, nie uitvoerend nie, ek komponeer
Dis my hele lewe
Dis so vreemd vir my om my te sien as 'n soldaat
Maar ek is nie... ek is nie spyt oor hierdie oorlog nie
Nee, ek dink groot dinge gaan nog voortkom hieruit
Vergeef as ek julle affronteer het, maar ek glo vas in wat ek gesê het
Uit liefde vir Frankryk ook
Groot dinge wag vir Duitsland en Frankryk
Ek dink soos my Pa dat die son weer oor Europa sal skyn
Ek wens julle 'n goeie nag
Miskien is dit onredelik om te weier om met hom te praat
Ek het byna gebloos
Van toe af, was dit die aard van sy besoeke
Ons het hom selde in uniform gesien,
hy het eers verklee, en dan aan ons deur kom klop
Miskien wou hy ons nie besoek in die vyandige uniform nie,
of om mekaar beter te leer ken?
Heel waarskynlik albei redes
Hy het geklop, en ingekom, want hy wis hy sal nie antwoord kry nie
Hy het dit altyd so doodnatuurlik gedoen, en homself verwarm
Dit was altyd sy verskoning, maar nie ons of hy het dit geglo nie,
en hy het nie probeer om dit te verbloem nie
Hy het nie elke aand gekom nie, maar ek onthou nie van een keer
dat hy nie gepraat het nie
Hy het oor die vuur geleun, en, terwyl hy homself verwarm het,
sou sy diep stem rustig klink,
en hy praat oor die dinge na aan sy hart,
sy land, musiek, Frankryk
Dit was altyd 'n monoloog, want
hy het nooit probeer om ons uit te lok om te reageer, of in te stem nie,
of selfs net op te kyk nie
Hy het nooit lank gepraat nie, nooit langer as op die eerste aand nie
Net 'n paar sinne, en soms onderbreek deur stiltes,
soms gebind aan 'n geprewelde gebed
Hy het soms bewegingloos gestaan, soos 'n beeld uit klip gebeitel,
of soms, sonder om te onderbreek, beweeg na 'n prent of objek
Dan word hy stil, buig en wens ons 'n goeie nag
Eenmaal, aan die begin van sy besoeke, het hy gesê:
Waarin verskil hierdie van 'n vuur by die huis?
Die hout, die herd, die vlam is dieselfde, maar die lig verskil
Hierdie een is afhanklik van die objekte, die mense in die kamer
Waarom hou ek so van hierdie vertrek?
Dis nie so mooi nie, O, ek is jammer, ek bedoel...
Dis nie 'n museumstuk nie, die meubels, geen waardevolle stukke nie
Nee, maar hierdie vertrek het 'n persoonlikheid,
die hele huis het 'n persoonlikheid
Balzac, Baudelaire, Corneille, Descartes, Fenelon, Gautier, Hugo
Wat 'n lys, en ek is nou maar by 'H'
Nog nie eers by Moliere, Racine, Rabelais, Pascal, Stendhal, Voltaire, Montaigne,
en al die ander nie
By die Engelse, dink jy dadelik aan Shakespeare
Met die Italianers, Dante
Met Spanje, Cervantes
en met ons, dadelik Goethe
Dan moet jy eers stop en dink,
maar as iemand sê Frankryk, aan wie dink mens dan?
Moliere? Racine? Hugo?
Voltaire? Rabelais? of wie van die ander?
Dis soos 'n skare wat saamdrom voor 'n teater, wie moet jy eerste inlaat?
En met die musiek, dink dan aan ons,
Bach, Händel, Beethoven, Wagner, Mozart
Wie kom eerste?
En ons maak oorlog met mekaar!
Maar ek sê, dis die laaste; ons gaan trou!
Ja
Dit gaan die mooiste huwelik in die wêreld wees
Ek wens julle 'n goeie nag
My lief, ek gaan gou in om bietjie op te warm
Maar hy het nooit hierdie ontmoeting genoem nie
Toe ons Saintes binneval, was ek bly dat ons 'n goeie ontvangs kry
Ek was regtig bly, ek het gedink dit gaan maklik wees
Toe sien ek dat dit nie so is nie, dit was papbroekigheid
Ek het hulle verag, en was bekommerd oor Frankryk
Ek het gedink: "Is dit wat van hulle geword het?"
Nee, intussen het ek gesien dis nie so nie
En nou is ek trots op hulle ernstige, strak gesigsuitdrukking
Ek is bly ek het hier 'n waardige ou man,
en 'n stil jong dame gevind
Ons moet hierdie stilte oorkom, en ons moet Frankryk se stilte oorkom
Ek is bly dit is so
Toe, een aand
Ja, dis beter so, baie beter, dit sal 'n beter unie voortbring
'n Unie waarin elke kant groter groei
Daar is 'n feëverhaal wat ek en julle, en almal gelees het
Ek weet nie of die titel dieselfde is nie, by ons is dit "Das Tier und die Schöne"
Skoonlief en die Ondier
Arme Skoonlief, sy is magteloos, en die Ondier se gevangene
Sy is onderworpe aan sy massiewe en passiewe teenwoordigheid heeldag
Skoonlief is trots, waardig, sy het gehard geraak
Maar die ondier het geen gesofistikeerde maniere nie,
Dit is brutaal, onhandig, en
kom onbeskof voor langs die verfynde Skoonlief
Maar hy het 'n hart, Ja, 'n siel wat na beter streef
As skoonlief dit maar kan ontdek
Sy neem 'n lang tyd om dit reg te kry,
maar geleidelik ontdek sy 'n lig in haar bewaarder se oog,
'n lig wat smeek, en waar liefde woon
Sy raak minder bewus van die swaar poot, wat haar gevangenisketting is
Sy hou op om die poot te haat, en reik haar hand uit
Die Ondier verander onmiddelik,
en die towerkrag wat hom vasgevang het, word verbreek
Hy is weer die edelmoedige, beeldskone ridder, sensitief en gekultiveerd
en elke kus van Skoonlief versier hom met mooier eienskappe
Hulle vereniging lei tot hulle groot geluk
Hulle kinders, wat die ouers se talente kombineer,
is die mooiste op aarde
Hou julle ook van hierdie verhaal?
Ek het nog altyd baie daarvan gehou
Ek lees dit nog steeds,
dit het my al laat huil
Ek hou veral van die Ondier, want ek verstaan sy lyding goed
Ek is vandag nog bewoë as ek daaroor praat
Ek wens julle 'n goeie nag
Een aand toe ek opgaan om twak te gaan kry,
hoor ek traporrelklanke
Die agste prelude en fuga wat my niggie geoefen het, voor die oorlog
Die musiekblad het nog so oopgelê,
maar sy het dit nie verder gespeel nie
Ek was verras en bly dat sy weer daarmee begin het
Watter emosionele behoefte het haar genoop om dit weer op te neem?
Nee, sy het dan nie haar plek verlaat nie
Daar is niks groter
"Groot" is nie regtig die regte woord nie
Verby die mens, bokant sy vlees...
Dit laat ons besef... nee... raai... nee...
waarneem wat die natuur is...
gesuiwerde natuur, geskei van die menslike brein
Ja, dis onmenslike musiek,
Bach. Hy kon net maar 'n Duitser wees!
Ons land het daardie "onmenslike" karakter
Met "onmenslik" bedoel ek iets wat nie op dieselfde skaal as die mens is nie
Ek is lief vir hierdie musiek, ek bewonder dit dit oorweldig my
Dit is soos God se teenwoordigheid in my
Maar dis nie my musiek nie
Ek wil musiek komponeer op die menslike skaal
Dis 'n manier om by die waarheid te kom, my manier
Ek soek nie iets anders nie, ek kan niks anders volg nie
Ek weet dit nou, ek weet dit vir seker
Van wanneer af?
Vandat ek hier is
Nou het ek Frankryk nodig, maar ek vra van haar baie, ek vra haar om my te verwelkom
Dit beteken niks om hier te wees as 'n vreemdeling, 'n reisiger, 'n oorwinnaar nie
Sy sal niks gee nie, want jy kan niks van haar neem nie
Haar rykdom, haar groot rykdom kan nie verower word nie
Jy moet haar melk drink soos haar kinders
Sy moet haar melk aanbied soos 'n moeder
Ek weet dit hang van ons af, maar ook van haar
Sy moet ons dorstigheid verstaan,
en die dors les
Sy moet gereed wees om met ons te verenig
Ek moet lank woon, in 'n huis soos hierdie
Soos 'n dorpseun, in 'n dorp soos hierdie Ek moet...
Hindernisse moet oorkom word,
Motivering oorkom altyd hindernisse
Ek wens julle 'n goeie nag
Ek kan nie onthou wat alles gesê is oor 'n honderd winteraande nie,
maar die tema was altyd dieselfde
Sy wegvoering omtrent sy ontdekking van Frankryk,
Die liefde wat hy van ver af gekoester het, voordat hy hierheen gekom het,
Die liefde wat daagliks gegroei het vandat hy hier gekom het
En ek moet sê ek het hom admireer... ja
Hy het nie moedeloos geword nie, hy het nooit probeer
om ons moedwillige stilte te breek met verbale uitbarstings nie
Inteendeel, as hy partymaal toelaat dat die stilte heers in die vertrek,
en in die hoeke insypel soos 'n swaar verstikkende gas,
was hy, van ons drie, die meeste op sy gemak
Hy het goedkeurend na my niggie gekyk,
sy uitdrukking, glimlaggend en ernstig tegelyk,
soos nog op die eerste dag
En ek voel haar stryd teen haar self-opgelegde gevangenisskap
Ek sien dit in klein tekentjies, soos 'n ligte bewe in haar vingers
As Werner von Ebrennac dan weer glad en sag die stilte verbreek
met sy diep stem, voel ek of ek makliker asemhaal
Ek is gebore in my ouerhuis in die woud, en het na die dorpskool gegaan
ek was daar totdat ek vir my eksamen na Munich, en na Salzburg vir musiek is
Ek het in die woud gebly, want ek hou nie van stede nie
Ek was al in London, Weenen, Rome, Warskou,
en natuurlik die Duitse stede
Ek wou nie daar bly nie
Ek het van Praag die meeste gehou, hy het 'n siel,
en Nuremburg veral
Dis 'n stad wat 'n Duitser se hart volmaak,
want jy kry spoke wat naby jou hart is,
elke steen vertel van hulle wat Duitsland groot gemaak het
Ek glo die Franse voel so oor Chartres
Hulle voel seker ook die teenwoordigheid van voorouers daar
en hulle groothartigheid, hulle geloof en hulle vriendelikheid
Die noodlot het my na Chartres gebring
Aandag!
350 meter, maak gereed!
en vuur!
Dit is so, so baie goed gaan om, in 'n Duitser se kop,
selfs in die beste Duitser, en hy sal so bly wees om daarvan vry te wees
In die plaashuis naby ons het 'n meisie gewoon,
sy was baie mooi, en baie gaaf
My Vader sou baie bly gewees het as ek met haar getrou het
Ons was al byna verloof toe hy oorlede is
Ons het dikwels ver gestap,
en een dag in die woud:
O, Werner, ek is so gelukkig
God se hele skepping is so pragtig!
Ja, ek is ook gelukkig
So 'n dekselse dierasie! dit het my gesteek!
Kyk, Werner, ek het hom gevang
Nou gaan ek hom straf
Een been na die ander sal ek afskeur!
Gelukkig het sy ander bewonderaars gehad
Ek is nie jammer daaroor nie,
maar ek is nou baie versigtig vir Duitse meisies
Ons politici is ook so, ek wou nooit met hulle te doene hê nie
Selfs toe een van my vriende skryf: "Kom nou saam met ons"
Nee, ek het verkies om tuis te bly
Dit was nie vir my musiek voordelig nie, maar dis nou tot daarnatoe
Sukses is nie so belangrik soos 'n skoon gewete nie
Ek weet dat my vriende en die Führer die beste en edelste ideale het,
maar ek weet ook dat hulle muskietpote een vir een sal uitskeur!
Dit gebeur altyd met Duitsers as hulle alleen gelaat word,
dit kom altyd terug
Wie is meer alleen as die partyleiers, as hulle eers regeer?
Gelukkig is hulle nie nou alleen nie, hulle is in Frankryk
Frankryk sal hulle genees,
en hulle weet dit
Ons weet almal Frankryk sal hulle leer om waarlik groot en goedhartig te wees
Maar daarvoor is liefde nodig,
'n gedeelde liefde
Ek wens julle 'n goeie nag
Die langer lentedae het begin,
Die offisier het nou met sonsondergang gekom
Die Führer verklaar: verreikende historiese besluite sal gemaak moet word
een aand het hy gekom, met sy vinger het hy plek gehou in 'n boek
Hy het die onderdrukte half-glimlag gehad van iemand wat weet
dat hy ander gaan verras
Hy het gesê:
Ek is jammer om so vroeg te steur, maar ek het hierdie vir julle
Dis van 'Macbeth'
Sulke grootheid
Dis teen die einde
Macbeth se mag was aan die taan,
en daarmee saam die lojaliteit van hulle
wat besef het hoe diep sy ambisie was
Die adellikes wat Skotland se eer verdedig het,
wat gewag het vir sy val
Een van hulle beskryf die dramatiese simptome van sy val
Angus: nou voel hy hoe sy geheime moorde aan sy hande vasplak
Hy verwyt homself elke minuut vir sy troubreuk
Diegene wat hy beveel, reageer net op bevele,
Niks uit liefde nie
Nou voel hy hoe sy nuttelose titel los aan hom hang
soos 'n reus se mantel aan 'n dwerfagtige klein dief
Dit is wat aan julle president slaaplose nagte moet besorg
Ek bejammer hierdie man ten spyte van die afsku wat hy in my en julle opwek
Diegene wat hy beveel, reageer net op bevele, niks uit liefde nie
'n Leier wat nie die liefde van sy mense het nie, is 'n misrabele marionet
Maar kan ons iets anders verwag?
Wie anders as 'n verbete rotsklimmer sal hierdie rol aanvaar?
Daar moet iemand wees wat bereid is om sy land te verkoop,
want Frankryk kan nie vandag gewillig in ons ope arms val,
sonder om hulle selfrespek te verloor nie
Soms is die mees ongure tussenganger verantwoordelik vir die gelukkigste ooreenkoms
Die tussenganger word nie meer aanvaarbaar nie, en die ooreenkoms word nie minder gelukkig nie
Die Parys-trein
Ek moet my gashere inlig, dat ek vir twee weke weg sal wees
Ek is verheug om Parys te gaan besoek
Ek het verlof, en gaan dit in Parys spandeer, vir die eerste keer
Dis vir my 'n groot dag
Die grootste, terwyl ek hoop en wag op 'n ander dag, met my hele wese
Dit sal nog groter wees
Ek sal wag, vir jare as dit moet,
My hart is baie geduldig
In Parys sal ek my vriende sien,
Van hulle is besig met onderhandelinge met julle politici,
ter voorbereiding van die wonderlike eenheid van ons twee volke
Op 'n manier gaan ek 'n getuie wees in die huwelik
Ek wil sê dat ek bly is vir Frankryk, wie se wonde gou sal genees
Maar ek is nog blyer vir Duitsland, en vir myself
Niemand sal ooit meer baat vind van 'n goeie daad as Duitsland,
as hulle Frankryk se vryheid en glorie herstel nie
Ek wens julle 'n goeie nag toe
Die Franse lëer het gedreig om Engeland in te val
Die Derde Koalisie het die wapen opgeneem op die vasteland
Napoleon het Weenen ingeval, en het triomfeer by Austerlitz
In minder as 100 dae is die Koalisie ontbind
Ek is deur God, die hemelse Koning, gestuur om jou uit Frankryk te dryf
Na hy terug gekom het, het ons hom nie gesien nie
Ons weet hy was daar, daar was baie tekens van 'n gas in die huis,
selfs as jy hom nooit sien nie,
maar vir meer as 'n week het ons hom nie gesien nie
Ek moet erken, dit het my ontstel
Ek het oor hom gedink,
Ek dink ek was jammer en selfs bekommerd
Nie ek of my niggie het daaroor gepraat nie
Maar saans, as ons sy oneweredige stappe hoor,
sien ek aan die manier hoe sy dan hardnekkig op haar werk konsentreer,
en aan die fyn lyntjies op haar gesig,
wat haar 'n uitdrukking van vasberadenheid en ook verwagting gee,
dat sy ook soos ek gedink het
Ek moes na die Duitse kantore gaan, om iets te gaan verklaar oor bande
Kom in
Vir 'n vrye Europa
Wat wil jy hê?
Lieutenant
Maak 5 kopieë, en stuur een weg
Ja, Luitenant
Ek het niks daaroor vir my niggie gesê nie, maar sy het vroulike intuïsie
Die hele aand het sy kort-kort na my opgekyk,
om te sien of sy enige uitdrukking by my sal kan aflees,
maar ek het uitdrukkingloos aan my pyp gesuig
Toe laat sy haar hande sak asof sy moeg is,
sy het die materiaal opgevou, en verskoning gevra om vroeg te gaan slaap
Toe sy my nagsoen, dink ek het ek in haar pragtige grys oë
'n verwyt en 'n swaar treurigheid gesien
Toe sy weg was, het daar in my 'n woede opgekom,
woede omdat ek so absurd is, en oor my absurde niggie
Wat was hierdie onnoselheid? ek het nie geweet nie
Dit is onnoselheid, en dit lyk of dit diep ingraveer is
Drie dae later, net toe ons die koffie klaar gedrink het,
hoor ons die bekende ongelyk voetstappe
wat in ons rigting kom
Ek onthou toe daardie winter-aand, toe ons sy voetstappe die eerste gehoor het,
ses maande tevore
Ek dink toe dat dit vandag ook rëen
My niggie het 'n bont stola oor haar skouers gehad,
ek het my hande warm gemaak met my pyp, maar dit was somer!
Ek het gedink ek sien 'n man anderkant die deur,
hoe hy sy vinger oplig om te klop,
en effens aarsel, want
deur te klop stel hy die toekoms in beweging...
En toe klop hy
Nie liggies soos iemand wat twyfel nie,
ook nie soos iemand wat skaamte oorkom het,
Dit was drie ferm, lang kloppe
Kalm, verseker van 'n besluit waaroor daar nie teruggegaan sou word nie
Ek het verwag dat die deur, soos gewoonlik, dadelik daarna sou oopgaan,
maar dit het toe gebly, en ek het ongemaklik geword
Hy gaan nou weg
Wat moet ek doen om waardig te bly vannaand?
Kom in, monseur!
Ek ontdek toe dat hande, as jy mooi dophou,
uitdrukking kan hê, netsoos die gesig,
selfs beter as die gesig, want hulle
ontsnap die willekeurige beheer baie makliker
Ek het iets ernstigs om julle te vertel
Alles wat ek die afgelope 6 maande gesê het,
Alles wat die mure van hierdie vertrek gehoor het,
moet julle... moet julle vergeet
O, wat 'n lig!
Ek het daardie oorwinnaars gesien, en met hulle gepraat
Hulle lag vir my!
Ek was so gelukkig om te gaan
Treblinka?
Ja, wat daarvan?
Watter betekenis het Treblinka?
Niks, glad niks nie
Waarom "glad niks nie"?
Los dit liewer uit, dis nie vir swak harte nie
Die massa-eksekusies vind plaas in hierdie gaskamers,
met kool-monoksied, en dan die verbrandings-oonde
Die huidige tempo is 500 mense per dag,
maar verbeteringe is onderweg,
sodat ons oor twee maande
selfs tot 2,000 per dag kan hanteer
Treblinka, 21 Maart 1941
Die begin van die lente!
So die gaskamer is op die oomblik in bedryf?
Nee, Treblinka is uitgedien, en word nie meer gebruik nie
Daar is niemand meer om tereg te stel nie
Chemiese Ondersoekeenheid Mediese Sentrum
Jou standpunt hieroor verbaas my
Het jy nie begryp dat ons hulle mislei nie?
Het jy gedink ons is so dom om Frankryk toe te laat om weer op te staan?
Ons is nie musikante nie,
Politiek is nie fantasie nie!
Waarom dink jy het ons oorlog gemaak?
Uit liefde vir hulle ou Maarskalk?
Ons is nie gek nie!
Ons het die geleentheid om Frankryk te vernietig, en ons gaan dit doen!
Nie net sy mag nie, ook sy gees
Daar lê die grootste gevaar, en dis ons plig
Wat seker is, is dat ons dit glimlaggend, sal doen, en met groot nougesetheid
maar Frankryk sal op sy pens kruip soos 'n hond!
Van kleins af is jy deur Frankryk beïnvloed, dis die gevaar,
maar ons gaan Europa van hierdie siekte genees, ons gaan die gif uittrek!
Ons vly die skrywers,
maar ons het al die nodige voorsorg getref
In België en Holland en almal wat ons okupeer, sal
Franse boeke soos tegniese publikasies, beskikbaar wees,
maar literatuur, geen!
Ons ruk die gif uit die dier uit!
Hulle raak nou bang, dit vat nou aan hulle sakke,
hulle maag, hulle industrie en handel
Dis al wat saakmaak
Daar is natuurlik 'n klompie uitsonderings,
maar dié klompie sal ons behoorlik platvee
Niks is makliker nie
Net 'n potjie lensies
Weet julle wat julle doen?
Besef julle?
Dink jy ons gaan wankel?
Ons is van sterker metaal gemaak
Julle besëel Frankryk se ondergang vir ewig
Dit gaan hier oor lewe en dood!
Jy het geweld nodig om te wen, nie om te regeer nie
Ons weet dat jy meer as 'n lëer nodig het om te regeer
Maar die vernietiging van die siel... Nie teen daardie prys nie!
Die gees, het alreeds meer gely
Die gees is onsterflik, ons rig 'n duisendjarige ryk op,
maar eers moet ons afbreek!
Dis ons reg en ons plig!
Op 19 September, 1941 is nog 'n Duitse soldaat vermoor
Om te vergoed vir hierdie lafhartige misdaad, word die volgende persone gefusileer:
Wag 'n oomblik
'n Dosie vuurhoudjies, Madam
Daar is geen hoop nie!
Geen hoop!
Niks
Niemand
Nie net die moderne skrywers nie,
Nie net Peguy, Proust, Bergson
maar al die ander, al hierdie, hulle almal!
Hulle gaan die lig uitdoof!
Totaal
Daardie lig sal nie weer op Europa skyn nie,
nooit weer nie
Een van die manne was my vriend,
hy was soos 'n broer
Ons het saam studeer en 'n kamer gedeel in Stuttgart
Ons was drie maande saam in Nuremberg
Ek het my musiek vir hom gespeel,
hy het sy gedigte vir my gelees
Hy was sensitief en romanties
Maar hy is weg van my,
Hy het sy gedigte gaan lees in Munchen, in Munich
vir nuwe vriende
Hy het aanhou skryf, en my gevra om saam met hom te gaan
Ek het hom in Parys gesien, hy en sy vriende
Ek het gesien wat hulle aan hom gedoen het
Hy het die meeste woede gehad
Hy het woede en 'n gelag gekombineer
Hy skree: " Dis giftig, ons moet die gif uit die dier verwyder!"
Ek het gevra: "Weet julle wat julle doen?"
Ek het na hom gekyk, ek het in sy blou oë gekyk
Hy het bedoel wat hy sê, dis die ergste van alles!
Hulle gaan doen wat hulle sê,
metodies en vasbeslote
Ek ken die hardkoppige duiwels
Hy het sy mond oopgemaak, en ek het gedink hy gaan met 'n ernstige vermaning begin
Ek het gedink hy gaan ons aanhits om te rebelleer,
maar geen woord het uit sy mond gekom nie
Hy het net gesê: "Dis ons reg en ons plig!"
"Ons plig"
Gelukkig is die man wat so maklik die pad na sy plig vind
By die kruispaaie vertel hulle jou: vat daardie pad,
hierdie pad gaan nie na die helder hoogtes nie,
dit sak af in 'n donker vallei,
diep in die donker, klam woud
O God, wys my waar my plig lê!
Kan plig ooit vereis om misdaad te aanvaar?
Ek het my reg uitgeoefen, ek het gevra om by 'n gevegseenheid te wees
Hulle het nou daartoe ingestem
Ek kan môre vertrek na 'n gevegseenheid
Na die hel
Ek wens julle 'n goeie nag
Totsiens
Jy moes gewag het om hierdie woord te hoor,
maar ek het dit gehoor, Von Ebrennac het dit ook gehoor
Bring dit af ondertoe
Dit is goed as 'n soldaat kriminele bevele uitvoer
Alles gereed, Lieutenant
Goed, ek kom
My niggie het soos gewoonlik vir my ontbyt voorgesit,
sy het dit in stilte bedien
Ons het koffie gedrink - in stilte
Buite was 'n flou son agter die mis
Dit het vir my baie koud gevoel
Oktober 1941
Die publikasie van hierdie boek is deur 'n patriot befonds
Die drukwerk is voltooi onder Nazi besetting op 20 Februarie 1942