Vertaald door: Kim Paulissen Nagekeken door: Els De Keyser
Het is 4 uur 's nachts,
en de grote toets is binnen 8 uur,
gevolgd door een pianoconcert.
Je studeert en speelt dagenlang, maar je voelt je voor geen van beide klaar.
Wat kan je doen?
Wel, je kan nog een kop koffie drinken
en de volgende paar uren blokken en oefenen,
maar geloof het of niet,
het is beter de boeken te sluiten en de muziek weg te leggen,
en te gaan slapen.
We slapen bijna een derde van ons leven,
maar velen onder ons spenderen er weinig aandacht of zorg aan.
Deze verwaarlozing is het resultaat van een groot misverstand.
Slaap is geen verloren tijd
of een manier om te rusten nadat al het belangrijke werk is gedaan.
Het is een cruciale functie,
slaap balanceert en regelt de vitale systemen van je lichaam,
beïnvloedt je ademhaling,
en regelt alles, van bloedsomloop tot groei en immuunrespons.
Leuk, maar dat zijn zorgen voor morgen, na deze test, toch?
Wel, niet zo snel.
Eigenlijk is slaap ook cruciaal voor je hersenen,
een vijfde van al het bloed in je bloedsomloop
gaat naar je hersenen als je in slaap valt.
En wat er in je hersenen gebeurt terwijl je slaapt,
is een zeer actieve periode van herstructurering
die cruciaal is voor hoe je geheugen werkt.
Op het eerste zicht
lijkt het alsof we niet zo veel kunnen onthouden
De 19de-eeuwse psycholoog Herman Ebbinghaus
toonde aan dat we meestal 40% van nieuwe stof vergeten
binnen de eerste twintig minuten,
een fenomeen gekend als de vergeetcurve.
Maar dit verlies kan je voorkomen door geheugenconsolidatie,
een proces waarbij informatie wordt verplaatst
van het vluchtige kortetermijngeheugen naar het duurzame langetermijngeheugen.
Deze consolidatie gebeurt door een belangrijk deel van het brein,
gekend als de hippocampus.
Zijn rol voor het langetermijngeheugen
werd in de jaren 50 gedemonstreerd door Brenda Milner
in haar onderzoek over een patient gekend als H.M.
Nadat zijn hippocampus was verwijderd,
H.M.'s vermogen om op korte termijn iets te onthouden was beschadigd,
maar hij kon fysieke taken leren door herhaling.
Het verwijderen van zijn hippocampus
beschadigde ook zijn vermogen om op lange termijn iets te onthouden.
Wat dit geval aantoonde, onder andere,
was dat de hippocampus specifiek betrokken was
bij de consolidatie van het declaratieve langetermijngeheugen,
zoals de feiten en concepten die je moet onthouden voor de test,
eerder dan het procedurale geheugen,
zoals de vingerbewegingen die je moet leren voor dat concert.
Milners bevindingen, en het werk van Eric Kandel in de jaren 90,
gaven ons het huidige model over de werking van het consolidatieproces.
Zintuiglijke data wordt eerst vertaald
en tijdelijk opgeslagen in de neuronen als kortetermijngeheugen.
Van daar gaat het verder naar de hippocampus,
die de neuronen in dat corticale gebied versterkt en verbetert.
Dankzij het fenomeen van neuroplasticiteit,
worden nieuwe synaptische knoppen gevormd,
die nieuwe neuronconnecties maken.
Dit versterkt dan het neuraal netwerk,
waar de informatie zal worden opgenomen als langetermijngeheugen.
Dus waarom onthouden we sommige dingen wel en andere niet?
Wel, er zijn een paar manieren
om de omvang en effectiviteit van geheugenretentie te beïnvloeden.
Bijvoorbeeld, herinneringen gevormd tijdens verhoogde gevoelsmomenten,
of zelfs stress,
zullen beter opgenomen worden door de link van de hippocampus met emotie.
Maar één van de grote factoren die bijdraagt tot geheugenconsolidatie is,
je hebt het goed geraden,
een goede nachtrust.
Slaap bestaat uit vier fasen.
De diepste daarvan kennen we als diepe slaap
en remslaap (snelle oogbeweging).
EEG-machines die mensen monitoren tijdens deze fasen
tonen elektrische impulsen
die bewegen tussen de hersenstam, de hippocampus, thalamus en cortex,
die dienst doen als doorgeefluik van geheugenformatie.
En de verschillende slaapfasen helpen om
verschillende types herinneringen te consolideren.
Tijdens de niet-REM-slaap met trage golven
wordt declaratief geheugen geëncodeerd in een tijdelijke opslagplaats
in het voorste deel van de hippocampus.
Door een continue dialoog tussen de cortex en hippocampus,
wordt het herhaaldelijk gereactiveerd,
en stuurt de geleidelijke herverdeling naar langdurige opslag in de cortex.
REM-slaap, die lijkt op wakkere hersenactiviteit,
is geassocieerd met de consolidatie van proceduraal geheugen.
Op basis van de studies
is gaan slapen drie uur nadat je de formules geleerd hebt
en één uur nadat je muziek hebt geoefend, het meest ideale.
Dus hopelijk zie je nu dat bezuinigen op slaap
niet enkel je gezondheid op lange termijn schaadt,
maar het ook minder waarschijnlijk maakt
dat je alle kennis en oefening van de vorige avond onthoudt,
wat duidelijk de wijsheid bevestigt van "Slaap er een nachtje over"
Als je denkt aan al die interne herstructurering
en nieuwe verbindingen die gevormd worden terwijl je slaapt,
zou je kunnen zeggen dat goede slaap
je elke morgen doet opstaan met een nieuw en verbeterd brein,
klaar om nieuwe uitdagingen aan te gaan.