O yirmili yılların fenomeniydi.
Lindbergh kadar ünlü olduğunu düşünürseniz...
gerçekten son derece ilginç.
Onun öyküsü medeniyetimizin tabiatını...
zamanımızın özelliklerini yansıtır.
Her ne kadar sadece bir insanın hikayesi olsa da...
kültürümüzün bütün temalarını içeriyordu--
kahramanlık, arzu, bu tür şeyler--
ama dönüp tekrar baktığınızda, gerçekten çok garipti.
Yarattığı ilgi düşünüldüğünde...
hafızalardan bu kadar çabuk silinip gittiğini görmek...
çok ironik.
O, elbette ki çok eğlenceli biriydi...
ama aynı zamanda insanların bir damarına basıyordu...
belki de hiç basılmasını istemeyecekleri bir damarlarına.
Şüphesiz ki bu çok sıradışı bir öykü.
Yıl 1928.
Amerika, on yıl süren eşsiz başarısının tadını çıkarırken...
çıldırmış durumda.
Jazz Devri, böyle diyorlar.
Ritimler uyumsuz. İlişkiler daha rahat.
Likör daha ucuz, tabi bulabilirseniz.
Olağanüstü kahramanların, çılgın dublörlerin...
gizli eğlence yerlerinin ve renkli partilerin zamanı.
Long lsland'da Bay ve bayan Henry Porter Sutton'ın düzenledikleri...
tipik bir parti, hayatın patronlarını....
biraraya getiriyor.
Politikacılar ve şairler...
yüksek sosyetenin kaymak tabakasıyla müşerref oluyor.
Şu anda gördüğünüz Scott Fitzgerald...
ki kendisi gelecek nesiller için...
yirmili yılların sembolü olarak görülecektir.
Defterine, insanda aristokrat izlenimi bırakan ve konuşurken...
zenginleri göklere çıkaran Leon Selwyn ya da Zelman isimli...
küçük meraklı bir adam hakkında...
birşeyler yazıyor.
Coolidge ve Cumhuriyetçi Parti'den söz ederken hayranlığı gizleyemeyen...
sesi üst tabakadan Bostonlularınki gibidir.
"Bir saat sonra," diye yazar Fitzgerald...
"Aynı adamı mutfakta çalışanlardan biriyle konuşurken görünce...
"şaşakaldım. Şimdi Demokrat...
"olduğunu iddia ediyordu ve...
"aksanı halk tabakasından birisiymiş gibi gırtlaktandı."
Bu Leonard Zelig hakkındaki ilk kayıt.
Bir yıl sonra, Florida.
New York Yankees'in antrenman kampında...
garip bir olay vuku bulur.
Vurucuların sıradışı hamlelerini ölümsüzleştirmeye...
her daim hazır gazeteciler...
sahada tanımadıkları bir oyuncu görürler...
Babe Ruth'un arkasında sırasını beklemektedir.
Listeye göre adı Lou Zelig'dir...
ama takımda adını daha önce duyan kimse yoktur.
Güvenlik elemanları çağrılır...
ve Zelig alanın dışına çıkarılır.
Olay ertesi günün gazetelerinde bir ayrıntı olarak yer alır.
Aynı yıl, Chicago, Illinois.
Güneyde bir gizli-bar'da...
özel bir parti var.
Sürüp giden hayatın mimarları...
dans edip cin içiyorlar.
Partide bulunanlardan biri de garson Calvin Turner.
Mekâna pek çok gangster geldi.
Onlar iyi bahşiş verir ve bizimle ilgilenirlerdi.
Biz de müşterilerimizle ilgilenirdik.
O gece, garip bir adam geldi.
Daha önce hiç görmediğim biri.
Ben de oradakilerden birine sordum...
Dedim ki, "John, bu adamı tanıyor musun?
"Daha önce gördün mü?" Bunun üzerine baktı ve...
"Hayır. Onu daha önce hiç görmedim.
...Kim olduğunu bilmiyorum...
...ama şunu biliyorum; sert görünüşlü bir adam." dedi.
Başımı kaldırıp tekrar baktığımda...
adam kaybolmuştu.
Nereye gitti, bilmiyorum.
Tam o anda, müzik başladı...
ve müzisyenler çalmaya başladılar.
Baktım ki orada zenci bir adam bateri çalıyor.
Arkada çalıyordu ve adama dikkatle baktım...
ve şöyle dedim, "Şu gangstere ne kadar da benziyor...
"ama gangster beyazdı, bu adamsa siyah."
Ne olduğunu bilmiyorum.
New York City. Birkaç ay sonra.
Polis, Leonard Zelig isimli bir işçinin ortadan...
kayboluşunu soruşturuyor.
Ev sahibi kadınla patronu...
kaybolduğunu polise bildirmiş.
Polise onun kendi halinde garip, küçümen bir adam olduğunu söylüyorlar.
Zelig'in Greenwich Village dairesinde sadece iki ipucu bulunur.
İlki Zelig'in Eugene O'Neill ile çektirmiş olduğu bir fotoğraf...
öbürü de Pagliacci gibi olduğu başka bir fotoğraf.
Bir bilgi üzerine, onu Chinatown civarlarında aramaya başlarlar...
Çinlilerce işletilen bir şirketin arka tarafında...
Leonard Zelig'in tanımına uyan...
garip görünümlü bir Asyalı bulunur.
Şüphelenen dedektifler yüzünden maskesini çıkarmaya çalışırlar...
ama ortada maske filan yoktur, ve kavga çıkar.
Zelig zor kullanılarak alınır ve Manhattan Hastanesi'ne götürülür.
Ambulansta bağırıp çağırır...
Çinli aksanı ile küfürler eder...
Bunu üzerine kendisine deli gömleği giydirilir.
Yirmi dakika sonra arabadan indiğinde...
gariptir, artık bir Çinli değil, beyaz ırktan biridir.
Kafaları iyice karışan stajyerler Zelig'i -gözlem yapmak üzere-...
acile yatırırlar.
Sabah 7'de, psikiyatrist Dr. Eudora Fletcher,...
viziteye çıkmıştır.
Bu acil vakayı ilk duyduğumda...
diğerlerinden farklı bir şey düşünmemiştim...
Onunla ilk karşılaşmam da...
biraz garipti. Çünkü onu doktorlardan biri sanmıştım.
Davranışları son derece meslekten biri gibiydi.
Leonard Zelig genç bir psikiyatrist olan...
Eudora Fletcher'ı büyüler.
Hastanenin yönetim kadrosunu yeni hasta üzerinde...
çalışması konusunda ikna eder.
Pekâla, mesleğiniz nedir?
Ah, benim mi? Psikiyatristim.
Genelde saplantılı paranoidler üzerinde çalışırım.
Anlatın.
Anlatacak pek bir şey yok.
Genelde eski kıtada çalışırım...
ve bir-iki tane psikanaliz üzerine makalem var.
Viyana'da Frued'la beraber çalıştım.
'Penis İmrenmesi' kavramını ortaya attık.
Freud bunun kadınlarla sınırlandırılması gerektiğini düşünüyordu.
Söyledikleri anlamlı şeyler değildi.
Okuduklarından ya da duyduklarından aklında kalmış...
psikolojik laf salatasından...
başka bir şey değildi.
Garip olan şu ki, konuşması son derece akışkandı...
ve konu hakkında bilgisi olmayan birine...
son derece makul ve ikna edici gelebilirdi.
Her yerde böylesine değişik bir intiba bırakan Leonard Zelig...
kimdi?
Onun hakkında tüm bilinen...
'Bir Yaz Gecesi Rüyası'nın...
Ortodoks uyarlamasında Puck rolünde oynayan Avrupa Yahudi’si...
bir aktör olan Morris Zelig'in
oğlu olduğuydu.
Baba Zelig'in ikinci evliliği...
mütemadi bir şiddet döngüsüyle meşhurdur; öyle ki...
aile bir bowling salonunun üst katında yaşamasına rağmen...
gürültüden şikayetçi olan bowling salonundakilerdir.
Gençliğinde Leonard sık sık Yahudi karşıtlarının saldırısına maruz kalır.
Hiç onun tarafını tutmayıp her konuda onu suçlayan ebeveyni...
Yahudi karşıtlarından yana çıkar.
Genelde onu küçük, karanlık bir odaya kilitleyerek cezalandırırlar.
Gerçekten kızdıklarındaysa...
odaya onunla beraber girerler.
Ölüm döşeğinde, Morris Zelig oğluna...
hayatın manasız bir azap kâbusu olduğunu söyler ve tek nasihati...
"telli çalgıları elinde tut"tur.
Hernekadar kardeşi Jack bir sinir krizi geçirse...
ve kızkardeşi Ruth soyguncu bir alkolik olsa da...
Leonard Zelig hayata ayak uydurmuş gibidir.
Nasıl olmuşsa olmuş, paçayı yırtmıştır.
Sonra birden, gelişen garip davranış.
Zelig fenomenince büyülenmiş olan Dr. Fletcher...
bir dizi deney düzenler ve gözlemlemeleri için...
bazı kuşkucuları davet eder.
Doktorların gözü önünde, Zelig mükemmel bir psikiyatra dönüşür.
İçeri iki Fransız getirildiğindeyse...
Zelig karakterlerine uyum sağlar ve gayet düzgün Fransızca konuşur.
Bir Çinlinin yanında durduğunda...
Asyalı özellikler geliştirir.
An itibarıyla olay basına yansımış durumda...
yeniliklere ve sansasyona susamış halk vak'ayla...
derhal ilgilenmeye başladı.
Söylentiler o kadar yayılır ki...
Dr. Allan Sindell bir açıklama yapmak durumunda kalır.
Şu anda çağımızın, belki de tüm zamanların..
bilimsel fenomeninin sınırlarını keşfetmeye
henüz başlıyoruz.
Her gün basında Zelig ve onun bilmecemsi durumu hakkında...
yeni hikayeler yayınlanmaktadır.
Doktorlar vak'ayı bütünüyle kavramaya çalışsa da...
kimse bir teşhis üzerinde görüşbirliğine varamaz.
Ben sorunun salgı bezlerinin yapısında olduğuna ikna oldum.
Henüz guddelerde bir sorun olduğuna dair herhangi bir kanıt olmasa da...
ileri testler bize sorunun salgılamadan kaynaklandığını gösterecektir.
Meksika yemeğinden kaptığı bir şey.
Bu dışavurum aslında nörolojiktir.
Bu hasta bir beyin tümöründen dolayı acı çekmekte...
bir kaç hafta içinde ölmesi beni şaşırtmaz doğrusu.
Henüz tümörün yerini tespit edemedik...
ama hâlâ arıyoruz.
İroniktir, iki hafta içinde beyin tümöründen...
ölen Dr. Birsky'nin kendisi olur.
Leonard Zelig fena değil.
Spekülasyonlar ve testlerle geçen haftalar sırasında...
Eudora Fletcher hastanın fiziksel bir bozukluktan değil de...
psikolojik bir rahatsızlıktan
dolayı acı çekiyor olabileceğini...
düşünmeye başlar.
Tahminince Zelig'in değişken makyajı...
metamorfozlarının fiziksel dışavurumudur.
Doktor heyeti, onun bu düşüncesine düşmanca yaklaşır.
Heyet Zelig'in rahatsızlığının iskelet yapısındaki...
bir farklılıktan kaynaklanabileceğinde hemfikirdir.
Testler yanıldıklarını kanıtlar...
ve hasta için bir takım geçici soruna yol açar.
Basın ve halk en ufak habere kulak kabartır...
gerçek hayattan bir drama odaklanmış durumdadırlar.
Manhattan Hastanesindeki destan sürüyor.
Bu sabah, doktorlar deneylere devam edildiğini bildirdi.
Deneğin yanı başına birkaç kadın konmuş...
ama bir değişim gözlenmemiş...
önde gelen otoriteler olgunun kadınlarla...
gerçekleşmediğinde mutabık kaldı.
Doktorlar deneylerini bir cüce ve bir tavukla sürdürecek.
Leonard Zelig New York'un Manhattan Hastanesindeki...
bilim adamlarını şaşırtmaya devam ediyor.
Sayısız testler yapıldı ancak hiçbiri bu şaşırtıcı...
davranışı açıklamaya yardımcı olmadı.
Doktorların isteği üzerine iki aşırı-kilolu adamla...
yanyana getiriliyor.
Adamlar obeziteleri hakkında konuşurken...
Zelig mucizevi bir şekilde bir anda kendini...
115 kiloya çıkararak onlara katılıyor.
Daha sonra, iki zenci adamın yanında...
Zelig de derhal bir zenci oluveriyor.
Bir sonraki ne olacak acaba?
Bu arada, herbir Amerikalının kendine özgü bir yaklaşımı var.
Keşke şu değişen adam Lenny Zelig ben olsaydım.
Farklı biri olurdum.
Birgün bu arzum gerçekleşecek.
Leonard Zelig Amerika Birleşik Devletleri'ndeki...
en iyi insanlardan biridir.
O harika biri.
Yeni bir çözüm yolu arayan...
Dr. Fletcher deneği hipnotize eder.
Bana neden yanında bulunduğun insana...
benzediğini söyle.
-Çünkü bu güvenli. -'Güvenli' ile neyi kastediyorsun?
Güvenli...
diğerleri gibi olmak.
Güvende olmak mı istiyorsun?
Sevilmek istiyorum.
Dr. Fletcher, Zelig'in bilinçaltını sorgulayarak...
onun davranışlarındaki yap-boz'un parçalarını...
teker teker yerine koyar.
Zamanını hastane ile 42. sokaktaki kütüphane arasında...
ikiye bölerek raporunu yazar.
Doktorlar, kapalı bir toplantıda Dr. Fletcher'ın Zelig'i...
bir insan-bukalemun olarak tanımladığı konuşmasını dinlerler.
Tabiatın kendisine içinde bulunduğu...
ortama uygun renklere bürünmek gibi...
mükemmel bir koruyucu yöntem bahşettiği...
kertenkele misali...
Zelig de kendisini etrafındaki her kimse ona...
dönüştürerek korumaktadır.
Doktorlar dinler, tepkileri şüphelidir.
"İmkânsız" derler. "Mantıkdışı."
"Şayet bir kertenkeleyse," diye dalga geçer bir doktor...
"hastanenin parasını onu besleyerek çar-çur etmeyelim...
"birkaç sinek yakalayalım, yeter."
Bu sefer elimizde iyi bir hikaye olduğunu biliyorduk...
çünkü içinde her şey vardı.
Duygusallık vardı. Beklenti vardı.
Bu Zelig denen arkadaş, fakir bir aileden geliyormuş.
Editörüm dedi ki, "Ted...
"Biz bu öykünün her gün başsayfada olmasını istiyoruz."
O günlerde, gazete satmak için her şey yapılırdı.
Bir hikaye elde etmek için, süslemelere başvururdun...
abartırdın, gerçekle oynardın.
Ama şimdi ortada bir hikaye vardı. Doğal hali buydu.
Gerçeği yazacaktın, ve gazete satacaktı.
Daha önce hiç olmamıştı.
Birdenbire, Leonard Zelig konuşmaların...
bir numaraları konusu oldu...
...ilgi ve merakla tartışıldı.
Her toplantıda muhakkak bir Zelig şakası yapılır...
pop dansın hakim olduğu onyılda...
yeni bir tür ulusu çalkalar.
Kahverengi, beyaz ve dört gözlü olan nedir?
Milletler Cemiyeti’ndeki Leonard Zelig.
Yine de bukalemun insan...
herkesi kendinden geçirmez...
O, fanatikler için...
adaletsizliğin sembolüdür.
Bu yaratık kapitalist insanı temsil ediyor.
Sonuca ulaşmak için kılıktan kılığa giren bir yaratık...
Emekçilerin hileyle sömürülmesi.
Ku Klux Klan için, Zelig...
zenciye ya da Kızılderili’ye dönüşebilen bir Yahudi olarak...
üçlü hedef demekti.
Aynı anda, Dr. Fletcher...
bulgularının doğruluğundan emin...
teorilerini sınamak üzere...
hastayla zaman geçirmek için yanmaktadır.
Etrafındaki insanlar gibi davranmaya başladığın...
ilk ânı hatırlıyor musun?
Okulda, bir kaç zeki adam...
Moby Dick'i okuyup okumadığımı sordular.
Okumadığımı söylemeye utandım.
Ve okumuş gibi mi davrandın?
Değişiklikler ne zaman otomatikleşmeye başladı?
Yıllar önce.
Aziz Patrick Günü.
Bir bara girdim.
Yeşil bir elbise giymiyordum.
Beni elleriyle gösteriyorlardı.
Ben de İrlandalı oldum.
Onlara İrlandalı olduğunu mu söyledin?
Saçlarım kzıllaştı. Burnum kızarmaya başladı.
Büyük patates kıtlığından...
ve küçük insanlardan konuşmaya başladım.
Dr. Fletcher'ın düşüncelerine katılmıyoruz.
Bütün bunların hayal ürünü olduğuna inanıyoruz.
Zelig'in durumunu ancak deney aşamasındaki...
ilaçların değiştirebileceğine inanıyoruz...
Bu yöntem hernekadar...
riskli olsa da, mucizeler yarattığı da bilinen bir gerçektir.
Zelig'e deney aşamasındaki bir ilaç verilir...
somadril hidrat.
Durumunda bazı ciddi değişiklikler olur...
birkaç gün duvardan aşağı inemez.
Sonra birden...
tam da Dr. Fletcher biraz aşama kaydetmişken...
Zelig'in istikbali sorununda yeni bir ihtimal doğar...
ve üvey kardeşi Ruth onu taburcu ettirir.
"Evde bakılırsa daha iyi olur," der doktorlara.
Kızkardeşi ve onun eski bir şenlik düzenleyicisi olan...
sevgilisi Martin Geist tarafından bakılacaktır.
Sinir bozucu bir vak'adan kurtulmakla avunan...
doktorlar küçük bir direniş gösterirler.
Sadece Dr. Fletcher Zelig'i bir insan olarak umursamaktadır.
Zelig'in özel bakıma ihtiyacı olduğunda ısrar eder...
ama bunun bir yararı olmaz.
Kimse onun yasal olarak Zelig üzerindeki haklarını sorgulamıyordu.
Üvey kardeşi ve vasisiydi...
ama Geist adında garip bir erkek arkadaşı vardı.
Dolandırıcılıktan on yıla mahkum olmuştu.
Bir mülkü aynı anda...
birden çok kişiye satıyordu.
Bir Delaware milletvekili aynı mülkü iki defa almıştı.
İnsan-bukalemuna bir gözatmak için caddelerde sıra olan kalabalıklar...
günlerce trafiği kilitler.
Zelig, çocukların ve turistlerin gözleyeceği bir manzaradır.
Ülkenin her yerinden insanlar yeni mucizesini görebilecekleri...
bir yer için kavgaya tutuşur.
Kardeşini sergilerken...
hatıra eşyaları satmak Ruth Zelig ve Martin Geist için...
sadece bir başlangıçtır.
Leonard’ın enfes gösterisi için iki gün geçerli...
…biletler satılmaktadır.
Kimseyi hayalkırıklığına uğratmaz ve...
istek üzerine şekilden şekle girer.
Birdenbire bir cazibe merkezi olmuştur, 'yeni bir şey'...
bir 'hilkat garibesi'!
1935 yapımı, Zelig'in hayatına dayanan film 'Değişen Adam'da...
atmosfer çok iyi bir...
şekilde aktarılmış.
Leonard'ın vesayetinden vazgeçemeyiz.
Biliyorum, fırsatım olsa onu iyileştirebilirim.
Avukatımız bile umutsuz olduğunu söylüyor.
Dr. Fletcher.. size Eudora diyebilir miyim?
O aptal suratın arkasında...
o zombi bakışının arkasında...
gerçek bir insanoğlu var, ve ben onu dışarı çıkarabilirim.
Nasıl?
Yeni bir yöntemle, bir teknikle.
Her ne ise, kişisel bir şey olmalı.
Yasal olarak yapabileceğim pek bir şey yok.
Onlar umursamıyorlar. Onu kullanacaklar.
Onu para kazanmak için bir şans gibi görüyorlar.
Bak. Bu Leonard Zelig bebeklerinden satıyorlar.
Film iş yapmadı.
Sadece Leonard Zelig kalemleri ve nazar boncukları değil,...
saatler, oyuncaklar, kol saatleri, kitaplar...
ve ünlü bir Leonard Zelig bebeği vardı.
Mutfak önlükleri, bukalemun-şekilli kulaklıklar...
hatta ünlü bir Leonard Zelig oyunu vardı.
Leonard Zelig'den esinlenmiş...
bir sürü popüler şarkı vardı, melodileri ulusu ağlatıyordu.
Ürünlere ve imza günlerine ek olarak...
sonu gelmeyen sergiler de vardır.
Hollywood'da, çok gözde bir kişiliktir...
ve bir film teklifi alır.
Clara Bow onu bir hafta sonu davet eder...
ve bütün kişiliklerini getirmesini söyler.
Chicago'da ağır siklet şampiyonu Jack Dempsey ile tanışır...
Jack, antrenmanda Zelig'le şakalar yapar.
Washington, D.C.'de, Calvin Coolidge ve...
Herbert Hoover ile tanıştırılır.
Fransa'da, 'Le Lezard' olarak karşılanır.
Paris'in müzik salonlarını onurlandırır.
Performansıyla, onu her şeyin sembolü olarak gören...
Parisli entelektüellerin sevgisini kazanır.
Bir haham oluşu...
o kadar gerçekçidir ki bazı Fransızlar onun...
Şeytan Adası'na gönderilmesini önerirler.
Folies Bergere'de...
Josephine Baker bukalemun dansının kendi versiyonunu yapar...
ve daha sonra arkadaşlarına...
Zelig'i 'inanılmaz' ama 'biraz yitik' bulduğunu söyler.
Herkes benim mekânıma gelirdi...
adı sanı bilinen herkes...
ve ara sıra biri Zelig'i getirirdi...
Leonard'ı.
Leonard Cole Porter'ı büyülemişti...
bir şarkısında şöyle bir dize vardı...
"Sen mükemmelsin. Sen Leonard Zelig'sin."
Ama Zelig'le kafiyeli bir şey bulamadı.
Yüksekten uçuyorum.
Çünkü içimde bir his var Düşüyorum.
Yalnız senin için düşüyorum.
Gözüme takıldın.
İçimde bir his var, düşüyorum
Şu yüzüğü göster bana, ve ben içinden geçeyim.
Hep bir başıma gezerdim, ah!
Rastlantı eseri karşılaştık, ah!
Şimdi ben diken üstündeyim, ah!
Hey, Bay Zelig, bekle.
Çünkü içimde bir his var Düşüyorum.
Yalnız senin için düşüyorum.
Ah!
Şovlar ve partiler Zelig'in kardeşini ve onun sevgilisini...
zengin ve mütebbessim kılsa da...
Zelig'in öz-varoluşu aslında bir varolmayıştır.
Kişilikten yoksun insani nitelikleri...
o kadar uzun zamandır hayatın hengâmesinde kaybolmuştur ki...
hep tek başına oturur, sessizce boşluğa bakarak...
Bir sıfır... Bir gayri-insan... Rol yapan bir ucube...
Bütün istediği uyum sağlamak, ait olmak...
düşmanlarına görünmez olmak ve sevilmektir ama...
ne uyum sağlayabilir ne de aidiyet yaşayabilir.
Düşmanlarının denetimi altındadır, ve umursanmadan durur.
Hastane yönetimi Zelig'i unutmuş durumdadır.
Vesayeti için savaşan sadece Dr. Fletcher'dır.
Mahkeme nihai temyizi de reddeder.
Destansı hukuk savaşı boyunca...
avukatı Charles Koslow ile sık sık biraraya gelirler.
Charles ona âşık olur...
ve kendisiyle evlenmesi için Eudora'ya baskı yapar.
Ne yapacağını bilememektedir.
Gönlü varmasa da Leonard Zelig'i iyileştirmek konusundaki...
ümitleri tükenmeye başlamıştır.
O yaz Geist İspanya'da bazı gösteriler ayarlar.
Bu, son derece başarılı geçen Avrupa turnesinin...
son ayağıdır.
Martin Geist'le Ruth Zelig arasındaki ilişki...
hasar görmüştür.
Birbirlerinden sıkılmışlardır...
ve sık sık kavga ederler.
Ruth, Luis Martinez adlı vasat ve korkak bir matadorla...
tanışıp da ona âşık olunca...
durum daha bir vahimleşir...
Martinez, Ruth Zelig'i etkilemek istese bile...
arenada her zamanki gibi panikler.
talihi yaver gitmiştir ve...
Boğa kendi kendine beyin sarsıntısı geçirmiştir.
Martinez boğayı öldürme...
ve kulağını kesip alma şerefine erer.
Kulağı âşığına hediye etme cesaretini kendinde bulur.
O akşam, kıskançlıktan deliye dönmüş...
Martin Geist otel odasına döner...
Ruth Zelig'in yoluna çıkar.
Ondan kulağı ister.
Kadın reddeder.
Geist ısrar eder.
Kudurmuşçasına kavga ederler, ve Martinez saklandığı...
dolapta bulunur.
Geist tabancası çıkarır ve onu vurur.
Sonra silahı Zelig'in üvey kardeşine çevirip öldürür.
Ve son olarak da kendi hayatına son verir.
Bu kıskançlık şiddeti cümbüşünde...
Leonard Zelig'in hayatı tersyüz olur.
İlk başta, haber bütün dünyada yankılanır.
Kısa bir süre sonra heyecana aç halkın ilgisi...
odaklandığı hızda dağılır.
Taze skandallar ortaya çıkar ve manşet olur.
Jazz Dönemi'nin gündemi çok hızlı değişmektedir...
Yerli kabilelerindeki evler gibi.
Manipüle edilen bir toplum kolay unutur.
Yirmili yıllar bir kırılma noktasında...
ve Leonard Zelig hâlâ bulunabilmiş değil.
Dr. Eudora Fletcher umarsızca onu arar.
Birkaç denemeden hayalkırıklığı ile ayrılınca...
cesareti söner ve vazgeçer.
Bunun bir utanç olduğunu düşünüyordum.
Adımı duyurabileceğim yegâne vaka...
orada bir yerlerdeydi.
Onu nasıl iyileştireceğimi bilmiyordum...
ama onu bulabilirsem...
yeni ve yaratıcı bir yöntemle...
hayatını değiştirebileceğime inanıyordum...
Bir şans bulabilseydim.
300,000 inanan Aziz Peter kilisesinin önünde ...
Papa Xl. Pius'u görmek için beklemektedir.
12 görevlinin omuzlarında taşıdığı...
Mukaddes Peder’i taşıyan Adjustortoria koltuğu...
Papa’nın mukaddesatını tüm dünya...
ile paylaşacağı âna balkona götürülür.
Bu, tören son 63 yıl içinde ilk defa yapılmaktadır...
ve Kutsal Hafta'nın dini merasimlerinin yapıldığı....
Paskalya Pazarı'nın doruk noktasıdır.
O da nesi? Papa'nın bulunduğu yerde bir karışıklık mı çıktı?
Orada bulunmaması gereken biri var.
Korumalar kargaşanın çıktığı yere çağrılırken...
Papa Pius Xl hazretleri davetsiz misafiri...
elindeki kutsal ferman ile uzaklaştırmaya çalışmaktadır.
İnananlar gözlerine inanamamaktadır.
Bu, elbette, Zelig'dir.
İtalyan otoritelerince...
Birleşik Devletler'e geri gönderilir...
ve tekrar Manhattan Hastanesine yatırılır.
Leonard Zelig'i tedavi edebilecek olmama çok sevindim...
artık kendisi hastanenin vesayeti altındadır.
Bana bu şansı tanıdıkları için hastane yönetimine müteşekkirim.
Onu başka hayatlara imrenmeyen,
yararlı, kendi kişiliğinde bir vatandaş olarak...
topluma kazandıracağımı umuyorum.
Dr. Fletcher evliliği düşünecek vakti yoktur.
Tüm ilgisini Leonard Zelig üzerinde yoğunlaştırmak zorundadır.
Planı, Zelig'i kır evine götürmektir.
Toplumdan uzak 'nötr' bir ortam kuracaktır.
Hastayı iyi etmenin yeni bir yolunu bulmaya çalışacaktır,...
türünün tek örneği rahatsızlığın içine nüfuz edebilmek umuduyla.
Çalışmasının öneminin farkında olan Eudora Fletcher...
seanslarını bir filme...
kaydetmeyi tasarlar.
Kuzeni Paul Deghuee'le iletişime geçer...
Paul, mucit ve 'part-time' kameramandır.
Şöyle dedi: "Gelecek nesiller ve bilim dünyası için...
...Bu vak'ayı kayıt altında tutmak istiyorum..."
"Kamera çok sessiz çalışmalı."
Ben de, "Neden sadece not tutmuyorsun?" diye cevap verdim.
"Paul" dedi, "bir adam fiziksel...
...görünümünü değiştiriyorsa, bunu gözlerinle görmek istersin.
...Okuyamazsın."
"Bunlar bir yana, tarihe geçmek istiyorum."
Beyaz oda büyük bir özenle...
olabildiğince sessizleştirilir.
Dr. Fletcher'ın evi...
olabildiğince sade döşenir.
Sakar kamera ışıkları gerekli aydınlığı...
sağlamaları için duvara çivilenir.
Mikrofonlar, özel olarak seçilmiş yerlerde saklanır.
Kamera, çıplak haline nazaran daha az dikkat çektiği...
bir cam panelin arkasından çekim yapmaktadır.
Motorun sesi sorun teşkil eder.
Bu da bir battaniye ve elde başka ne varsa onlar bastırılır.
Bu dapdar yerden kameraman...
Paul Deghue ünlü...
"Beyaz Oda Seansları"nı çekecektir,
psikoterapi tarihinin en önemli belgelerinden birini.
Günümüzün standartlarını düşününce...
Beyaz Oda Seansları çok ilkel görünür...
bununla birlikte, hasta ile doktor arasında...
çok güçlü bir kişisel ilişki geliştirmede
son derece etkileyici olmuşlardır.
Zelig bir psikozlu muydu, yoksa...
yalnızca nevrotik bir rahatsızlığı mı vardı?..
sorusu doktorlar arasında...
...sonu gelmeyen tartışmalara yol açmıştır.
Benim düşüncem onun duygularının normal insanlardan farklı....
olmadığı yönündeydi. Onun için...
belki pekâla uyumlu bir insan...
denebilir. Sadece bu uyumu...
uç bir noktaya taşımıştı,...
uç bir alana.
Onun, "mükemmel konformist"...
olarak algılanabileceğini düşünmüştüm.
Leonard, neden burada olduğunu biliyor musun?
Psikiyatri tartışması, değil mi?
Sen doktor musun?
Evet.
Belki son makalemi okumuşsunuzdur...
saplantılı paranoya hakkında.
Herşeyin akılda bittiğine bağladım.
Sanırım söylemem lazım, sen doktor değilsin.
Ben de size şaka yapıyorsunuz derim.
Söz açılmışken, burası hep böyle aydınlık mı?
Bu seansları filme alıyorum, tabi senin için sorun teşkil etmezse.
Orada biri var, değil mi?
Doğru. Bu bir kamera.
Neden basit gerçeklikle başlamıyoruz.
Leonard, sen doktor değilsin.
Sen hastasın. Doktor olan benim.
Senin yerinde olsam bunu öyle herkese söylemezdim.
Leonard, sen doktor değilsin.
İyileşecek mi?
Şehre geri dönmeliyim.
Gerçekten. İlginç bir vak'am var...
Farklı kişilikli Siyam ikizleriyle ikili (=4)...
çalışmalar yapıyorum.
Bana sekiz kişi ödeme yapıyor.
"İlk haftanın seansları pek de iyi geçmedi..."
diye yazar günlüğüne Dr. Fletcher.
"Leonard kendini bana adapte ediyor...
...ve doktor olduğuna inanmış.
...Kendini koruyor ve şüpheci.
...Onda insanı kendisine çeken bir şey de var.
...Kıvrak zekâlı ve enerjik.
...Belki de beni harekete geçiren onun had safhada biçare oluşu.
"Esnek olmalıyım ve işi oluruna bırakmalıyım."
Bugün nasılsın, Leonard?
İyiyim. Ama hemen şehre dönmem lazım.
Bir kurs veriyorum...
Psikiyatri Enstitüsünde... mastürbasyon üzerine bir kurs.
Anlıyorum.
Ben bir doktorum, ve ben...
Suçluluğa dayalı mastürbasyon.
Suçluluğa dayalı değil. İleri düzey dersler veriyorum.
Orada son derece saygı gören bir doktorum.
Gözlerin bu kalemi takip etsin.
Sadece derin nefes al.
Rahatla.
Beni hipnotize etmeye çalışıyorsunuz.
-Sakıncası var mı? -Evet var. Ben bir doktorum.
Sen doktor değilsin.
Ben doktorum.
Hadi rahatla.
Yapamam. Hemen şehre dönmem lazım.
Şu mastürbasyon dersim var.
Orada olmazsam, bensiz başlarlar.
Haftalar geçer...
Dr. Fletcher’ın her geçen gün daha çok hüsran duymaktadır.
"Leonard doktor olduğunda ısrarını sürdürüyor...
"onu hipnotize etmeme bile izin vermiyor," diye yazar.
"Geçen yıl yaşadıklarının onu her zamankinden...
"daha savunmacı yaptığına inanıyorum.
"Bu cesaret ümit kırıcı."
Büyük bir baskı altındaydı.
Farketmemeniz imkânsızdı. Üzgün ve gergindi.
Zelig iyiydi, şekerleme yapıyordu, sandalyesini oturup kitap okuyordu.
Kendisini Dr. Zelig olarak tanıtıyordu.
Psikiyatri kitapları okuyordu.
Ona bir günlüğüne uzaklaşıp rahatlamasını söyledim.
Sinirleri aşırı derece gerilmişti.
Dr. Fletcher, Zelig'i tek başına bırakır...
ve kuzeni Paul Deghuee'nin tavsiyesi üzerine rahatlamak... 636
için nişanlısıyla birkaç saat dışarı çıkar..
İlkin Broadway'e, oradan da ünlü bir gece kulübüne giderler...
Sahnedeki hareketli gösterinin aksine...
Dr. Fletcher dalgın ve tedirgindir.
Hastasından başka bir şey düşünemez haldedir.
Nişanlısı Koslow'la uyuşamamaktadırlar.
Adam, onun Zelig takıntısından nefret etmektedir.
İronik olarak, gece kulübünün o gürültülü, duman kaplı....
ortamında, Eudora Fletcher
davada büyük bir ilerleme sağlayacak, son derece
akıl dolu ve yaratıcı bir plan geliştirir.
Dr. Zelig.
Acaba bir sorunu çözmemde yardımcı olabilir misiniz?
Elimden geleni yaparım.
Ama elbette, hiçbirşey için söz verilmez.
Geçen hafta, son derece eğitimli bir grup insanla beraberdim...
"Moby Dick" adlı roman hakkında konuşuyorlardı.
Kitabı okumadığımı söylemeye çekindim, bu yüzden yalan söyledim.
O kadar hoşlarına gitmek istiyorum ki...
öbür insanlar gibi olmayı... karşı koyamayacak derecede.
Bu doğal bir şey.
Ama bazen o kadar abartıyorum ki, düğümlenip kalıyorum.
Siz bir doktorsunuz. Bununla nasıl başa çıkacağınızı bilmeniz gerekir.
Ama işin aslı...
ben gerçekte doktor değilim.
Değil misiniz?
Doktormuşum gibi yapıyorum...
arkadaşlarıma uyum sağlamak için.
Biliyorsunuz, onlar doktor.
Bu önemli.
Ama siz doktorsunuz, bana yardım edebilirsiniz.
Bana yardım etmelisiniz.
Aslına bakarsanız, ben böyle düşünmüyorum.
Bütün hayatım yalan oldu.
Her an kılıktan kılığa giriyorum.
Yardıma ihtiyacınız var, hanımefendi.
Geçen gece, rüyamda ateşin içine düşüyordum.
Bu ne anlama geliyor?
Bu çok kötü. Bilmiyorum.
Doktor. Biliyorum ben karmaşık bir hastayım.
-Bilemeyeceğim. -Ben neden acı çekiyorum?
Nasıl bilebilirim ki? Ben doktor değilim.
Değil misiniz?
-Hayır. Doktor muyum? -Kimsiniz siz?
Ne demek istiyorsunuz? Bunlar zor sorular.
Leonard Zelig?
Kesinlikle. Ama o kim?
Sen.
Ben hiçkimseyim. Ben hiçbir şeyim.
Ben... tutun beni. Düşüyorum.
Kimlik bunalımı üzerinde oynayarak...
Dr. Fletcher Zelig'in dikkatini dağıtır...
ve onu geçici bir dezoryantasyona uğratır.
Gardı düştüğünden, Zelig'i kolayca hipnoza sokar.
Nihayet, post-hipnotik telkin vasıtasıyla...
....onu transa sokabilecektir.
Erkek kardeşim beni dövüyor.
Kızkardeşim erkek kardeşimi dövüyor.
Babam, kızkardeşimi, erkek kardeşimi ve beni dövüyor.
Annem babamı, kız kardeşimi...
beni ve erkek kardeşimi dövüyor.
Komşular ailemizi dövüyor.
Aşağı bloktan insanlar komşularımızı ve ailemizi dövüyor.
Ben oniki yaşındayım.
Bir sinagoga giriyorum.
Hahama hayatın anlamını soruyorum.
Bana hayatın anlamını söylüyor...
ama İbranice olarak.
İbranice bilmiyorum.
Bana 600 $ karşılığında İbranice dersi vermek istiyor.
Dr. Fletcher'ın terapisi iki uç noktadan meydana gelmektedir.
Trans halindeyken Zelig'in kişiliği derin bir şekilde...
araştırılmakta ve yeniden inşa edilmekte;...
..bilinç halindeykense...
kendisi sevgi, şevkat ve sınırsız müsamaha...
...ile desteklenmektedir.
Tamamen açık sözlü olacaksın.
Transtasın.
Benim olmanı istediğimi sandığın değil...
kendin olacaksın.
Şimdi, burası hakkında ne düşünüyorsun?
Olabileceklerin en kötüsü.
Kırsaldan nefret ederim.
Otlardan ve sivrisineklerden nefret ediyorum.
Ve yemekler...
Aşçılığın berbat.
Gözlemelerin...
Onları sen bakmıyorken çöpe atıyorum.
Anlattığın fıkralar...
eğlenceli sanıyorsun ama sadece uzun ve manasızlar.
Sonu olmayan şeyler.
Anlıyorum.
Peki ya başka?
Seninle yatmak istiyorum.
Bu beni şaşırttı.
Benden pek hoşlandığını düşünmüyordum.
Seni seviyorum.
Öyle mi?
Çok tatlısın...
çünkü sen sandığın kadar zeki değilsin.
Karmakarışıksın ve sinirlisin, ve berbat bir aşçısın.
Şu gözlemeler...
Seni seviyorum.
Sana bakmak, gözkulak olmak istiyorum.
Daha fazla gözleme istemiyorum.
İşe başlarken amacım...
Leonard'ı isim yapmak için kullanmaktı.
Ama daha sonra kendimi ona karşı güçlü duygular hisseder buldum.
Çekici biri olduğumu hiç sanmazdım.
Hiç gerçek bir aşk yaşamamıştım.
Charles Koslow annemin evlenmemi isteyeceği...
...türden bir adamdı.
Her geçen gün hastasına olan güveni artan...
Dr. Fletcher onu tedbiri elden tamamen bırakmadan dışarı çıkarır...
-kızkardeşinin Teaneck yakınlarındaki evinde bir akşam.-
Meryl Fletcher havacıydı,...
başarılı bir profesyonel pilot.
Eudora Fletcher ise amatör pilottu...
ve akşam rahatlayarak,...
uçuş hikayelerini yeniden anlatarak geçirildi.
Haftalar geçtikçe...
Zelig kendi fikirlerini ifade etmek konusunda...
daha çok cesaretleniyordu.
İyi korunan şeyin değeri hemen artar çünkü.
Üvey annemden nefret ederdim. Kim bilirse bilsin, umrumda değil.
Beyzbolu seviyorum.
Bir anlamı olmasına lüzum yok.
İzlemesi çok güzel.
Ben Demokratım. Her zaman bir Demokrat oldum.
Seninle bu kaset konusunda aynı fikirde olmasam olur mu?
Elbette.
Brahms benim için çok fazla acıklı.
Kendin olmalı...
ve kendi ahlâkî seçimlerini yapmalısın...
cesaret gerektirse de.
Yoksa bir robot ya da kertenkele olursun.
Şu avukatla gerçekten evlenecek misin?
Evlenmemeni tercih ederdim.
Katılmıyorum.
Bence bu Mussolini denen herif kaybedenin teki.
Acaba sevişecek miyiz?
Üç ay geçmiştir...
ve yönetim hastayı sınamak istemektedir.
Dr. Fletcher Zelig'in binadan ayrılmaya hazır olmadığını söyler.
Doktorlar, onunla orada görüşmeyi kabul ederler.
Dört gün sonraya gün belirlenir.
Dr. Fletcher kayda değer bir ilerleme sağlanmadıysa...
vak'adan uzaklaştırılacaktır.
Gergindim, çünkü uyanıkken...
transta yaşadıklarını hiç hatırlamıyordu...
bense acaba diyordum, bu ikisini...
birleştirmenin bir yolu var mıydı?
Endişe ettiğim bir başka husus da...
güçlü kişiliklerle birlikteyken...
kendi kişiliğini kaybetmesiydi.
Pazar günü öğle vakti, doktorlar gelirler.
Onları Eudora Fletcher ve Leonard Zelig karşılar...
ve etrafı gezdirirler.
Dr. Fletcher gergin,..
Leonard Zelig soğukkanlı ve rahat görünmektedir.
Etrafı doktorlarla çevrili olsa da...
onlardan birine dönüşmez.
Görünüşe göre, ortada çok büyük bir başarı vardır...
tâ ki Dr. Henry Mayerson masumâne bir şekilde...
hava durumundan söz edip güzel bir gün olduğu yorumunu yapana kadar.
Zelig, güzel bir gün olduğu konusunda...
Dr. Mayerson'a katılmadığını söyler.
Dr. Mayerson Zelig'in hükmünün...
katılığı karşısında afallar.
Havanın güneşli olduğuna ama çok da sıcak olmadığına dikkat çeker.
Kişisel düşüncelerini korkusuzca dile getirme eğitimi almış...
olan Zelig'in tutumu saldırgancadır.
Diğer konumunda çok uzun bir süre kalmıştır.
Şimdi de aşırı-fikirlenmiştir;...
kendisiyle uyuşmayan herhangi bir fikre tahammül edememektedir.
Onu tek bir tarafa doğru aşırı yönlendirmiştim.
Dr. Mayerson'a ve bazı kurul üyelerine...
bir tırmıkla vurdu.
Evet bu olmasını istediğimiz şey değildi...
ama ben yine de bir şeyleri başardım diye düşündüm.
Onunla iki hafta daha çalışabilseydim...
onun ayarlarını düzeltebilir...
ve Leonard Zelig'i kendi kişiliğine sokabilirdim.
Kahraman Dr. Eudora Nesbit Fletcher,
ya da kahramâne mi desek...
Güzel ve zeki genç psikiyatrist...
bukalemun insan Leonard Zelig'in zihinsel bir rahatsızlıktan
dolayı acı çektiği...
düşüncesine olan inancını hiç kaybetmedi.
Kuzeni kameraman Paul Deghuee...
ile birlikte çalışan doktor, tedavinin...
Zelig'in hipnoz halindeki görüntülerini de içeren...
bazı önemli anlarını kaydetmeyi başardı.
Hasta ve doktor sıkı arkadaş oldular...
ve tedavi anların dışında da...
birlikte olmaya başladılar.
Taraftar bulamadığı düşüncesindeki ısrarı...
kendisine psikiyatri alanında büyük bir başarı getirdi.
Kim demiş kadınlar sadece dikiş dikmekten anlar diye?
Şimdi City Hall'a...
yeni şöhrete şehrin anahtarlarının...
verildiği yere uzanıyoruz.
New York'un anahtarlarını size...
sunmaktan onur duyuyoruz.
Jimmy Walker buraya kadar gelip...
"Kertenkele Leonard"ı söyleyemedi. Kendisi çok meşgulmüş.
Belediye Binası ziyaretinden sonra, Zelig'in bilime...
meydan okuyan rahatsızlığını tedavi eden güzel deha...
Eudora Fletcher...
New York Waldorf-Astoria üyesi bilim adamlarınca onurlandırıldı.
Şu anda görüntüye gelenler sadece psikiyatri değil, aynı zamanda
fizik, biyoloji, matematik vesair alanda...
dünya çapında önemli insanlar.
Dr. Fletcher, modern kan hastalığının babası sayılan...
Nils Andersen ile fikir alışverişi yapıyor.
Aynı hafta daha sonra, Dr. Fletcher bu sefer de...
ilk gemisini vaftiz ettirerek şereflendirildi.
Sıradan küçük bir kız için...
büyük bir başarı hikayesi.
Cathrine Fletcher Hanımefendi'nin...
evindeyiz. Kendisi...
haberlerdeki ünlü psikiyatrist...
Dr. Eudora Fletcher'ın annesi.
Sayın Fletcher... size ilk olarak...
şunu sormak istiyorum, bir tıp dehası...
yetiştirmek nasıl bir şeydi?
Birsürü fedakârlıkta bulunmuş olmalısınız...
Kızınızı tıp okuması için zorlamışsınız.
Mikrofona konuşun lütfen.
Fedakârlık mı? Hiç olmadı.
John borsacıydı. Çok paramız vardı...
ben de zaten zengin bir Philadelphia ailesindenim.
Eminim kızınız tâ çocukluğundan beri...
hep doktor olmak istemiştir.
Sanmıyorum.
Hep pilot olmak istediğini sanırdım...
kızkardeşi Meryl gibi, sonra evli barklı biri...
Ama çok içine kapanık bir çocuktu.
Ama her anne kendi çocuğunun sizin kızınız gibi...
bir başarı kazanmasını ister.
Çok zor bir kızdı.
Bize kocanızı anlatın.
Anladığım kadarıyla sıradan bir işadamıydı.
Kızının böyle ünlenmesinden...
eminim heyecanlanıp memnun olmuştur.
John problemliydi--Bunalım. İçerdi.
Eee, Bn. Fletcher, bizimle bugün konuştuğunuz için...
çok teşekkürler.
San Simeon'da, ünlü gazete sahibi...
William Randolph'un muhteşem hayal-ülkesinde...
sosyetenin bildik simaları günlerini gün ediyorlar.
Marie Dressler ve Bay Hearst.
San Simeon'un her zaman tutulan bir konuğu olan...
Bn. Dressler ateşli bir hayranının çiçeklerini kabul ediyor.
Yanındaki Marion Davies.
İş zamanlarında Davies her zaman çok ciddidir...
Ama burada, bu harikulade oyun alanında...
eğlenceli yanını gösteriyor.
Şu an yanındaki malumunuz Charlie Chaplin...
her zaman şakacı.
New York 3,000 mil ötede olsa da...
Jimmy Walker Bay Hearst'ün çekim alanında görünüyor.
Diğer bir New Yorklu da Leonard Zelig...
herkesin favori kovboyu...
Tommiks'in taklidini yapıyor.
Tony kıskanmayacak mı?
Tony Tom'un atı...
ve bize hep her yere beraber gittikleri söylenirdi.
İşte yine Chaplin...
bu sefer Adolphe Menjou'yla.
Bunlar da Claire Windsor Delores del Rio...
ve cazibeli Eudora Fletcher...
Hollywood’un en yeni sansasyonel dansçısı...
James Cagney'le söyleşiyor.
Bakın burada ne var?
Yalnız Carole Lombard adında güzel bir bayan.
Dr. Fletcher ve Leonard Zelig...
Bobby Jones'la beraber Bay Hearst'ün golf sahasında atış yapıyorlar.
Leonard o eski bukalemun kişiliğine dönmez de...
bir golf profesyoneli olmayacaksa, ben Bobby'e para koyardım.
Ama kimin umurunda, onlar eğleniyor ya?
Bu ülkenin çocuklarına bir tavsiyede bulunmak ister misiniz?
Elbette. Çocuklar, kendiniz olmalısınız.
Olduğunuzdan başkasıymış gibi davranmayın...
onların bütün cevapları bildiğini düşünmeyin.
Kendiniz olun, konuşun, aklınızdakini söyleyin.
Belki bu başka ülkelerde mümkün değildir...
ama Amerika'da işler böyle yürür.
Ben sürüngenler familyasının bir üyesiydim...
ama artık değilim.
Zelig, artık bukalemun değil, kendisidir.
Politika, sanat ve aşk üzerine düşüncelerini...
dürüstçe ve direkt dillendirir.
Beğenileri rüküş bulunsa da...
bu kendisidir.
Nihayet bir bireydir, bir insandır.
Artık çevresinin emniyette bir parçası...
olmak için kişiliğinden ödün vermiyordur.
Beğenileri berbat değildi.
Beyzbol izlemeyi Moby Dick okumaya...
tercih eden biriydi.
Ayağını kaydıran da bu olmuştu...
ve olaylar gelişmişti.
Sembolik bir anlamı vardı.
Marksistler için o önemli biriydi.
Katolik kilisesi Vatikan olayından dolayı...
onu hiç affetmedi.
Bunalım'ın keşmekeşindeki Amerikan halkı...
onu kişisel gelişim ve...
kendini gerçekleştirme olasılığının...
bir sembolü olarak görüyordu.
Ve elbette, Freudçuların da keyfi gıcırdı.
Onu istedikleri gibi yorumluyorlardı.
Hepsi sembolist yaklaşımlardı...
ama iki entelektüelin aynı manada buluştuğu yoktu.
Bu psikiyatrinin bir zaferi olarak görülebilir mi, bilmiyorum.
Daha çok estetik içgüdünün zaferi gibi bir şeydi.
Dr. Fletcher'ın tekniği zamanın terapi okullarına...
hiçbirşey borçlu değildi...
Ama onu istedikleri gibi algıladılar.
Onunki, farklı ve...
muazzam bir yaratıcı başarıydı.
Tekrar düşündüğümde, bana öyle geliyor ki Zelig'in öyküsü...
Amerika'daki pek çok Yahudi deneyimini yansıtıyordu.
zorla içine itilmiş ve bir yer edinmeye zorlanmışlardı.
Ve bu kültüre asimile olmaya sevkedilmişlerdi.
Deliler gibi asimile olmak istiyordu.
Bu deneyim Eudora Fletcher'ın...
hayatını da değiştirmiştir.
Onun için, şan, şöhret boş ödüllerdir...
…ve hayatını ihtiraslarının kışkırttığı...
ergen fantezileriyle geçirmeyecektir.
O ve hastası birbirlerine âşık olmuşlardır.
Dr. Fletcher'ın avukat Koslow'dan ayrılıp...
Zelig'le evlenmeyi planladığını...
açıklaması kimseyi şaşırtmaz.
Ondan güç alıyordu.
Birbirlerine o kadar âşıklardı ki...
kardeşim yıllardır olduğundan çok daha mutlu görünüyordu.
Planlarını göre baharda evleneceklerdi...
ama tam o sıra, elbette, herşey allak bullak oldu.
Düğüne iki hafta kala...
eski bir show-girl olan Lita Fox ortaya çıkar...
ve Zelig'le evli olduğunu iddia eder.
İddiasına göre ondan bir de çocuğu vardır.
Skandal patlar verir.
Bir yıl önce evlendik.
Bana doktor olduğunu söyledi. Doktora benziyordu.
Ben de gösteri işindeyim.
Baltimore'a gittik, ve evlendik...
bunu kanıtlayacak bir cüzdanım da var.
Onunla farklı bir kişilikteyken evlenmişti.
Kadın, gazetede Zelig'in...
Eudora Fletcher'la evlenmek üzere olduğunu okuyunca...
gururuna dokunmuş, ve hukukî kanallara başvurmaya karar vermişti.
Zelig kendini mahkemede savunacağını söyler...
yavaş yavaş halk desteğini yitirmektedir.
Zeki avukatlar Lita Fox'u terkedilen bir kadın gibi gösterir.
Çocuk ihmal edilmiş, zavallı ve babasızdır.
Zelig hayatını büyük bir meblağ karşılığında...
Hollywood'a satmıştır.
Skandal patlayınca,...
stüdyo parayı geri ister.
Zelig ancak yarısını ödeyebilir. Geri kalanı harcanmıştır.
Stüdyo kızıp, ona hayatının yarısını geri verir.
En iyi anları onlar alır.
Ona kalan uyku ve yemek vakitleridir.
Zelig skandalla sarsılır, ama bu sadece bir başlangıçtır.
Bir başka kadın ortaya çıkar.
Hediyelik eşya dükkanında satıcı olan Wisconsinli Helen Gray...
Zelig'in, ikizlerinin babası olduğunu iddia eder.
Avukatlara, kendisini kürk avcısıyım diye kandırdığını söyler.
Zelig hiçbirşey hatırlamaz, ancak...
bir nöbet ânında olmuş olabileceğini kabul eder.
Bu, kapının açıldığına dair bir sinyal olur.
Benimle First Church of Harlem'de evlendi.
Duke Ellington'un kardeşi olduğunu söyledi.
Arabamı parçalayan adam oydu.
Yepyeniydi.
Sonra annemin bileğini tersine döndürüverdi.
Epey yaşlı birisi ve bileğini çok kullanıyor.
Evimi iğrenç bir renge boyadı.
Boyacı olduğunu söylemişti.
Gözlerime inanamadım.
Sonra da ortadan kayboldu.
Zelig'in girdiği her kişiliğin...
davranışından sorumlu olması ihtimali.....
düzinelerce dava demektir.
Kendisine iki eşlilikten, zinadan...
trafik kazalarından, intihalden, ev kazalarından...
ihmalden, mülke tecavüzden...
ve gereksiz yere diş çekmekten dava açılır.
Herkesten özür dilemek istiyorum.
Bu kadınlarla evlenmiş olduğum için gerçekten çok üzgünüm.
Sadece... bilemiyorum.
Böyle olması gerektiğini düşünmüşüm.
Apandistini aldığım beyefendiye...
ne diyeceğimi bilemiyorum.
Teselli olacaksa...
Hâlâ evin etrafında bir yerde olmalı.
En derin özürüm Detroit'ten Trokman ailesine.
Daha önce hiç çocuk doğurtmamıştım...
buz maşasıyla yapılıyor sanmışım.
Yasal boşlukları ve teknik detayları acımasızca kullanan...
Amerikalı hukukçular alan araştırmasında.
Zelig suçlu olarak damgalanır.
Dr. Fletcher'ın, onun bukalemun dönemindeki....
davranışlarından sorumlu tutulamayacağındaki ısrarı...
işe yaramaz.
Leonard Zelig kötü bir ahlâkî etki yaratıyor.
Amerika ahlâklı bir ülke.
Allah korkusu olan bir ülke.
Çokeşlilik ve sahtekârlık skandallarına göz yumamayız.
Temiz bir toplum istiyorsak, bence, küçük Yahudi linç edilmeli.
Aşağılayıcı sınav boyunca...
Eudora Fletcher mertçe, sevdiği adamın yanında yer alır.
Arkadaşlarına, Zelig'in...
hâlet-i ruhiyesinden endişe ettiğini söyler.
Durumu tutucu ahlâkî yargıdan...
dolayı kötüye gidiyor gibi görünmektedir.
Zelig, insanlarlayken, soğukkanlılığını korumaya...
çalışmaktadır ama bu gittikçe güçleşir.
Eudora ile bir Yunan restoranında yemekteyken...
kişilik bölünmesi yaşadığı çok açıktır:...
Zelig yemeğin ortasında Yunanlaşmaya başlar.
Umutsuzca, sevildiği, kabul...
gördüğü, uyum sağladığı zamanları özler.
Halk onun ahlâk anlayışını yüksek sesle lanetlemektedir...
ve mahkeme kararının arifesinde...
Leonard Zelig ortadan kaybolur.
Şu an konuşan polis başkomiseri Thomas Dowd...
ulusa haber geçiyor.
Leonard Zelig aranıyor.
Çokeşlilikten sahtekarlığa...
pekçok suçtan hakkında hüküm...
verilmesinden bir gün önce kayboldu.
İpuçlarını araştırıyoruz...
ve nerede olduğu konusunda...
bilgisi olabileceklerle konuşmak istiyoruz.
Kızkardeşim yıkılmıştı.
Kendine hakim olup soğukkanlı görünmeye çalıştı...
ama çok üzgündü.
Duygularını kolayca açığa...
vuran biri değildi...
Leonard söz konusu olmadıkça.
Dr. Fletcher polisle her gün görüşür.
Nerede olduğu konusunda...
bilgisi olabilecek herkesten yardım isterler.
Dalgasına telefon eden bir kaç kişiye saymazsak...
çok az netice alabilirler.
Aylar geçer, ancak Zelig'ten haber yoktur.
Arabalar aranır.
Her yerden sahte ihbarlar gelmektedir.
Ceketi Texas'ta bulunur.
Eyaletin aranıp taranması boş çıkar.
Chicago'da, California'da görüldüğü bildirilir.
Bu fotograftaki adamlardan biri onu andırmaktadır...
Meksika'da bir mariachi grubu.
Dr. Fletcher Zelig'i aramaya devam eder...
ama her geçen gün ümitleri solmaktadır.
Bütün düşünebildiğim Leonard'tı...
Onu ne kadar özlediğim, ne kadar sevdiğim..
ve onunla geçirdiğimiz harikulade anlar.
Benim için çok kötü bir dönemdi.
Yıl biter, Zelig hâlâ kayıptır.
Mahzun mahzun dolanır ve ağlardım.
Bir gece, çok kötü olduğum bir an...
kızkardeşim Meryl bana "Hadi"...
..dedi. "Yemeğe çıkalım, ya da bir konsere gidelim."
Ben, "Hayır. Havamda değilim," dedim ama ısrar etti.
Dışarı çıktık, sinemaya gittik.
"Grand Hotel"i izledik, haber bülteniyle beraber.
Adolf Hitler ve onun Nasyonal Sosyalist Parti'si...
buhran içindeki Berlin'de yükselişini sürdürüyor.
Versay Antlaşması'nı kınayan Naziler...
Alman milliyetçiliğiyle ilgili coşkulu açıklamalar yapıyor...
Eudora Fletcher gördükleri karşısında afallar.
Kahverengi gömleklerin arasında...
Zelig'e benzeyen bir yüz görür.
Ve herşey bir anda anlam kazanır...
zira her ne kadar sevilmek istese de...
sevilmek için can atsa da...
onda topluluk içinde yok olmayı,...
anonimleşmeyi arzulayan bir yan da vardı.
Faşizm, Zelig'e bu seçeneği sunuyordu...
Bu büyük harekete katılıp...
anonimleşecek birşeyler yapabilirdi.
Dr. Fletcher bir sonraki hafta gemiyle Avrupa'ya gider.
On gün sonra Berlin'e varır.
Almanya Buhran'ın sancılarını çeken bir ülkedir.
Havada militarizm ve kargaşa kokusu vardır.
Her yere bakar, araştırmalar yapar...
...ama mümkünü yok gibi görünmektedir.
Üç hafta geçer...
ve yöneticiler şüphelenmeye başlar.
Onu takibe alırlar.
Dışarıda olduğu bir sıra, otel odasını araştırırlar.
Dördüncü haftanın sonunda...
tam da vazgeçip geri dönmek üzereyken...
Münih'te büyük bir miting yapılacağı haberi ilgisini çeker.
Söylentilere göre bu Nazilerin ...
en yüksek katılımlı toplantısı olacaktır.
Eudora Fletcher toplantıya Zelig de katılır diye...
...umut eder.Eğer onu görürse...
kendisine beslediği duyguların Zelig'i uyandıracağını düşünür.
Başta, görüntü umutsuzdur.
Devasa bir kalabalık vardır.
Hiçbir yüzün yeri tam olarak belirlenemez gibi görünmektedir.
Sonra birden, şansölyenin yanında duran bir yüz...
...dikkatini çeker.
Hitler'in arkasında, sağ tarafta duran Zelig'i fark eder.
İrtibat kurmak için gayret eder, göz teması kurmaya çalışır.
Rüyadan uyanan bir insan gibi, Zelig onu tanır.
Birkaç saniye sonra da, herşeyi olduğu gibi hatırlar.
Hiçbirşey filmde anlatıldığı gibi olmadı.
Leonard podyumdan ayrıldığında ne yapacaklarını bilmiyorlardı.
Gözlerimize inanamadık.
Hitler'in konuşması mahvolmuştu.
Polonya ile ilgili bir espri yapmak istedi...
ama tam o anda Zelig orta çıktı...
ve Hitler bu duruma çok kızdı.
SS'ler Zelig'i yakalamak istediler...
onu yakalayabilselerdi...
büyük bir ihtimalle ona işkence edeceklerdi...
belki de vurup öldüreceklerdi.
Karışıklıktan yararlanarak...
Fletcher'la Zelig binanın yan kapısından...
kaçtılar.
Bir araba buldular, hızla uzaklaşmaya başladılar...
SS'ler onların arkalarından ateş etti.
Bir Alman haber programı kamerası...
kaçışın kısa bir anını kaydetmiştir.
Uçuyordum. Harika bir şeydi.
Sonra, birden, bir şey oldu.
Korkmuştum. Kontrolü kaybettim.
Düşüşe geçtik.
Leonard o kadar korkmuştu ki gözlerimin önünde...
kişiliğini değiştirdi, ben pilottum...
o da pilot oldu.
Zelig uçağın kontrolünü ele alır.
Bir pilot gibi davranarak...
uçağa karşı kahramanca bir savaş verir.
Afallayan Almanlar, onlar tam onbeş dakika...
boyunca yakından takip eder.
Bayılmış olan Eudora Fletcher yanında olduğu halde...
hayatında daha önce hiç uçmamış olan Zelig,...
Alman pilotlardan kaçmakla kalmaz...
bir de Atlantik'i mola vermeden baştan sona geçme...
rekorunu kırar.
New York, Eudora Fletcher ve bukalemun insan...
Leonard Zelig’i bir alkış fırtınası ve konfeti...
yağmuru içinde karşıladı.
Zelig'in büyük havacılık mahareti ulusun gururunu kabarttı...
ve kendisinden başkan nezdinde özür dilendi.
Kendisini görmeye gelen insan sürüsünü...
yanında müstakbel eşi oturduğu halde affetti.
Zafer turları City Hall'da son buldu.
New York'un en yüksek onuru, Kahramanlık Madalyası...
Zelig'e Carter Dean tarafından takıldı.
Siz bu ulusun bir gün büyüyüp harika doktorlar...
ve harika doktorlar olacak gençleri için...
mükemmel bir esin kaynağısınız.
Gerçekten çok heyecanlıyım.
Yaşayıp bugünü gördüğümüz için çok mutluyum.
Evet. Daha önce hiç uçmamıştım...
bu da psikozluysanız neler yapabilirsiniz...
onu gösteriyor.
Bu bir paradokstu çünkü...
onun bu hayrete şayan ustalığı gerçekleştirmesini sağlayan...
kendini dönüştürebilme yeteneğiydi.
O halde hastalığı kurtuluşunun köklerindeydi...
ve bence olaya bu noktadan bakmak gerçekten ilginç.
Hastalığı kahraman olmasını sağlamıştı.
Gerçekten çok saçmaydı.
Demek istediğin, şu tuhaf hali vardı...
şu garip karakteri.
Ve bir süre boyunca insanlar onu sevdi...
sonra da onu sevmeyi kestiler.
Daha da sonra o şu uçak maharetini gösterdi...
bunun üzerine onu yine sevdiler.
İşte yirmili yıllar tam böyleydi.
Düşününce, Amerika değişti mi?
Sanmıyorum.
Leonard Zelig'le Eudora Fletcher...
Sayısız yasal ayrıntının üstesinde gelerek evlenirler.
El kamerası ile kaydedilen sade bir tören düzenlenir.
"Sadece sevilmek için, kendini kılıktan kılığa sokardı...
"abartılı olarak," diye yazar Scott Fitzgerald.
"İnsan, şayet ağzına geleni...
"söyleyip 'miş gibi' davranmasa ne olurdu, merak ediyor.
"Sonunda, insanların onaylaması değil, sadece...
"bir kadının aşkı hayatını değiştirdi."
altyazılar: omowale obasawa@hotmail.com