Berlijn, Duitsland.
Je maakte me niet wakker.
Je was aan het slapen.
Je liet me slapen omdat je niet met mij wilt ontbijten.
Ik kookte je een ei. Ik zou dat toch niet doen als ik je niet wou zien.
Thee of koffie?
Blijft er ooit een vrouw lang genoeg om te ontdekken wat er in jouw hoofd omgaat?
Wat ga je vanavond doen?
Ik heb een afspraak met mijn dochter. - Jouw dochter?
Je hebt haar goed verzwegen. - Is dat zo?
Zij was meer dan een jaar in het buitenland.
Moest je nou thee hebben?
Ik ga.
Veel plezier met je dochter.
Kaartjes, alstublieft.
Kaartjes.
Neustadt, West Duitsland 1958
Hé. Hé, jij!
Je voeten.
Hé, knul, wat is er aan de hand?
Het is goed.
Waar woon jij?
Hier is het. Nu red ik het wel, dank je.
Tot ziens.
Zorg goed voor jezelf.
Ik ben bezorgd om hem. Hij ziet er vreselijk uit.
De jongens zeggen dat hij geen dokter moet hebben. - Hij heeft die wel nodig.
Ik heb geen dokter nodig. - Goed dan.
Peter. - We gaan hier geen ruzie over maken.
Zeg eens, hoe oud ben je nu? - Michael is vijftien.
Het is roodvonk.
Hij zal verscheidene maanden in bed moeten blijven. Op zijn minst.
Volledig geïsoleerd. - Emily, blijf hier weg. Hij is besmettelijk.
Emily!
Hoe voel jij je?
Beter.
Ik wilde het je nog vertellen.
De dag dat ik het kreeg werd ik geholpen door een vrouw.
Hielp ze je?
Ja, ze bracht me naar huis.
Heb je een adres?
Hallo? - Ja?
Ik breng je deze bloemen om je te bedanken.
Zet ze daar maar neer bij de wasbak.
Ik wou al eerder komen maar lag maanden te bed.
Ben je nu beter? - Ja, dank u wel.
Ben je altijd zo zwak geweest? - Nee, ik was voorheen nog nooit ziek.
Het is heel vervelend. Je kunt niets doen.
Ik kon niet eens lezen.
Nou, nogmaals bedankt.
Wacht.
Ik wandel met je mee. Ik moet gaan werken.
Wacht in de hal, terwijl ik me omkleed.
Er staan onder nog twee bakken. Je kunt ze vullen en naar boven brengen.
Je ziet er belachelijk uit. Kijk jezelf eens aan, knul.
Zo kan je niet naar huis gaan.
Doe je kleren uit. Ik maak je een bad klaar.
Neem jij altijd een bad met je kleren aan?
Het is goed. Ik zal niet kijken.
Ik haal je een handdoek.
Daarom kwam je dus terug?
Je bent zo mooi.
Waar heb jij het over?
Kijk me aan, knul.
Langzaam.
Je hebt het je moeder niet gemakkelijk gemaakt.
Hoeveel keren nog? Ik zei reeds, dat ik er spijt van heb.
Je hebt haar angst ingeboezemd.
Ik wist niet meer waar ik was, daarom was ik te laat.
Kan ik nog wat hebben?
Hoe kan iemand verdwalen in zijn eigen stad?
Ik wilde naar het kasteel gaan en kwam aan het sportterrein uit.
Die liggen in verschillende richtingen. - Daar heb jij niks mee te maken.
Hij liegt. - Hij liegt niet.
Michael liegt nooit.
Pa, ik heb een besluit genomen. Ik wil morgen terug naar school gaan.
De dokter zei dat je nog drie weken moest rusten.
Ik ga toch.
Peter?
Hoe heet je?
Wat? - Hoe je heet?
Waarom wil je dat weten?
Ik was reeds drie keer hier.
Ik wil je naam weten, wat is daar mis mee?
Niets, knul. Daar is niks mis mee.
Het is Hanna. - Je lijkt zo achterdochtig.
Wat is jouw naam, knul? - Michael.
Michael.
Zo, ik hou me dus bezig met een Michael.
Hannah.
Het begrip van geheimhouding is van groot belang in de westerse literatuur.
U kunt zeggen dat heel het idee van een fictief karakter,
gedefinieerd is door mensen die specifieke informatie achterhouden,
die om diverse redenen, soms pervers, soms nobel,
bepaald hebben om ze niet te onthullen.
Je hebt me nooit verteld wat je studeert.
Studeer? - Op school.
Leer je er talen? - Ja.
Welke talen? - Latijn.
Zeg eens iets in het Latijn.
'Quo, quo scelesti ruitis? Aut cur dexteris aptantur enses conditi?'
Het is Horatius.
Het is wondermooi.
Wil je iets in het Grieks?
'Oi men ippeon stroton oi de pesedon, ego de ken otto tis eratai.'
Het is mooi. - Hoe kun je dat zeggen?
Hoe weet jij dat als je niet weet wat het betekent?
Wat leer je in het Duits? - Ik bestudeer een toneelstuk.
Van een schrijver genaamd, Gotthold Ephraim Lessing.
Heb je al eens van hem gehoord? Het stuk heet 'Emilia Galotti'.
Je kunt het lezen. - Ik verkies te luisteren naar jou.
Goed.
Akte één. Scène één. De plaats: één van de kamers van de prins.
'De Prins.'
Ik ben er niet zo goed in. - Doe voort.
”Klachten, niets dan klachten.'
'In godsnaam, is er iets in het leven wat het doet?'
'Stel je eens gewoon voor dat de mensen ons eigenlijk benijden.'
Je bent er goed in, niet dan?
Waarin goed?
Lezen.
Wat is er grappig?
Ik dacht niet dat ik in iets goed zou zijn.
Wat doe je? Wat is dit?
Waarom gedroeg jij je alsof je mij niet kende?
Jij wou mij niet kennen. Je kon zien dat ik in het eerste rijtuig zat.
Waarom zat jij dan in het tweede? - Wat dacht je dat ik er deed?
Waarom dacht jij dat ik daar zat? - Hoe moet ik dat weten?
Ik heb gewerkt. Ik heb behoefte aan een bad...
en ik wil alleen zijn. Wil je alsjeblieft weggaan.
Ik wilde je niet ergeren.
Jij hebt de kracht niet om mij te ergeren.
Jij bent niet genoeg van belang om mij te ergeren.
Ik weet niet wat ik moet zeggen.
ik was nooit eerder met een vrouw samen.
Wij zijn nu vier weken samen.
Ik kan niet meer zonder jou leven. Ik kan dat niet meer.
Zelfs er maar aan denken, doodt me.
Ik zat in het tweede rijtuig, omdat ik dacht dat je mij wou zoenen.
knul, dacht jij dat we de liefde konden bedrijven in een tram?
Is het waar wat je zei?
Dat ik jou niet interesseer?
Vergeef je mij?
Hou je van mij?
Heb je een boek bij? - Ja dat heb ik.
Ik nam er vanmorgen al een mee.
Welk is het?
'De Odyssee', van Homerus. Het is mijn studiewerk.
We gaan de volgorde veranderen van hoe we dingen doen.
Lees mij eerst voor, knul. Dan bedrijven we de liefde.
'De Odyssee', door Homerus.
Wat is een 'odyssey'? - Dat is een reis. Hij beschrijft een reis.
Goed.
'Muze, bezing mij de listige held, die lang over de wijde wereld zwierf,'
'nadat hij de machtige burcht van Troje verwoest had.'
Kom hier.
'Hij drukte zijn handen op haar lippen.'
'Ze was dood.'
'Het zal helen of helemaal niet.'
'Ik liep maar wat rond in de plaats en kwam op een open plek zo groot zoals een slaapkamer,'
'volhangend met wijnstokken en vond er een man die er lag te slapen,'
'En niet te geloven, het was mijn oude Jim!'
'Toen jij landde, zag ik in dat ik jou niet meer kon inhalen en schreeuwde op je.'
'Maar toen ik dat huis zag, vertraagde ik.'
“Lady Chatterley voelde zijn naakte vlees naast haar, toen hij het in haar schoof.'
'Hij was nog een ogenblik in haar. - Dat is walgelijk.'
Waar haalde je dat? - Ik leende het van iemand op school.
Je moest je schamen.
Ga verder.
'Biljoenen verschroeiende eendenmosselen en een donderende tyfoon...'
'Het is water.' 'Maar wat had je anders verwacht?'
Whisky.
'Whisky! Verdomme, whisky.'
'Whisky?'
'Kom op, kapitein, dat meen je niet.'
Dat is genoeg voor vandaag, knul.
Ik vroeg me af of jij een beetje vrijaf zou kunnen nemen.
Dan konden we misschien op reis gaan.
Wat voor een soort reis? - Op een fietsroute. Maar twee dagen.
Ik heb een gids. Ik stippelde een route uit.
Kijk.
Wat denk jij er van?
Ik denk dat jij graag plant, niet dan?
Ik heb geen angst.'
Ik heb geen angst van eender wat.
Hoe meer ik lijd, hoe meer ik zal liefhebben.
Gevaar zal mijn liefde vergroten.
Het zal het aanscherpen. Het zal het de voeding geven.
Ik zal de enige engel zijn die je nodig zal hebben.
Je zult het leven verlaten, nog mooier dan je het begon.
De hemel zal je terugnemen en je aankijken, zeggend:
‘Er is maar één ding dat een ziel kan voldoen en dat ding, is liefde.'
Excuseer me. - Hallo.
Weet je al wat je wilt hebben?
Wat ga jij bestellen?
Bestel jij. Ik neem wat jij bestelt.
Goed.
Twee aardappel met salade en twee bio-dranken.
Dank u wel. - Bedankt.
Ik hoop dat je moeder blij was. - Ja, dank je wel.
Ze heeft genoten van haar maaltijd.
Kom op.
Kom, ik toon je waar we heen gaan.
Het is goed, knul. - Ik wil het niet weten.
Wat ben je aan het doen? - Ik schrijf een gedicht. Over jou.
Mag ik het horen? - Het is nog niet klaar.
Ik lees het je wel eens voor, op een dag.
Goedemorgen, Henry. - Goedemorgen, meneer.
Je moet naar zaal 306. - Dank je.
Ben je in orde, Michael? - Ik voel me goed.
Je moet je haasten. Je weet hoe zij is. - Ja, ik ren al.
Veel geluk. - Dank je.
Alstublieft, sta allemaal op.
Alstublieft, ga zitten.
De beklaagde, alstublieft.
Ze is er.
Hallo. - Hallo.
Wat zei ze tegen je? - Goedemorgen, dames.
Ze zei: 'hallo'. - Heren, verwelkom jullie nieuwe klasgenoten,
en behandel hen met hoffelijkheid.
Zet jullie neer. - Hallo.
Ik heet Sophie. - ik ben Michael.
'The Odyssey' Neem jullie boek.
Iedereen denkt dat Homerus' onderwerp over thuiskomen gaat...
en in feite is 'The Odyssey' een boek over een reis.
Thuis is een plaats waar je van droomt.
Berg, ik wil je niet afleiden maar het is de bedoeling om Homerus te bestuderen, niet Stophie.
Het is mooi, niet? - Mooi. Het zal een geweldige zomer worden.
Waarom vertrek je zo vroeg? - Hij vertrekt altijd zo vroeg.
Wacht er iemand op je? - Ik zie je morgen.
Het spijt me dat ik te laat ben.
Ik werd opgehouden op school.
Ik heb een nieuw boek.
'The Lady With The Little Dog.'
Door Anton Chechov.
“Het gespreksonderwerp was,'
'dat er een nieuw gezicht was opgedoken op de promenade,'
'een dame met een kleine hond.'
Schmitz, een momentje, alstublieft.
Ik schreef een rapport over je. Alles prima. Goed gewerkt.
Je mag nu op het kantoor gaan werken. Je bent bevorderd, proficiat.
Kom op, we gaan.
Kom op, Michael. We gaan. - Vooruit.
Kom op, Michael. - Het is en verrassing voor je verjaardag.
Kom op. Wat is er?
Het spijt me, echt waar. - We moeten dansen.
Heb je angst voor een dans.
Ik heb iemand iets beloofd. - Michael, alstublieft.
'Hier en daar, de reflectie van de sterren en de lichten...'
'aan een rivieroever...'
Ach, knul. - Wat?
Stop ermee. - Wat is er nu mis?
Er is niets mis.
Het is niets.
Weet je, jij hebt het nooit gevraagd.
Je hebt je nooit afgevraagd hoe ik me voel. - Dat heb je me nooit gezegd.
Het is toevallig mijn verjaardag.
Het is mijn verjaardag, dat is alles.
In feite heb je niet eens gevraagd wanneer dat is. - Wil je ruzie maken, knul?
Nee, ik wil geen ruzie. Wat is er met jou aan de hand?
Wat heb jij daar mee te maken?
Altijd alles naar jouw zin.
Alleen wat jij wilt. Het is altijd wat jij wilt.
Mijn vrienden organiseerden een feestje voor me. - Waarom ben je dan hier?
Ga terug naar je feestje. Is het dat wat jij wilt?
Ik ben het altijd die zich moet verontschuldigen. - Je moet je niet verontschuldigen.
Niemand moet zich verontschuldigen.
'Oorlog en Vrede', knul.
Nu moet je teruggaan naar je vrienden.
Alles in orde?
Hij is het.
Goed.
Geef de jongen iets te eten.
Ik denk dat we allemaal wel wisten dat je uiteindelijk toch naar ons zou terugkeren.
Mr. Berg. Het is acht uur. Je dochter.
Dank je wel.
Julia.
Liet ik je niet te lang wachten? - Ik was een beetje vroeg.
Blij dat je terugkwam.
En hoe zal je beslissen? - Ik weet het nog niet.
Ik zal blij zijn als ik terug in Berlijn ben, veronderstel ik.
Heb je jouw moeder al gezien? - Ja.
Ik wilde weg, dat is alles.
Het werd Parijs, maar het had ook elders kunnen zijn.
Weg van je ouders?
Ik ben me bewust dat ik moeilijk was.
Ik was niet altijd open tegen je.
Ik ben tegen niemand open.
Ik wist dat je afstandelijk was.
Weet je, ik veronderstelde altijd dat het mijn fout was.
Julia, hoe fout kan je toch zijn?
Ik zie je snel weer. - Ik zie je gauw.
Welterusten, pap. - Welterusten, Julia.
Aan allen voor de speciale werkgroep, blijven jullie alstublieft in deze zaal.
Professor Rohl kan elk moment hier zijn.
Heidelberg, Rechten Onderwijs. 1966.
Nou, we lijken een heel kleine groep. Een kleine groep en een selectieve.
Dit zal duidelijk een unieke werkgroep worden.
We starten met een voordrachtlijst, heren. Karl Jaspers.
En dames.
De vraag van de Duitse schuld.
Dus, hier ben je. - Ja.
Kom binnen.
Je neemt je werk ernstig. - Ik weet het niet.
Je bent zo een ernstige kerel. - Zo ben ik grootgebracht.
En wat is er met jou? Ben jij ernstig?
Weet je zeker dat je vanavond wilt werken?
Ja.
Maar ik zal niet elke avond werken. - Ik zie je morgen.
Ja. - Dat is juist.
Je doet het goed.
Waarom al die politie? - Ze maken zich zorgen om de demonstranten.
Voor of tegen? - Beide.
Nogal een circus.
Allemaal opstaan.
Alle fotografen moeten nu de zaal verlaten.
Deze zaak is nu geopend. Alstublieft, zet jullie neer.
Ik zal eerst de moties van elke verdachte zijn advocaat behandelen.
Ze argumenteren dat er geen reden is om de verdachten in de gevangenis te houden...
tot de uitspraak van de aangekondigde rechtszaak.
Ik neem deze zaken een voor een. - Wilt u een pen?
Ik heb er een.
Hanna Schmitz.
Uw naam is Hanna Schmitz? - Ja.
Kunt u luider praten, alstublieft?
Mijn naam is Hanna Schmitz. - Dank u wel.
Bent u geboren op 21 oktober 1922? - Ja.
In Hermannstadt. En u bent nu 43 jaar? - Ja.
U bent in 1943 bij de SS gegaan? - Ja.
Wat was uw reden om erbij te gaan?
U werkte destijds in de Siemens fabriek? - Ja.
U zou een promotie zijn aangeboden.
Waarom gaf u er voorkeur aan om bij de SS te gaan?
Ik protesteer. - Ik zal mijn vraag anders stellen.
Ik probeer na te gaan of ze vrijwillig bij de SS is gegaan.
Uit haar eigen vrije wil.
Ik hoorde dat daar banen waren. - Ga door.
Ik werkte bij Siemens toen ik hoorde dat de SS aan het werven was.
Wist u wat voor soort werk er van u werd verwacht?
Ze waren op zoek naar bewakers.
Ik solliciteerde voor een baan.
En u werkte eerst in Auschwitz? - Ja.
Tot 1944. Toen bent u naar een kleiner kamp overgeplaatst, dichtbij Krakau?
Ja. - Alles goed met u?
Daar hielp u de gevangenen overbrengen in de winter van 1944
in de zogenoemde 'dodenmars'?
Wat dacht u? - Ik weet het niet.
Het was niet wat ik ervan verwachtte. - Was het dat niet? In welke zin?
Wat verwachtte je dan? - Ik dacht dat het opwindend zou zijn.
Opwindend? Waarom? Waarom dacht je dat het opwindend zou zijn?
Omdat het gerechtigheid is.
Genootschappen denken dat ze functioneren met iets dat 'normbesef' noemt.
Maar dat doen ze niet.
Zij functioneren door iets wat 'recht' wordt genoemd.
U bent niet schuldig aan iets, door alleen maar te werken in Auschwitz.
8.000 mensen werkten in Auschwitz.
Precies 19 zijn er veroordeeld, en slechts zes voor moord.
Om moord te bewijzen moet je het voornemen bewijzen.
Dat is de wet.
De vraag is nooit: 'Was het fout?' Maar wel: 'Was het legaal?'
En niet volgens onze wetten. Nee.
Volgens de wetten van die tijd. - Maar is dat niet...
Wat? - Beperkt?
Ja. De wet is beperkt.
Aan de andere kant...
denk ik dat mensen die andere mensen doden, zich ervan bewust zijn dat het verkeerd is.
Miss Schmitz, bent u bekend met dit boek?
Ja.
Delen hiervan zijn al voorgelezen in de rechtbank. Het is van een overlevende.
Een gevangene, die het heeft overleefd, Ilana Mather.
Ze zat als kind in het kamp, niet dan? Ze was met haar moeder.
Ja. - In het boek beschrijft ze het selectieproces.
Aan het eind van de maandelijkse arbeid,
werden er elke maand zestig gevangenen geselecteerd.
Zij werden uitgekozen om van jullie kamp terug naar Auschwitz te gaan. Is dat juist?
Ja, dat is juist.
En tot nu toe, heeft elk van uw collega verdachten...
uitdrukkelijk ontkend aan dat proces deelgenomen te hebben.
Ik vraag het u nu: 'maakte u daar deel van uit?'
Ja.
Dus u hielp mee de selectie te maken? - Ja.
Geeft u dat toe?
Vertel me dan eens hoe die selectie gebeurde?
Er waren zes bewakers. Zo besloten wij om elk tien personen uit te kiezen.
Zo deden we het iedere maand. We kozen er elk tien uit.
Zegt u, dat uw collega verdachten aan het proces hebben deelgenomen?
Dat hebben we allemaal gedaan. - Zelfs zij die het ontkend hebben?
'Wij allemaal', is makkelijker zeggen dan 'ik alleen' zeggen, niet dan miss Schmitz.
Realiseerde u zich niet dat u deze vrouwen de dood instuurde.
Ja, maar er kwamen nieuwe binnen. Er kwamen steeds nieuwe vrouwen aan, dus...
moesten de oudere gevangenen plaats maken voor de nieuwe.
Ik ben niet zeker dat u het begrijpt. - We konden niet iedereen houden.
Er was geen ruimte. - Nee!
Maar wat ik wil zeggen...
Laat het me anders formuleren.
Om ruimte te maken, koos u vrouwen uit en zei:
'Jij, jij en jij worden teruggestuurd om vermoord te worden.'
Nou, wat zou u hebben gedaan?
Had ik nooit bij Siemens ontslag mogen nemen?
Miss. Mather, ze zijn nu voor u klaar.
Het is goed zo. Ga maar.
Waar is Michael? - Dat weet ik niet.
In uw boek beschrijft u het selectieproces. - Ja.
Men moest werken en als men voor hen niet langer van nut was,
stuurden ze hen terug naar Auschwitz om te worden vermoord.
Zijn er hier vandaag mensen...
die deze selectie deden? - Ja.
Ik wil dat u ze identificeert.
Kunt u ze alstublieft aanwijzen?
Zij!
En zij!
Zij!
En zij.
Zij.
En zij.
Dank u wel. Alstublieft, vertelt u verder.
Iedere bewaker koos een aantal vrouwen.
Hanna Schmitz koos anders. - Op welke manier, anders?
Ze had favorieten.
Meisjes, meestal jong. Het viel ons allemaal op.
Ze gaf ze eten en een plek om te slapen. In de avond, ze...
Ze vroeg hen om zich bij haar te voegen en we dachten allemaal...
Nou, u kunt zich voorstellen wat wij dachten.
En plots kwamen we erachter...
dat ze deze vrouwen luidop liet voorlezen voor haar.
Zij lazen voor haar.
Eerst dachten we dat deze bewaker... Dat deze bewaker...
gevoeliger, menselijker zou zijn. Vriendelijker zou zijn.
Vaak koos ze de zwakkeren, de zieken.
Zij koos ze uit. Ze scheen hen te beschermen.
Maar later stuurde zij ze weg.
Is dat vriendelijk?
Ik wil nu verder gaan met de mars.
Zoals ik het begrepen heb hebben jullie maanden gemarcheerd.
In de winter van 1944 werd ons kamp gesloten.
Er werd ons gezegd dat we moesten voorgaan maar het plan veranderde dagelijks.
Vrouwen stierven rondom ons, in de sneeuw.
De helft van ons stierf tijdens de mars. Mijn dochter schrijft in het boek,
het is minder een dodenmars maar meer een doden ‘ren’.
Vertel ons alstublieft over de nacht in de kerk.
Die nacht dachten we geluk te hebben omdat we een dak boven ons hoofd hadden.
Ga verder.
We kwamen in een dorp aan,
zoals altijd namen de bewakers de beste huisvesting, ze namen de pastorie.
Maar ze lieten ons in de kerk slapen.
Er was een bomaanval. In het midden van de nacht.
De kerk werd geraakt.
Eerst konden we enkel het vuur horen in de toren.
Daarna zagen we brandende balken...
en die begonnen op de vloer neer te storten.
Iedereen stormde naar de deuren...
maar de deuren werden gesloten van de buitenkant.
De kerk brandde af en er kwam niemand om de deuren te openen? Is dat juist?
Niemand.
Zelfs als jullie allemaal levend zouden verbranden?
Hoeveel mensen stierven er?
Iedereen was dood.
Maar u overleefde het.
Dank u wel.
Ik wil u bedanken dat u naar dit land bent gekomen om hier vandaag te getuigen.
Ik weet het niet.
Ik weet niet meer wat we hier nog doen.
Weet je dat niet?
U blijft ons vertellen dat wij moeten denken als advocaten,
maar er is iets walgelijks over deze zaak. - Hoezo?
Dit is niet de Duitsers overkomen. Het is de Joden overkomen.
Wat proberen we te doen? - We proberen het te begrijpen.
Zes vrouwen sluiten driehonderd Joden op in een kerk en laten ze verbranden.
Wat valt daaraan te begrijpen?
Vertel het me, ik vraag het: 'Wat valt daaraan te begrijpen?'
In het begin geloofde ik in deze rechtszaak, ik dacht dat het geweldig was,
nu denk ik dat het...
gewoon een afleidingactie is. - Ja? Afleidingsactie waarvan?
Je kiest zes vrouwen. Je brengt ze voor het gerecht.
Je zegt: 'Zij waren de slechten. Zij zijn de schuldigen.'
Omdat één van de slachtoffers toevallig een boek heeft geschreven!
Daarom staan zij terecht en niemand anders.
Weet u hoeveel kampen er in Europa waren?
De mensen willen weten hoeveel iedereen ervan wist.
Wie wist het? Wat wisten ze? Iedereen wist het.
Onze ouders, onze onderwijzers. Dat is niet de vraag.
De vraag is: 'Hoe kon je dit laten gebeuren?'
En nog beter: 'Waarom hebt u geen zelfmoord gepleegd toen u erachter kwam?'
Duizenden! Zoveel waren het er. Er waren duizenden kampen. Iedereen wist het.
Kijk naar die vrouw.
Welke? - De vrouw naar wie je altijd staart.
Het spijt me, maar dat doe je.
Ik weet niet welke vrouw je bedoelt.
Weet je wat ik ga doen?
Ik stop een pistool in mijn hand en schiet haar zelf neer.
Ik schiet ze allemaal neer.
Waarom heeft u de deuren niet opengemaakt?
Ik heb het aan ieder van jullie gevraagd en ik krijg geen antwoord.
Twee slachtoffers zitten in deze rechtbank. Zij hebben recht op een antwoord.
Dit is het SS-rapport. U hebt allen kopieën.
Dit is het rapport...
dat geschreven is, goedgekeurd en ondertekend door jullie allen, meteen na het gebeuren.
In het geschreven rapport,
claimen jullie dat jullie niets van de brand afwisten tot na het gebeurd was.
Maar dat is niet waar, of wel?
Nou?
Het is niet waar.
Ik weet niet wat u vraagt.
Het eerste wat ik vraag is: 'Waarom hebt u de deuren niet opengemaakt?'
Dat is duidelijk. Om een duidelijke reden.
We konden dat niet doen. - Waarom konden jullie dat niet?
Wij waren bewakers.
Ons werk was de gevangenen te bewaken.
Wij konden ze niet laten ontsnappen. - Ik snap het.
En als ze waren ontsnapt, kreeg u de schuld, en werd u aangeklaagd.
Nee! - U zou misschien geëxecuteerd worden?
Nee! - Wat dan?
Als we de deuren hadden opengemaakt dan zou er chaos zijn geweest.
Hoe konden we de orde herstellen?
Het gebeurde zo snel. Het sneeuwde. De bommen. De vlammen.
Er waren over heel het dorp vlammen. Toen begon het schreeuwen.
Het werd erger en erger.
We konden ze niet zo maar laten ontsnappen als ze allemaal naar buiten stormden.
Dat konden we niet toelaten. We waren verantwoordelijk voor hen!
Dus u wist wat er gebeurde. U wist het. U maakte een keuze.
U liet ze liever sterven dan het risico te nemen om hen te laten ontsnappen.
De andere verdachten hebben een beschuldiging tegen u geuit.
Hebt u die beschuldiging gehoord?
Ze zeggen dat u de leiding had.
Dat is niet waar. Ik was een van de bewakers.
Zij had de leiding. - Het was haar idee.
Natuurlijk was zij dat.
Hebt u het rapport geschreven? - Nee. Nee.
We hebben allen er over gepraat wat we moesten zeggen.
We hebben het samen geschreven.
Zij schreef het! Zij schreef het rapport! - Zij had de leiding. - Dat was ze!
Is dat waar? - Nee! - Jawel, jij deed het!
Maakt het uit wie het heeft gedaan? - Ze heeft het geschreven. Zij was het.
Ik wil een voorbeeld van uw handschrift zien.
Mijn handschrift? - Ja.
Ik moet vaststellen wie het rapport heeft geschreven.
Bewaker! - Ik zie echt niet in waarom dat moet.
Het is bijna twintig jaar geleden... - Geef haar dit stuk papier.
Raadsman, treed naar voren.
Gaat u het handschrift vergelijken na twintig kaar...
Raadsman, treed naar voren.
Ik kan beter naar jou luisteren.
Het is niet nodig.
Ik heb het rapport geschreven.
Stilte alstublieft!
Orde!
U hebt cursussen overgeslagen.
Ik heb wat informatie.
Aangaande een van de verdachten.
Iets wat ze niet toegeven. - Wat voor informatie?
U hoeft het me niet te vertellen. Het is volkomen duidelijk...
dat u een morele plicht heeft om het aan de rechtbank mee te delen.
Toevallig is deze informatie gunstig voor de verdachte.
Het kan haar zaak helpen.
Het kan zelfs invloed hebben op de uitspraak, zeker op de bestraffing.
En? - Er is een probleem.
De verdachte is vastbesloten om deze informatie geheim te houden.
Een ogenblik, alstublieft. - Sorry.
Wat zijn haar redenen?
Omdat ze zich schaamt.
Schamen? Waarvoor?
Hebt u met haar gesproken? - Natuurlijk niet.
Waarom 'natuurlijk niet'?
Ik kan het niet.
Ik kan dat niet doen.
Ik kan niet met haar praten.
Wat we voelen is niet belangrijk.
Het is volslagen onbelangrijk. De enige vraag is wat we ermee doen.
Als mensen zoals u niet leren wat er met mensen zoals mij is overkomen,
wat is dan het nut van dit alles?
Schmitz?
U hebt een bezoeker.
Stilte alstublieft!
De volgende.
Michael Berg.
Walter Charly.
De tijd is om.
Kom je niet naar binnen?
Je nam wel je tijd.
Wat is er?
Waar ga je heen?
Het spijt me.
Ik ga alleen slapen.
Ik kom er zo aan.
Nazi! - Nazihoer!
Zwijn! - Moordenaar!
Stilte in de rechtszaal.
Stilte in de rechtszaal! Allemaal, rechtstaan.
De rechtbank vindt de volgende verdachten schuldig:
Rita Beckhart, Karolina Steinhof, Regina Kreutz, Angela Zieber en Andrea Luhmann.
Aan het gezamenlijk behulpzaam en medeplichtig zijn aan moord in driehonderd gevallen.
Het Hof vindt de verdachte Hanna Schmitz schuldig van moord in driehonderd gevallen.
De Rechtbank veroordeelt de beschuldigden als volgt:
Rita Beckhart, Karolina Steinhof, Regina Kreutz, Angela Zieber en Andrea Luhmann,
krijgen elk vier jaar en drie maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf.
Hanna Schmitz,
in het licht van uw eigen bekentenissen en uw speciale rol zit u in een andere categorie.
Het Hof veroordeelt de beschuldigde Schmitz tot een levenslange gevangenisstraf.
Waar gaan we heen? - Ik zei dat ik het zou zeggen als we er zijn.
Je zei me dat je van verrassingen hield. - Ik hou van verrassingen.
Neustad, West Duistland 1976
Ze is gegroeid, of niet?
Ik weet het niet.
Het is zolang geleden dat ik haar heb gezien, Michael. Hoe kan ik het dan zeggen?
Ja, dat is mijn fout.
We hadden niet onaangekondigd moeten komen.
Papa gaat in zijn eigen huis wonen.
Gertrud en ik gaan scheiden.
Kwam je niet voor je vaders begrafenis? Maar kwam je om die reden?
Het is niet gemakkelijk voor mij om deze stad te bezoeken.
Was je echt zo ongelukkig? - Dat zeg ik niet en dat bedoelde ik niet.
Wat dan?
U moet zich om Gertrud geen zorgen maken.
Ik zorg voor haar. Trouwens, ze is reeds een openbare aanklager,
dus verdient ze veel meer dan ik. - Michael...
Ik maak me over Gertrud geen zorgen.
Ik maak me zorgen om jou.
'De Odyssee', door Homerus.
Michael Berg
Muze, bezing mij de listige held,
die lang over de wijde wereld zwierf, nadat hij de machtige burcht van Troje verwoest had.
215, post.
217, post.
220, post.
Maak open.
Test. Test. Een. Twee. Drie. Test. Test.
'De Odyssee', door Homerus.
'Muze, bezing mij de listige held,'
'die lang over de wijde wereld zwierf, nadat hij de machtige burcht van Troje verwoest had.'
'En dan ging hij naar het dodenhuis.'
'Maar hij hield zich aan de plaats want er konden nog anderen komen.'
'Schaduwen van bekende helden. Mannen die stierven in de oude tijd.'
'En geesten van nog een oudere tijd alleen maar om te zien...'
'Alsjeblieft, kom. Ze viel zacht. Kom in bed, vrouw.'
'Aanhoor mijn bede en zeg de magische woorden van de liefde.'
'Wij hebben een diep vertrouwen in koningen.'
'Niet voor de hele wereld. Niet tot jij toestemt om te zweren...'
Vertelt verder stukjes uit een verhaal.
'The Lady With The Little Dog', door Anton Chechov.
'Het gespreksonderwerp was, dat er een nieuw gezicht op de promenade was verschenen,'
'The Lady With The Little Dog.'
Ik wil een boek kiezen.
Welk boek?
Hebt u: 'The Lady with the Little Dog'?
Wat is je naam?
Hanna Schmitz.
'The Lady with the Little Dog.'
Een. Twee. Drie. Vier. Vijf. Zes.
'The Lady with the Little Dog.'
De.
De, de, de, de...
De.
West-Berlijn 1980
'Bedankt voor de laatste, knul. Ik vond het echt goed.'
Geen brief? - Geen brief. Tekenen.
Alsjeblieft, stuur me romantischer, minder avontuur.
Ik denk dat Schiller een vrouw nodig heeft.
Heb je mijn brieven gekregen? Schrijf me terug, knul.
Bent u Michael Berg? - Ja.
Bedankt dat u me belt. Hebt u mijn brief ontvangen?
Ik heb die hier.
Zoals ik al zei, Hanna Schmitz komt weldra vrij.
Hanna heeft meer dan twintig jaar in de gevangenis gezeten.
Ze heeft geen familie. Ze heeft geen vrienden.
U bent haar enige contact.
En men zei me dat u haar nooit bezocht heeft.
Nee, dat heb ik niet gedaan.
Als ze vrijkomt, heeft ze een baan nodig. Ze heeft iets nodig om te wonen.
U kunt zich niet voorstellen hoe beangstigend de moderne wereld voor haar zal zijn.
Ik heb niemand anders om het te vragen.
Als u geen verantwoordelijkheid voor haar opneemt,
dan heeft Hanna helemaal geen toekomst.
Het is aardig van u. Bedankt dat u het me liet weten.
Bent u Michael Berg? - Ja.
Ik ben Louisa Brenner. Goedemorgen. - Hoe gaat het met u?
We hadden u vroeger verwacht.
Ik moet u verwittigen...
Hanna heeft zich lange tijd goed gehouden. Ze was erg vastberaden.
In de afgelopen jaren is ze anders geworden. Ze heeft zichzelf laten gaan.
Ik breng je direct naar de eetzaal.
Ze zijn net klaar met lunchen.
Tafel vier.
Je bent groot geworden, knul.
Ik heb een vriend die kleermaker is.
Hij geeft je een baantje...
en ik vond een plek waar je kunt wonen.
Het is een leuke plek. Redelijk klein, maar leuk.
Je zult het mooi vinden. - Dank je wel.
Er zijn diverse sociale programma's.
Culturele dingen, waar ik je voor kan inschrijven. En de openbare bibliotheek is dichtbij.
Lees je veel?
Ik heb liever dat er wordt voorgelezen.
Dat is nu voorbij, of niet?
Ben je getrouwd? - Dat ben ik. Ja, ik ben getrouwd.
We hebben een dochter.
Ik zie haar niet zo veel als ik zou willen. Ik zou haar veel meer willen zien.
Het huwelijk hield geen stand.
Heb je veel tijd doorgebracht met aan het verleden te denken?
Je bedoelt: met jou? - Nee, nee.
Ik bedoelde niet met mij.
Voor de rechtszaak heb ik nooit over het verleden nagedacht.
Ik hoefde dat ook niet. - En nu?
Wat voel je nu?
Het maakt niet uit wat ik voel.
Het maakt niet uit wat ik denk.
De doden zijn nog steeds dood.
Ik was er niet zeker van wat je ervan geleerd zou hebben.
Nou, ik heb iets geleerd, knul.
Ik heb leren lezen.
Ik haal je volgende week op, goed?
Dat klinkt als een goed plan.
We kunnen het rustig doen of zullen we er grote ophef over maken?
Rustig.
Goed, rustig.
Rustig.
Hou je taai, knul. - Jij ook. Ik zie je volgende week.
Ik kom om Hanna Schmitz af te halen.
Alstublieft, ga zitten.
Ze heeft niets ingepakt.
Ze had nooit het plan om weg te gaan.
'Het gespreksonderwerp was, dat er een nieuw gezicht op de promenade was verschenen,'
Een dame met een kleine hond.
Ze liet me een bericht na.
Een soort laatste wil.
Ik lees het stukje dat u aanbelangt.
Er zit geld in het oude theeblikje. Geef het aan Michael Berg.
Samen met de 7.000 DM op de bank, moet hij het storten...
naar de dochter die de brand overleefde.
Het is voor haar. Zij moet beslissen wat ermee te doen.
En zeg tegen Michael dat ik 'hallo' zei.
Miss Mather? - Ja.
U bent Michael Berg. - Ja.
Ik verwachtte u.
Alstublieft, gaat u zitten. - Dank u wel.
U moet me vertellen wat u naar de Verenigde Staten brengt.
Ik was hier al. Ik was op een conferentie in Boston.
Bent u een advocaat? - Ja.
Ik was nieuwsgierig door uw brief maar ik begrijp die niet helemaal.
Was u bij de rechtszaak aanwezig? - Ja, bijna twintig jaar geleden.
Ik was een student in de rechten.
Ik herinner me u. Ik kan me uw moeder duidelijk herinneren.
Mijn moeder is in Israël overleden, een aantal jaren geleden.
Het spijt me. - Ga alstublieft verder.
Misschien hebt u het gehoord. Hanna Schmitz is pas overleden.
Ze heeft zelfmoord gepleegd. - Was ze een vriendin van u?
Een soort vriendin.
Het is zo eenvoudig als het is.
Hanna was voor het grootste deel van haar leven analfabeet.
Is dat de verklaring voor haar gedrag?
Nee. - Of een excuus?
Nee.
Ze leerde zichzelf lezen toen ze in de gevangenis zat.
Ik stuurde haar bandjes.
Ze hield er altijd van dat men haar voorlas.
Waarom begint u niet door eerlijk tegen mij te zijn?
Begin tenminste op die manier.
Wat was de aard van uw vriendschap?
Toen ik jong was, had ik een affaire met Hanna.
Ik weet niet zeker of ik u kan helpen, Mr. Berg.
Zelfs als ik dat zou kunnen, wil ik dat niet.
Ik was bijna zestien toen ik met haar omging.
De affaire duurde slechts een zomer, maar...
Maar wat?
Ik snap het.
En erkende Hanna Schmitz het effect dat ze had op uw leven?
Ze had andere mensen veel ergere dingen aangedaan.
Ik heb het nooit aan iemand verteld.
Mensen vragen me steeds wat ik in de kampen heb geleerd.
Maar de kampen waren geen therapie.
Wat dacht je dat deze plaatsen waren? Universiteiten?
We zijn daar niet heen gegaan om te leren.
Men wordt heel helder over deze dingen.
Waar vraagt u om? Vergiffenis voor haar?
Of wilt u zich alleen beter voelen?
Mijn advies, ga naar het theater als u zich emotioneel wilt ontladen.
Alstublieft, ga naar de literatuur.
Ga niet naar de kampen.
Er komt niets uit de kampen.
Niets.
Wat ze wilde...
ze wilde haar geld aan u nalaten. Ik heb het hier bij me.
Om wat er mee te doen?
Wat u geschikt lijkt.
Toen ik een klein meisje was, had ik een theeblikje als mijn kostbaar stuk.
Niet zoals deze. Het had een cyrillische belettering.
Ik had het in het kamp bij me, maar het werd gestolen.
Wat zat erin? - Sentimentele dingen.
Een stukje haar van onze hond.
Een paar kaartjes van opera's waar mijn vader mij mee naartoe nam.
Het werd niet gestolen vanwege zijn inhoud.
Het is het blikje zelf wat van waarde was...
wat je ermee kon doen.
Er is niets wat ik met dit geld kan doen.
Als ik het aan iets geef dat associeert met de uitroeiïng van de Joden...
dan zal het voor mij op absolutie lijken...
en dat is iets waartoe ik niet bereid ben, noch in de positie om dat te verlenen.
Ik dacht aan een organisatie ter bevordering van alfabetisme, misschien?
Goed.
Weet u of er een Joodse organisatie voor is? - Ik zou verbaasd zijn als die er niet is.
Er is een Joodse organisatie voor alles.
Niet dat analfabetisme een erg Joods probleem is.
Waarom zoekt u het niet uit? Stuur hen het geld.
Zal ik het in Hanna’s naam doen?
Zoals het u geschikt lijkt.
Ik wil het blikje houden.
Dank u wel.
Januari 1995
Waar gaan we heen? - Ik dacht dat je van verrassingen hield?
Dat doe ik ook. Ik hou van verrassingen.
Hanna Schmitz. 1927- 1983
Wie was ze?
Dat is het wat ik je wilde vertellen.
Daarom zijn we hier.
Vertel het me.
Ik was 15...
en ik ging van school naar huis.
Ik was ziek...
en een vrouw hielp mij.
Vertaald door United CustomNL ReleaseS